50 Տարի Առաջ (10 Մայիս 1966)

Շարլ Ազնաւուր
Թուրք Լրագրողի Մը Ակնոցով

Թուրք լրագրող Ֆերաս Գահրաման «Միլլիյէթ»-ի մէջ «Ընկերս Ազնաւուր» խորագրով յօդուածաշարքի մը մէջ կը գրէ.

Օր մը Ազնաւուր եւ ծանօթ երգչուհի Էւլին Փլեսիս զիս հրաւիրեցին Մոնմարթի իրենց բնակարանը` քանի մը գաւաթ խմելու համար:

Երբ ներս մտանք տունէն, Էւլին խոհանոց անցաւ, իսկ Ազնաւուր շիշ մը գինի բացաւ: Երբ գաւաթը կը լեցնէր, ըսաւ.

– Ձեզի համար ապուխտ ալ բերած եմ: Կը սիրէք չէ՞:

– Կը սիրեմ,- պատասխանեցի:

– Ուրախ եմ: Փարիզի մէջ հայերը կը պատրաստեն: Բայց շատ դժուար կը գտնուի:

Յետոյ իր մասին խօսեցաւ: Հայազգի է եղեր:

– Հայրս ու մայրս սահուն թրքերէն կը խօսին: Եթէ ճանչնաք, դուք ալ պիտի տեսնէք: Շատ ուզեցի, բայց չկրցայ սորվիլ: Միայն մանկութենէս մնացած թրքերէն բառ մը կայ, տիքկաֆա: Մայրս երբ զայրանար, միշտ տիքկաֆա կ՛ըսէր ինծի:

Ազնաւուր այն օրերուն դեռ Ազնաւուր չէր, ոչ ոք կը ճանչնար զայն: Ո՛չ անունը լսող կար, ո՛չ ալ գիտցող: Գիշերային անշուք ակումբի մը մէջ Ռոժէ անունով ընկերոջ մը հետ կ՛աշխատէր: Ազնաւուր դաշնակով կ՛ընկերանար ընկերոջ, երբեմն նաեւ կ՛երգէր: Իր երգած բոլոր երգերը ինք ձայնագրած էր:

Ազնաւուր նաեւ Էտիթ Փիաֆի քարտուղարն էր: Անոր քոնսերները կը կարգադրէր եւ բեմական գործերը կը վարէր:

Հետագային ես ալ հաստատեցի: Փիաֆ եւ Ազնաւուր մտերիմ բարեկամներ էին: Ազնաւուր զիս ալ ծանօթացուց: Հզօր անհատականութեան տէր, պատկառազդու արուեստագիտուհի մըն էր Փիաֆ: Կը մղէր Ազնաւուրը, որ անկախ գործէ եւ բաժնուի Ռոժէէն:

Շարլ Ազնաւուրը անուանի դարձուց Էտիթ Փիաֆ: Եթէ Փիաֆ չըլլար, Ազնաւուր մը չէր ըլլար այսօր: Սակայն Փիաֆ մասնաւոր ազդեցութիւն մը չէ ունեցած Ազնաւուրի վրայ: Ինչ որ ըրած է Ազնաւուր, ինք ըրած է:

Փիաֆ ջանացած էր ուրիշ երգիչ մը անուանի դարձնել, բայց չէր յաջողած, որովհետեւ ան Ազնաւուր մը չէր:

Հայեցի Դաստիարակութիւն

Աստիճանաբար կը դժուարանայ հայ դպրոցներու հայեցի դաստիարակութեան առաքելութիւնը` տարագրութեան պայմաններուն մէջ:

Այս դժուարութեան գլխաւոր պատճառներէն մէկը այն է, որ կը նուազին որակաւոր ուսուցիչներ, հայագէտները մանաւանդ, որոնց ուսերուն կ՛իյնայ առաջին պարտականութիւնը` նոր սերունդին մէջ սէր ու հետաքրքրութիւն մշակելու հայ արժէքներու հանդէպ:

Միւս կողմէ, գրեթէ բոլոր գաղութներուն մէջ անխտիր կը բարդանան կեանքի պայմանները եւ կը բազմապատկուին գործնական պահանջները:

Այս, պայմաններուն մէջ տարբեր գաղութներուն մէջ գտնուող հայ դպրոցները հարկադրուած են արդի իրականութեան պատշաճեցնել իրենց ծրագիրները:

Կը նշանակէ, որ սեղմումներու եւ կրճատումի կ՛ենթարկուին պահերը, որոնք նախապէս կը տրամադրուէին հայագիտութեան:

Շատ մը պարագաներու պայմանները թոյլ չեն տար հանգամանօրէն աւանդելու հայոց պատմութիւնը, լեզուն, գրականութիւնը, մշակոյթը եւ այլն:

Մեր ուսուցիչները յաճախ հարկադրուած են բաւարարուիլ ընդհանուր գաղափար մը տալով այս բոլորի մասին:

Կեդրոնական ուշադրութեան կիզակէտը կը շարունակէ մնալ, հասկնալիօրէն, հայոց լեզուի գիտութիւնը:

Առանց հայ լեզուին` միւս նիւթերը անմատչելի կը դառնան գրեթէ:

Միւս կողմէ, երբ կայ տիրապետութիւնը մայրենի լեզուին, ենթական կրնայ ինքնաշխատութեամբ շարունակել եւ ամբողջացնել այն, ինչ որ մնաց կիսաւարտ կամ անաւարտ` վարժարանի մը մէջ:

Այս ըլլալով առարկայական իրականութիւնը` կը կարծենք, թէ բացառիկ նշանակութիւն կը ստանայ այն ոգին, զոր կը փոխանցեն տարագիր նոր սերունդին` հայեցի դաստիարակութեան առաքելութիւնը ստանձնած հայ հաստատութիւնները:

 

Լիբանանահայ Կեանք

 Լիբանանահայ Ազգային Վարժարաններու
Ուսուցչական Միութիւն
(7-րդ Ընդհանուր Ժողով)

Երեքշաբթի, 26 ապրիլ 1966, Ուսուցչական տան մէջ, աւելի քան 160 ուսուցիչ-ուսուցչուհիներու ներկայութեան, գումարուեցաւ Լիբանանահայ Ազգային վարժարաններու 7-րդ ընդհանուր ժողովը:

Ժողովի դիւան` նախագահ` Հայկազուն Թրթռեան, քարտուղար` Յակոբ Պուպուշեան:

Վարչութեան միամեայ գործունէութենէն ի յայտ եկաւ, որ այս շրջանին, միութիւնը ունեցած է զանազան դժուարութիւններ: Յատկապէս «Մշակ»-ի մնայուն հրատարակութիւնը նիւթ դարձաւ մտահոգութեան:

Ընդհանուր ժողովը ընդգծեց Ուսուցչական միութեան անհրաժեշտութիւնը գաղութիս մէջ եւ անոր նպաստը` հայ ուսուցիչին ու աշակերտին հաւասարապէս:

Խանդավառութեան եւ ինքնավստահութեան մթնոլորտի մը մէջ տեղի ունեցաւ նոր վարչութեան ընտրութիւնը:

Ժողովի փակումին, Ուսումնական խորհուրդի ներկայացուցիչ Յակոբ Ժամկոչեան, նախկին վարչութեան ատենապետ Գ. Նգրուրեան, ինչպէս նաեւ ազգային վարժարաններու կրթական քննիչ Յակոբ Իսկենտերեան զիրար գերազանցող յուզիչ եւ խրախուսիչ խօսքերով արտայայտուեցան այս միութենէն ակնկալուած արդիւնքի մասին:

Միաձայնութեամբ ընտրուեցաւ նոր վարչութիւնը, որ արդէն կազմեց իր դիւանը հետեւեալ ձեւով.

Ատենապետ` Երուանդ Տեմիրճեան, ատենադպիր` Յակոբ Օվայեան, գանձապահ` Վահան Շահինեան, գոյքապահ` Մարի Գարայեան, խորհրդականներ` Կարապետ Թաթուլեան, Տիրան Մուրատեան, Վարդուհի Գաբոյեան, Զապէլ Քէշիշեան եւ Վիքթորիա Գալայճեան:

Յաջողութիւն կը մաղթենք նորընտիր վարչութեան:

Ապրիլեան Նահատակներու
Ոգեկոչումը Շթորայի Մէջ

Կիրակի, ապրիլ 24-ին, «Նիկոլ Աղբալեան» սրահին մէջ Շթորայի հայութիւնը պատշաճ յարգանքով ոգեկոչեց ապրիլեան նահատակներուն յիշատակը:

Հանդիսութեան ներկայ գտնուեցան Շթորայի եւ Թալապիէի քաղաքապետները, տեղացի արաբներ, ինչպէս նաեւ` Զահլէէն, Թալապիէէն եւ Այնճարէն եկած հոծ թիւով հայեր:

Հանդիսաւոր Ս. պատարագէն եւ հոգեհանգստեան պաշտօնէն ետք Յովհաննէս Երէցեան կարդաց արաբերէն ուղերձ մը:

Բանախօսեցին Զահլէի հոգեւոր հովիւ վեր. Աւագ Աւագեան, Պեքաայի սիւննի համայնքի պետ միւֆթի Ռաուֆ Գատրի եւ Երուանդ Էլոյեան:

Գործադրուեցաւ գեղարուեստական կոկիկ յայտագիր մը:

Փակման խօսքը ըրաւ Սահակ Ա. քհնյ. Պալեան:

Like on Facebook
CATEGORIES
Share This

COMMENTS

Wordpress (0)
Disqus ( )