Հայաստանի առաջին Հանրապետութեան պետական այրերու գործը կենդանի է, անոնց երազանքը կ՛ապրի եւ պիտի իրագործուի: Սարդարապատի, Բաշ Ապարանի, Ղարաքիլիսէի հերոսներու արիւնը ի զուր չէ հեղուած: Այս մասին` Մայիս 28-ին Սարդարապատի յուշահամալիրին մէջ տեղի ունեցած պաշտօնական արարողութեան ընթացքին` իր ելոյթի ժամանակ ըսաւ Հայաստանի Հանրապետութեան վարչապետ Նիկոլ Փաշինեան:
«Այսօր կը տօնենք մեր հազարամեայ պատմութեան ամէնէն կարեւոր իրադարձութիւններէն մէկը` Ա. Հանրապետութեան հիմնադրութեան օրը: 1918-ի մայիս 28-ին Ղարաքիլիսէի, Բաշ Ապարանի, Սարդարապատի հերոսամարտերէն ետք հռչակուեցաւ Հայաստանի անկախ Ա. Հանրապետութիւնը, ատիկա տեղի ունեցաւ ժամանակաշրջանի մը, երբ կը թուէր, թէ հայ ժողովուրդի պատմութիւնը հասած է իր աւարտական փուլին: Բայց տեղի ունեցաւ հակառակը, անսպասելին, եւ հայ ժողովուրդը ձեռք բերաւ այն, ինչ որ կը թուէր, որ կորսնցուցած է անդառնալիօրէն, ձեռք բերաւ պետականութիւն: Այստեղ հեղուած սուրբ արեան վրայ կառուցուած է մեր պատմութեան Ա. Հանրապետութիւնը: Ահա սա է ամէնէն կարեւոր պատճառը, որ ամէն տարի մայիս 28-ին մենք կը հաւաքուինք այստեղ, մենք կու գանք ըսելու, թէ կը գիտակցինք մեր պատմական պատասխանատուութիւնը Սարդարապատի, Բաշ Ապարանի, Ղարաքիլիսէի հերոսներուն առջեւ, մենք կու գանք բարձրաձայնելու երեք ճակատամարտներու հերոսներուն, որ անոնց արիւնը ի զուր չէ հեղուած, որ անոնց սերունդները այսօր հպարտ կը քալեն այն նոյն հողին վրայ, ուր կը հանգչին իրենք, որուն նոր իմաստ ու բովանդակութիւն հաղորդած են իրենք իրենց անասելի զոհողութիւններով ու սխրանքներով», «Երկիր Մետիա»-ի փոխանցումով` ըսաւ Փաշինեան:
Ան շեշտեց, որ Սարդարապատի յուշահամալիր կ՛երթանք Ա. Հանրապետութեան պետական այրերուն ըսելու, թէ անոնց բարձրացուցած դրօշը երբեք թանգարանային նմուշ չէ, այլ կը ծածանի իբրեւ Հայաստանի անկախ Հանրապետութեան թիւ մէկ խորհրդանիշ: Վարչապետը շեշտեց, որ անոնց գործը կենդանի է, անոնց երազանքը կ՛ապրի եւ պիտի իրագործուի:
Վարչապետ Փաշինեան յիշեց Սարդարապատի, Բաշ Ապարանի, Ղարաքիլիսէի հերոսամարտը կերտած նահատակները, Ա. Հանրապետութիւնը կերտած պետական այրերը, կառավարութեան անդամները` գլխաւորութեամբ Ա. Հանրապետութեան չորս վարչապետներուն` Յովհաննէս Քաջազնունիի, Ալեքսանտր Խատիսեանի, Համօ Օհանջանեանի եւ Սիմոն Վրացեանի:
«Հանգչեցէ՛ք խաղաղութեամբ, Սարդարապատի, Բաշ Ապարանի, Ղարաքիլիսէի հերոսամարտները կերտած նահատակներ, հանգչեցէ՛ք խաղաղութեամբ Ա. Հանրապետութեան պետական այրեր, կառավարութեան անդամներ` գլխաւորութեամբ Ա. հանրապետութեան չորս վարչապետներու` Յովհաննէս Քաջազնունի, Ալեքսանտր Խատիսեան, Համօ Օհանջանեան, Սիմոն Վրացեան:
Հանգչեցէ՛ք խաղաղութեամբ Սարդարապատի, Բաշ Ապարանի, Ղարաքիլիսէի յաղթանակը կերտած հրամանատարներ, պետական այրեր` Արամ Մանուկեան, Թովմաս Նազարբէկեան, Դանիէլ Բէկ-Փիրումեան, Դրաստամատ Կանայեան, Մովսէս Սիլիկեան, Քրիստափոր Արարատեան, Պօղոս Բէկ Փիրումեան, որովհետեւ ձեր սխրանքը, ձեր գործը տէր ունի այսօր», ըսաւ վարչապետ Փաշինեան:
