Անուանի լուսանկարիչ Հրայր Բազէ Խաչերեանը հանրութեան ներկայացուցած է Հայոց ցեղասպանութեան 100-ամեակին նուիրուած նոր պատկերագիրք-ուսումնասիրութիւնը: Գիրքը հայկական մշակութային պահանջատիրութեան հիմնական վկայարաններէն մէկը պիտի ըլլայ:
«Ես հայոց պատմութիւն չեմ գիտցած: Երեխայ եղած ատենս դպրոցին մէջ լաւ չեմ սորված, եւ հիմա ժամանակն է տարիներու ընթացքին սորվածս փոխանցելու նախ իմ աղջիկներուս, ապա առհասարակ` հայութեան», կէս կատակ, կէս լուրջ ըսած է լուսանկարիչը` ընդգծելով, որ իր նպատակն է Հայոց ցեղասպանութիւնը աշխարհին ներկայացնել ոչ թէ որպէս ողբերգութիւն, այլ` ցոյց տալ հայ ժողովուրդին հարուստ մշակոյթը եւ ժառանգութիւնը:
«100 (1915-2015)» խորագիրով, 3.5 քիլոկրամ ծանրութեամբ հաստափոր պատկերագիրքը կը ներառէ Հրայր Խաչերեանի 17 տարուան աշխատանքները` ընդգրկելով Արեւմտեան Հայաստանի եկեղեցիներու եւ վանքերու, աշխարհի տարբեր երկիրներու` Միացեալ Նահանգներու, Լիբանանի, Իտալիոյ, Աւստրիոյ թանգարաններուն մէջ պահուող` Ցեղասպանութենէն փրկուած բացառիկ նմուշներու լուսանկարներ: Անոր տպաքանակը 2500 է եւ բաղկացած է 516 էջերէ: Հրայր Բազէ ըսած է, որ հատորին մէջ ներկայացուած է հայկական հարուստ մշակութային ժառանգութիւնը` Նոյեան ժամանակներէն մինչեւ մեր օրերը` հայկական արքաներու դրամներ, թագաւորներ պատկերող ձեռագիրներ, գահին բազմած Լեւոն Երկրորդի մանրանկարը, որ կը պահուի Վենետիկի վանքին մէջ, Կիլիկեան Հայաստանի բերդերը եւ այլն:
Առաջին կապը եղած է Արեւմտեան Հայաստանի հետ, երբ 1992 թուականին գալով Հայաստան` նկարած է Արարատ լեռը: «1988 թուականին Մոնրէալի մէջ Խորհրդային Միութեան հիւպատոսութեան առջեւ ցոյց տեղի ունեցաւ, հոն հաւաքուած հայերը կը գոռային. «Ղարաբաղը մերն է»: Այն ատեն կը հարցնէի` ի՞նչ է Ղարաբաղը, բայց ոչ ոք պատասխան կրցաւ տալ: 1992-ին այցելեցի Արցախ` իմ աչքերով տեսնելու անոր ի՛նչ ըլլալը», յայտնած է լուսանկարիչը` նշելով, որ այդտեղէն ալ սկսած է իր մասնագիտական «ճանապարհորդութիւնը», որուն ընթացքին լոյս ընծայած է 15 գիրք:
Մատենադարանի ձեռագրատան գլխաւոր աւանդապահ Գէորգ Տէր Վարդանեանը գիրքի շնորհահանդէսին առիթով յայտնած է, որ եռալեզու պատկերագիրքը մեծապէս պիտի նպաստէ հայ հոգեւոր ու նիւթական ժառանգութեան հանրահռչակման: «Սա հայկական հարուստ մշակութային ժառանգութեան վերարտադրութիւնն է: Ա՛յն ժառանգութեան, որը, թէեւ այս պահին կորսուած է, սակայն յաւիտենապէս կորսուած չի կարելի համարել: Տարուայ խորհրդի կարեւորագոյն հրատարակութիւններից մէկն է, որտեղ մեր մշակութային ժառանգութեանը տէր կանգնելու պահանջատիրութիւնն է ներկայացւում», հաստատած է Տէր Վարդանեան:
Պատկերագիրքէն օրինակներ պիտի ուղարկուին` Ճափոն, Գերմանիա, Իտալիա, Միացեալ Նահանգներ եւ այլ երկրներ: Գիրքէն պիտի տրամադրուի այդ երկիրներու համալսարաններուն եւ խորհրդարաններուն:
