Կնոջական

Պատրաստեց՝ ՇՈՒՇԻԿ ՄԱՒԻՍԱԳԱԼԵԱՆ  Հայերուս համար Զատիկը բնութեան զարթօնքը խորհրդանշող ամենամեծ եւ ամենասպասուած տօնն է: Շարժական այս տօնը (մարտ 22-էն մինչեւ ապրիլ 25) կը նշուէր ճոխ հանդիսութեամբ եւ մեծ կազմակերպուածութեամբ: Ի տարբերութիւն այլ տօներու` Զատիկը նոյն ձեւով կը նշուէր Հայաստանի գրեթէ բոլոր շրջաններուն մէջ եւ ամէնուր ծանօթ էր միեւնոյն անուանումով` «Զատիկ», «Մեծ Զատիկ», «Ջոջ Զատիկ»: Ազգագրագէտները Կը Պատմեն... Հայաստանի շատ մը շրջաններու...

Պատրաստեց՝ ՇՈՒՇԻԿ ՄԱՒԻՍԱԳԱԼԵԱՆ Հայաստանի Առաջին Կին Ճարտարապետը Քիչեր լսած են Աննա Տէր Աւետիքեանին անունը: Աննան Հայաստանի առաջին կին ճարտարապետն է: Այս կնոջ շնորհիւ կառուցուեր են պատմամշակութային արժէք ներկայացնող աւելի քան 40 կառոյցներ` բնակելի շէնքեր, հասարակական շէնքեր եւ դպրոցներ: Երբ Աննան որոշեց ճարտարապետ դառնալ, ոլորտը բացառապէս տղամարդիկ կը տնօրինէին: Պէտք էր լեզու գտնել շինարարներուն եւ քարտաշներուն հետ, օրեր անցընէր շինութեան վայրերուն վրայ...

Պատրաստեց՝ ՇՈՒՇԻԿ ՄԱՒԻՍԱԳԱԼԵԱՆ  Այս հարցումին պատասխանը իմանալու համար «Այո» կամ «Ոչ»-ով պատասխանեցէք ստորեւ տրուած 15 հարցումներուն, ապա կարդացէք պատասխանը: -1- Ձեր զաւկին արտօնած էք, որ ինք ընտրէ իր արտադպրոցական զբաղումը (ֆութպոլ, նուագ, թատրոն եւ այլն...): Այո Ոչ -2- Առանց ձեր հաւանութեան` ձեր զաւակը իրաւունք չունի ընկերներուն հետ ծրագիրներ մշակելու: Այո Ոչ -3- Ձեր զաւակը իրաւունք ունի կարծիք յայտնելու եւ «Ոչ» ըսելու...

Պատրաստեց՝ ՇՈՒՇԻԿ ՄԱՒԻՍԱԳԱԼԵԱՆ «Իրանի Ժամանակակից Աստղագիտութեան Մայր» Երկու օրէն (4 մարտ 2011) Ալենուշ Տէրեանի մահուան 12-րդ տարելիցն է: Քիչերու ծանօթ է Ալենուշ Տէրեանի անունը, մինչդեռ ան կը համարուի Իրանի առաջին արեւային աստղադիտարանի հիմնադիր եւ բնագիտութեան առաջին կին դասախօս, որ արժանացած է «Իրանի ժամանակակից աստղագիտութեան մայր» տիտղոսին: Կեանքին վերջին տարիները Տէրեան Թաուհիտի ծերանոցին մէջ անցուց: Հոն, անկողնին գամուած, արժանացաւ կեանքի վերջին պարգեւին`...

Պատրաստեց՝ ՇՈՒՇԻԿ ՄԱՒԻՍԱԳԱԼԵԱՆ Արդէն թեւակոխեր ենք Մեծ պահքի շրջան: Անցեալին տուներուն մէջ Մեծ պահքի օրերը նշուեր են տօնի պէս: Մեր նախնիները յատուկ ուշադրութիւն կը դարձնէին Աւագ շաբթուան բոլոր տօներուն: Այդ օրերը անուանակոչուած էին. երկուշաբթին կը կոչուէր բակլախորան, երեքշաբթին` խորանի խորան, չորեքշաբթին` մկան կիրակին, հինգշաբթին կատաղած շան, ուրբաթը` չարչարոց, իսկ շաբաթը` թալալոսի: Առաջին օրը տանտիրուհիները աղանձ կը պատրաստէին` հաւատալով, որ երկարատեւ պահքի...

Պատրաստեց՝ ՇՈՒՇԻԿ ՄԱՒԻՍԱԳԱԼԵԱՆ Յառաջիկայ կիրակի Բարեկենդան է: Բարեկենդանը նախապէս հեթանոսական տօն էր եւ հաւանաբար կապ ունէր գարնանամուտին հետ, ու պատահական չէին զուարճութիւնները, որոնք զարթնող բնութիւնը ուրախ դիմաւորելու, մարդիկը վերակենդանացելու խորհուրդը ունէին: Հետագային քրիստոնէութիւնը Բարեկենդանը դարձուց Մեծ պահքի նախորդող շաբթուան տօն, որ կը նշուէր` կերուխումով, խաղերով, մրցումներով, թատերախաղերով, պարերով եւ այլն... Բարեկենդանը ուրախութեան եւ զուարճանքի տօն է, կը յիշեցնէ Ադամի եւ Եւայի...

Պատրաստեց՝ ՇՈՒՇԻԿ ՄԱՒԻՍԱԳԱԼԵԱՆ 70 Տարի Առաջ Այս Օրը Այսօր` (9 փետրուար 1953) հայոց ազգային- ազատագրական շարժման եւ, ընդհանրապէս, հայոց պատմութեան եզակի դէմքերէն Սօսէ Մայրիկի մահուան 70-րդ տարելիցն է: Սերոբ Աղբիւրի կինը եւ զէնքի անբաժան ընկերը խոր ծերութեան մէջ աչքերը փակեց Աղեքսանդրիոյ մէջ: Իր մահէն 45 տարի ետք, 1998-ին, Հայաստանի Հանրապետութեան 80-ամեակին առիթով յեղափոխական հայուհիին աճիւնները տեղափոխուեցան Հայաստան ու իրենց վերջնական հանգիստը...

Պատրաստեց՝ ՇՈՒՇԻԿ ՄԱՒԻՍԱԳԱԼԵԱՆ Յառաջիկայ շաբաթ օր  Սուրբ Սարգիսի տօնն է, այս տօնով կը սկսի բարեկենդանը, որուն անմիջապէս յաջորդող 49-օրեայ Մեծ պահքը կ՛աւարտի Զատիկով: Ս. Սարգիս Զօրավարին տօնը Հայաստանի մէջ կը նշուի ոչ միայն եկեղեցական ծէսով, աղօթքով, այլեւ` ժողովրդական սովորութիւններով, որոնք նուիրական աւանդութիւն դարձած են: Ս. Սարգիսը հայ ժողովուրդի ամէնէն սիրելի սուրբերէն է: Ան երիտասարդներու բարեխօսն է, իր միջնորդութեամբ հրաշքներ տեղի կ՛ունենան:...

Պատրաստեց՝ ՇՈՒՇԻԿ ՄԱՒԻՍԱԳԱԼԵԱՆ   Քիմ Քարտաշեանի խորհրդանշական զարդերու ու յիշարժան իրերու հաւաքածոն համալրուել է իշխանուհի Տայանայի մեղեսկեայ վզնոցով ու մեծ խաչով: Հազուագիւտ այս զարդը Քիմ Քարտաշեանը ձեռք բերեր է 197 հազար տոլարով: Վզնոցին համար 4 գնորդ պայքարեր են, Քարտաշեանի ներկայացուցիչը նախնական գինէն կրկնակի անգամ աւելի վճարեր ու զայն գներ է: «Ուրախ ենք, որ զարդը նոր կեանք պիտի ստանայ եւս մէկ յայտնի անձնաւորութեան...

Պատրաստեց՝ ՇՈՒՇԻԿ ՄԱՒԻՍԱԳԱԼԵԱՆ  - Ամերիկացի Ռ. Պոննի Կապրիէլ` Տիեզերքի Գեղեցկուհին «Միսս տիեզերք» 2023  գեղեցկութեան միջազգային մրցոյթին յաղթեց Միացեալ Նահանգներու ներկայացուցիչ Ռ. Պոննի Կապրիէլը: Ան մանըքեն է, ոճաբան եւ կարի ուսուցչուհի: Մրցոյթը տեղի ունեցաւ անցեալ շաբաթ օր, ամերիկեան Լուիզիան նահանգի Նիւ Օրլիընզի մէջ, աշխարհի չորս ծագերէն 84 թեկնածուներ մասնակցեցան մրցոյթին, որ 71-րդ էր իր տեսակին մէջ: 2012-էն ի վեր ոչ մէկ ամերիկուհի...

Պատրաստեց՝ ՇՈՒՇԻԿ ՄԱՒԻՍԱԳԱԼԵԱՆ Երկրագունդի բնակչութեան մէկ քառորդը սնահաւատ է: Շատեր սնահաւատութիւնը կը վերագրեն տգիտութեան. այս վարկածը այդքան ալ ճիշդ չէ, քանի որ բազմաթիւ ուսումնասիրութիւններ ցոյց տուած են, որ նախապաշարուած կրնան ըլլալ հարուստ թէ աղքատ, տգէտ թէ զարգացած, հաւատացեալ թէ անհաւատ մարդիկ: Նախապաշարումներու շարքը շատ երկար է, ծանօթանանք անոնցմէ մէկ քանիին եւ իմանանք, թէ անոնք ինչպէ՞ս ծագում առած են: Տախտակին դպչիլ Նախապաշարուած...

Պատրաստեց՝ ՇՈՒՇԻԿ ՄԱՒԻՍԱԳԱԼԵԱՆ Ճափոնական այս բաղադրատոմսը կը դանդաղեցնէ կնճիռներու յայտնութիւնը, թարմութիւն եւ երիտասարդ տեսք կու տայ մորթին: Պատահական չէ, որ բրինձը ճափոնական սննդակարգի անբաժան մէկ մասնիկն է: Անիկա հարուստ է Պէ. կենսանիւթով, որ կը նպաստէ արեան շրջագայութեան, բջիջներու վերականգնման եւ աճին` կանխարգիլելով վաղաժամ ծերութիւնը: Ճափոնական այս ծեփուկի օգտագործումէն ետք դէմքիդ մորթը կը դառնայ աւելի բաց գոյնի, փափուկ եւ թաւշեայ: Պատրաստութեան համար...

Պատրաստեց՝ ՇՈՒՇԻԿ ՄԱՒԻՍԱԳԱԼԵԱՆ «Նոր տարուան առիթով ցանկանում եմ, որ մեր զոհուած մարտիկների եւ կենդանի մնացածների արդար փափաքները` թշնամու ոչնչացումը արագ կատարուի: Ցանկանում եմ մեր քաջարի զինուորներին աննկուն հաւատ եւ համոզմունք` վերջնական յաղթանակի հանդէպ: Բարեմաղթում եմ աւելի տոկունութիւն, կորով եւ խիզախութիւն: Համոզուած ենք, որ շուտով մեր հերոսական եղբայրների արիւնով ազատագրուած հողերի վրայ նորից կը ծաւալուի ընդհատուած խաղաղ եւ ստեղծագործ աշխատանքը»: 1942, յունուար...

Պատրաստեց՝ ՇՈՒՇԻԿ ՄԱՒԻՍԱԳԱԼԵԱՆ Մեզանից է կախուած, որ այս եկող տարին իսկապէս նոր լինի` նա նոր է լինում մեր նոր գործերով ու խոհերով, ծրագրերով ու երազներով: Մեզանից է կախուած, որ նա լաւ լինի, նա լաւ է լինում մեր լաւ ձգտումներով ու արարքներով: Շնորհաւոր ձեր Նոր տարին, թէեւ, աւա՜ղ, այն նոյնպէս պանդխտութեան տարի է լինելու ձեզանից շատերու համար: Ցանկանք, որ այս տարի իրար...

Պատրաստեց՝ ՇՈՒՇԻԿ ՄԱՒԻՍԱԳԱԼԵԱՆ Քսաներորդ դարու սկիզբը հայերուս մէջ օճախն էր, որ կը տաքցնէր տունը, օճախին վրայ էր, որ կ՛եփուէր կերակուրը: Օճախը առհասարակ տան սրբազան անկիւններէն մէկն էր, եւ անոր հետ կապուած բազմաթիւ աւանդական սովորութիւններ կ՛ապահովէին օճախին բարոյական եւ առարկայական անձեռնմխելիութիւնը: Հայերուս Նոր տարուան օճախը առանձնայատուկ էր: Շատ մը շրջաններու մէջ մեծ կոճղ մը կը դնէին օճախին մէջ` աստիճանաբար առաջ մղելու պայմանով,...

Պատրաստեց՝ ՇՈՒՇԻԿ ՄԱՒԻՍԱԳԱԼԵԱՆ Ձեւագէտ, ոճաբան Հիւպըրթ Ժիւանշիի «Լ՛էնթերտի» (արգիլուածը) օծանելիքը ստեղծուած է 1954-ին, բրիտանացի դերասանուհի Օտրի Հեփպըրնի համար: 1953-ին 27 տարեկան ֆրանսացի ոճաբանը կը հանդիպի երիտասարդ դերասանուհիին, վերջինս Ժիւանշիէն կը խնդրէ, որ իրեն համար քանի մը հագուստ ձեւաւորէ իր յաջորդ ժապաւէնին` «Սապրինա»-ի համար: Թէեւ ձեւագէտը կը պատրաստուէր մերժել առաջարկը, բայց չդիմանալով երիտասարդ դերասանուհիին անդիմադրելի հմայքին` տեղի կու տայ եւ այնուհետեւ երկար...

Պատրաստեց՝ ՇՈՒՇԻԿ ՄԱՒԻՍԱԳԱԼԵԱՆ  Հայ մատենագրութեան, ինչպէս նաեւ բանաւոր աւանդազրոյցներու մէջ շատ յիշատակութիւններ կան հայրենասէր, անձնազոհ, բարեգործ կիներու մասին: Շատ են յատկապէս թագուհիներն ու իշխանուհիները, որոնք բարեգործական, մշակութային, շինարարական գործունէութիւն ծաւալած են իրենց փառքի օրերուն: Անոնց նախաձեռնութեամբ ու միջոցներով միջնադարեան Հայաստանի մէջ կառուցուած են հիասքանչ տաճարներ, որոնցմէ շատերը մինչեւ օրս հիացում կը պատճառեն իրենց ճարտարապետութեամբ, վեհութեամբ ու գեղեցկութեամբ: Իշխանուհիները գնած եւ վանքերուն...

Պատրաստեց՝ ՇՈՒՇԻԿ ՄԱՒԻՍԱԳԱԼԵԱՆ 1860-ին Լիբանանի տարածքին ծայր կ՛առնեն ներքին խռովութիւններ, որոնք կը սկսին աննշան թուացող դէպքով մը, որ տեղի կ՛ունենայ Պէյթ Մերի գիւղին մէջ: Կարճ ժամանակի մը ընթացքին եղբայրասպան կռիւ մը կը ծագի մարոնի եւ տիւրզի համայնքներուն միջեւ` պատճառ դառնալով մեծաթիւ զոհերու եւ աւերներու: Այս խռովութիւնները մեծ յուզում կը յառաջացնեն Եւրոպայի մէջ եւ առիթ կը դառնան եւրոպական պետութիւններու միջամտութեան: Այս վերջինները,...

Պատրաստեց՝ ՇՈՒՇԻԿ ՄԱՒԻՍԱԳԱԼԵԱՆ Երեւանի կառավարութեան շէնքը նախագծելու ժամանակ ճարտարապետ Ալեքսանդր Թամանեանը նախատեսեր էր շէնքին աշտարակը զարդարել հսկայ ժամացոյցով մը: 1938-ին շէնքին կառուցումը գրեթէ աւարտեր էր, բայց աշտարակին վրայ դեռ մնացեր էր մեծ տրամագիծով խոռոչ մը: Սակայն ուրկէ՞ ճարել այդ չափով ժամացոյց մը... Ժամացոյցը պատրաստելու պատուէրը կը ստանայ Մոսկուայի Չայքովսկիի անուան երաժշտանոցի ճարտարապետ Մակնուշեւսքին: 1941-ին ժամացոյցը արդէն պատրաստ էր: Զայն անմիջապէս Մոսկուայէն...

Պատրաստեց՝ ՇՈՒՇԻԿ ՄԱՒԻՍԱԳԱԼԵԱՆ Երբ երեխան խաղալիքը կը կոտրէ, մենք արարքը չարութեան կը վերագրենք ու անմիջապէս կը յանդիմանենք եւ նոյնիսկ կը պատժենք: Մինչդեռ, հոգեբանին կարծիքով, խաղալիք կոտրելը կրնայ տարբեր նշանակութիւններ ունենալ... եւ այսպէս` Երեխան Կ՛ուսումնասիրէ Իմացական գործընթացներու զարգացումը կ՛ենթադրէ երեխային կողմէ առարկաներու, խաղալիքներու ուսումնասիրութիւն: Երբ երեխան խաղալիքին մասերը կ՛առանձնացնէ, զայն կը կոտրէ, որպէսզի տեսնէ, թէ ներսը ի՛նչ կայ եւ կը փորձէ ճանչնալ,...