Յօդուածներ

ՅԱՐՈՒԹ ՍԱՍՈՒՆԵԱՆ «Քալիֆորնիա Քուրիըր» թերթի հրատարակիչ եւ խմբագիր 2013 օգոստոսին յօդուած մը գրած էի` «Արցախ այցելողներու Պաքուի սեւ ցուցակը օգտակար է Հայաստանին, վնասակար` Ազրպէյճանին» վերնագիրով` լուսաբանելով ազրպէյճանցի պաշտօնեաներու տխմարութիւնը` սեւ ցուցակի մէջ ընդգրկելու համար մարդոց, որոնք առանց Ազրպէյճանի թոյլտուութեան կ՛այցելեն Արցախ: Ընդգծած էի, որ աշխարհի տարբեր երկիրներէ Արցախ այցելողները սեւ ցուցակին մէջ ներառելը առաջին հերթին վնաս կը հասցնէ Ազրպէյճանի շահերուն,...

Յ. ՊԱԼԵԱՆ Տարբերութիւնը մեր ըրածին եւ ընելու կարողութեան միջեւ պիտի բաւէր աշխարհի հարցերուն մեծ մասը լուծելու: ՄԱՀԱԹՄԱ ԿԱՆՏԻ Ազգերը չեն ապրիր առանց երազի: Պատմութիւնը աներազ ազգերու դամբարան է: Երազները չեն իրականանար հրաշքով, որ գիտակցական աստեղային պահու մը յանձնառութիւն է` անհատի եւ հաւաքականութեան յեղափոխուելու կամքով: Ինչ կը վերաբերի մեր ներկային, մեր ուղեղը քերելով` կրնանք լաւատեսութեան բազմաթիւ փաստեր բերել եւ ընել հակառակը`...

ՄԵԼԻՆԷ ԱՆՈՒՄԵԱՆ «Հայկական անհիմն պնդումների դէմ պայքարի»` ASIMDER-ի նախագահ Կէօքսել Կիւլպէյը, որը վերջերս սկսել է յաճախ թիրախաւորուած ելոյթներ ունենալ Թուրքիայի իսլամացուած եւ ծպտեալ հայութեան մասին, գրեթէ մէկ ամիս առաջ անդրադարձել է նաեւ համշէնահայութեան խնդրին: Ինչպէս հաղորդում է «Ակունք»-ը, թուրքական «Տողան» լրատուական գործակալութեան եւ «Հիւրրիյէթ» օրաթերթի յայտնելով, Կէօքսել Կիւլպէյը յայտարարել է, որ Հայաստանի սփիւռքի նախարարութիւնը եւ հայկական լոպիստական կազմակերպութիւնների կողմից հովանաւորուող...

ՅՈՎՍԷՓ ՊԱՐԱԶԵԱՆ Երաժշտական Թռիչքով Երեւանի երաժշտանոցի ուսանող-ջութակահար Մարիամը իր հպարտութիւնը յայտնեց, որ Ռուսիոյ փոխադրամիջոցներու նախարարութեան նախաձեռնութեամբ, ռուսական «Աէրոֆլոթ» ազգային օդանաւային ընկերութեան օդանաւերէն մէկը` «Պոյինկ 777», կոչուած է հայ համբաւաւոր երաժիշտ - յօրինող Առնօ Բաբաջանեանի անունով, տաղանդաւոր հայու յիշատակը անմահացնելու նպատակով: Մարիամը գոհունակութեամբ յայտնեց նաեւ, որ Հայաստանի քաղաքացիական թռիչքներու վարչութիւնը, Չինաստանի Ժողովրդային Հանրապետութեան համապատասխան մարմինին գործակցութեամբ, մօտերս պիտի իրագործէ Հայաստան ¬...

Զրուցեց` ԼՈՒՍԻՆԷ ԹԵՒՈՍԵԱՆԸ «Ապառաժ»-ը զրուցեց մշակոյթի, երիտասարդութեան հարցերի եւ զբօսաշրջութեան նորանշանակ նախարար, «Ապառաժ»-ի նախկին խմբագիր, դաշնակցական Սերգէյ Շահվերդեանին հետ: Հ.- Ձեզ մշակոյթի նախարարի պաշտօնում նշանակելը, շատերի կարծիքով, նախագահ Բակօ Սահակեանի ընդունած որոշումներից ամենաճիշդն է: Համակարծի՞ք էք այդ տեսակէտին: Պ.- Դժուար հարց էք տալիս: Ես չէ, որ պէտք է գնահատականներ տամ նախագահի որոշումներին: Վստահ եմ` պարոն նախագահը բազմաթիւ հանգամանքներ է հաշուի...

Պաքու-Թիֆլիս-Կարս երկաթուղիին մտայղացումը աշխարհի տէ ֆաքթօ մեծ պետութեան` Չինաստանի առաջարկն էր: Աշխարհագրականօրէն այդ տարածաշրջանէն հեռու Փեքինը, իր տնտեսական ներկայութիւնը յաւելեալ կերպով զօրացնելու համար շտապ հասանելի ճամբաներու կարիքն ունէր: Բնականաբար տարածաշրջանին մէջ այդպիսի չինական մտայղացում Անգարայի եւ յատկապէս Պաքուի ախորժակը պիտի բանար, որոնք շուտով գործի լծուեցան ու իրագործեցին այս մտայղացումը: Անշուշտ անոնք ալ իրենց հաշիւներն ունէին եւ ըստ այնմ կառուցեցին աւելի...

ԴԵՐԵՆԻԿ ՄԵԼԻՔԵԱՆ «Ալիք» օրաթերթի գլխաւոր խմբագիր Օրերս Ազրպէյճանում գործարկուեց Պաքու-Թիֆլիս-Կարս երկաթգիծը, որը Պաքուի իշխանաւորների կողմից բնութագրւում է որպէս այլընտրանք` դէպի Եւրոպա տանող ռուսական տարանցիկ նախագծերի: Այսօր, սակայն, Թեհրանում երեւի այդ եւ նմանօրինակ տարանցիկ նախագծերի շուրջ Պաքուի իշխանաւորը յատկապէս Ռուսաստանի նախագահի հետ սակարկումների ընթացքում ինքնարդարացման հիմնաւոր պատճառների փնտռտուքներով է տառապելու: Պաքուի միապետը յատկապէս թեհրանեան նիստի  հիւրընկալ կողմին` Իրանին վստահութիւն ներշնչելու պարտաւորութիւն...

Աւստրալիոյ Հայ դատի յանձնախումբին «Պահանջատիրական շաբաթ»-ը աւարտեցաւ տարեկան ճաշկերոյթով, որուն ընթացքին հանգանակուեցաւ 107.200 տոլար: Սոյն ճաշկերոյթին պատւըուեցաւ աւստրալահայ տաղանդաւոր լրագրող Ճորճ Տօնիկեանը` «Հայ դատի յանձնախումբի հայ եւ աւստրալացի համայնքներու «Տարուան բարեկամ» շքանշանով: Տօնիկեան չկրցաւ ներկայ գտնուիլ ճաշկերոյթին` ռատիոյի մէջ ստանձնած իր նոր պաշտօնին պատճառով: Ան ուղարկած էր վիտէօ-արձանագրութեամբ պատգամ մը: Իր կողմէ շքանշանը ստացաւ իր մօտիկ ընկեր, լուրերու հաղորդավար եւ...

Հայոց ցեղասպանութեան թանգարան-հիմնարկին նուիրաբերուած է բացառիկ արժէք ներկայացնող գորգ մը: Անիկա Հայոց ցեղասպանութեան թանգարանին նուիրաբերուած է Ասպետ Համալեանի (կտակատար) եւ Լիբանանի մէջ Հայաստանի դեսպանատան միջոցով` պէյրութաբնակ բժիշկ Հրայր-Մկրտիչ Սրապեանի կտակին համաձայն: Այս մասին կը տեղեկացնէ Հայոց ցեղասպանութեան թանգարան-հիմնարկին պաշտօնական կայքը: Այս նուիրատւութեամբ նուիրատուն կարեւոր նկատած է Հայոց ցեղասպանութեան յիշողութեան պահպանումն ու փոխանցումը սերունդներուն: Համատան տեսակի այդ գորգը գործած են Ղազիրի...

Հայոց պատմութեան ամբողջ ժամանակաշրջան մը կը ներկայացուի համաշխարհային հեղինակաւոր մշակութային կեդրոններէն մէկուն` Նիւ Եորքի «Մեթրոփոլիթըն» թանգարանին մէջ: 4-17 դարերու հայ պատմամշակութային ժառանգութիւնը ներկայացնող բացառիկ ցուցահանդէսին բացումը նախատեսուած է 2018-ի սեպտեմբերի 21-ին, Հայաստանի Հանրապետութեան անկախութեան վերականգնման օրը: Ցուցահանդէսին մասին մանրամասնութիւններ, «Արարատ Էսքիճեան» թանգարանին մէջ հոկտեմբերի 22-ին ներկայացուց «Մեթրոփոլիթըն»-ի միջնադարեան արուեստի եւ վանքերու վարչութեան բիւզանդական բաժնի համակարգող Հելեն Էւանսը: «Ցուցահանդէսում կը ներկայացուեն...

Սրբոց Հռիփսիմեանց վարժարանը 26 հոկտեմբեր 2017-ին յիշատակեց Թարգմանչաց տօնը: Օրուան խորհուրդը փոխանցող յատուկ գրաւչութիւն ստացած էր հանդիսասրահին բեմը, ուր նախակրթարանէն մինչեւ երկրորդական դասարաններու աշակերտները իւրայատուկ ոճով եւ գեղարուեստական յայտագիրով արժեւորեցին Թարգմանչաց խորհուրդը` հայոց լեզուի փառաբանանքը հիւսող բանաստեղծութիւններով, խմբային երգերով, որոնք ընդելուզուած էին ջութակի երաժշտական մեղեդիներու ազգայնաշունչ թրթիռներով, մենապարով եւ գաւառական պարով: Հանդիսութեան ներկայ էին պաշտօնական հիւրեր, որոնց շարքին` Գէորգ եպս....

Սրբոց Թարգմանչաց տօնը Հայ կաթողիկէ Մեսրոպեան բարձրագոյն վարժարանին մէջ նշուեցաւ բոլոր կարգերուն մէջ` մանկամսուրէն մինչեւ բարձրագոյն կարգ, ուր, դասարանային աշխատանքներով եւ հանդիսութիւններով, անգամ մը եւս յարգանքի տուրք մատուցուեցաւ Հայ դպրութեան հիմնադիր հայրերուն, եւ լուսարձակի տակ առնուեցաւ անոնց գրական հարուստ ժառանգութիւնը: Այս տարի տօնակատարութիւնները տեղի ունեցան վարժարանի բակին մէջ, Սուրբ Մեսրոպ Մաշտոցի յուշակոթողին առջեւ, 27 հոկտեմբերին: Աշակերտական զոյգ հաւաքներուն ընթացքին ներկայացուեցան...

19  հոկտեմբերին  ՀԲԸՄ-Ի Պօղոս  Գ. Կարմիրեան  վարժարանի  աշակերտները  գեղարուեստական  կոկիկ  յայտագիրով  մը  վերանորոգեցին  մայրենի  լեզուին  հանդէպ  իրենց  ուխտը: Բացման խօսքը  արտասանելու  համար  բեմ  բարձրացան  Է. կարգէն Մէրի Նաճարեանը, Մէյրի  Կէպէնլեանը  եւ Կայէլ  Էլսուէյտին, որոնք  իրենց  խօսքին  ընդմէջէն  հակիրճ ձեւով փոխանցեցին   օրուան  խորհուրդը  եւ  աւելցուցին, թէ  հայ  ժողովուրդը  պատմութեան  ընթացքին ունեցած է  եւ  այսօր  ալ  ունի  երկու  նուիրական ու  աստուածապարգեւ  սրբութիւններ`...

Ուրբաթ, 27 հոկտեմբեր 2017-ին Ս. Խաչ-Հարպոյեան վարժարանին մէջ տեղի ունեցաւ Թարգմանչաց տօնին նուիրուած ատենամարզանք: Լիբանանի, Հայաստանի եւ վարժարանի քայլերգներու ունկնդրութենէն ետք, 12-րդ դասարանէն Սարգիս Աբգար բացման խօսքին մէջ ըսաւ, որ հայ ազգը աշխարհի ամէնէն հարուստ լեզուն ու մշակոյթը ունեցող ազգերէն է` հարց տալով, թէ այս բոլորը գիտնալով ինչո՞ւ եւ ինչպէ՞ս չսիրենք հայ լեզուն, որովհետեւ հաց չի՞ տար մեզի: Ան կոչ...

Յ. ԱՍՊԵՏ Յարգելի՛ տեարք, Յարգելի պատճառներու բերումով ուշացումով կը գրեմ այս նամակը, որուն համար կը խնդրեմ ձեր ներողամտութիւնը: Շուրջ ամիս մը առաջ ուրախութեամբ ունկնդրեցի «Վանայ ձայն»-ի նոր յայտագիրներու ներկայացման մասին: Սակայն յուսախաբութիւնս մեծ եղաւ, երբ պատահաբար ունկնդրեցի «Տարիներ առաջ» յայտագիրի շարքին առաջինը` նուիրուած երբեմնի հայաշատ Էշրեֆիէ թաղամասի ստեղծման ու անոր անցեալի ազգային կազմակերպական կեանքին: Յայտնապէս յայտագիրը պատրաստողներն ու ներկայացողները հարկ...

ՅՈՎՍԷՓ ՊԱՐԱԶԵԱՆ Դէպի Երկիր Համալսարանական աշխարհին մէջ զրոյցը կը սկսի բանասէր, ՀՅԴ-ի անդամ Հրաչեայի խօսքով: Ան լիովին հետաքրքրուած է «Դէպի Երկիր»` լայնօրէն քննարկուած խորհրդանշական պատկերացումներ ամփոփող, համեմատաբար իրապաշտ տուեալ կարգախօսով: Այս բառերով ատոր խորունկ իմաստը բնութագրուած է արդէն ՀՅԴ Ընդհանուր ժողովին կողմէ եւ զուգահեռաբար ընդգրկուած` կուսակցութեան ծրագրին մէջ, որպէս Հայ դատի լուծման հեռանկարային հիմնական բաղձանքներէն մէկը, որ կը միտի ամբողջական...

Հայաստանի մէջ 16 հոկտեմբերը Հայ մամուլի օրն Է: Օրը կը համընկնի Մատրասի մէջ 16 հոկտեմբեր 1794-ին հիմնուած հայկական առաջին տպագիր պարբերականին` «Ազդարար»-ի հրատարակութեան: Մամուլը կոչուած է  հասարակական, քաղաքական ու մշակութային մեր առօրեայ կեանքին արձագանգը ըլլալու, միաժամանակ, սակայն, առաջնորդողի դեր կատարելու հանրային կարծիքի ձեւաւորման մէջ` հրապարակագրական, մշակութային, գեղարուեստական ու գրական ընդունելի ճաշակ ներկայացնելու, գոհացնելու թէ՛ մտաւորական եւ թէ՛ սովորական ընթերցողին հետաքրքրութիւնները:...

«Էրմէնիհապեր»-ը կը տեղեկացնէ, որ թրքական «Պիրկիւն» թերթի կայքի սիւնակագիր Ռեֆիք Տուրպաշը «Պապը Ալիի առաջին գրավաճառը» խորագիրով իր յօդուածին մէջ, կը յատնէ, թէ Պոլսոյ Պապը Ալի պողոտայի առաջին գրավաճառը եղած է Առաքել Թոզլուեանը: Առաքել Թոզլուեան էֆենտին Պապը Ալիի մէջ իր գրախանութը հիմնած է 1875-ին եւ ժամանակի ընթացքին սկսած է զբաղելու նաեւ հրատարակչութեամբ: 1884-ին հրատարակուած է «Առաքելի գրադարան»-ի գրացուցակը, որ առաջինն էր...

Ռաս Մեթնի մէջ տեղի ունեցան ՀՄԸՄ-ի Պէյրութի մասնաճիւղի տարեկան բանակումի պաշտօնական արարողութիւնն ու խարուկահանդէսը: Բանակումը ունէր յատուկ թեմա` «Նստուկ խաղեր», որ բաժնուած էր խումբերու ներքին թեմաներու. մոկլիները կը ներկայացնէին գունաւոր «թուիսթըր»-ը, արծուիկները` աւանդական «տոմինօ»-ն, գայլիկները` հետաքրքրական «Ճենկա»-ն, արիները` հանրածանօթ «ռիսք»-ը, արենուշները` հռչակաւոր ճատրակը, պարմանուհիները` անմոռանալի «X/0»-ն, երէցները` փոքրիկներու օձի խաղը, իսկ խմբապետական կազմը` խորհրդաւոր «Քի է սը»: Այսպիսով, բանակավայրը վերածուած...

ԱՒՕ ԳԱԹՐՃԵԱՆ Ուրբաթ, 27 հոկտեմբեր 2017-ին Անգարայի մէջ կատարուեցաւ «Մելիքէ Խաթուն» մզկիթին բացումը, զոր կատարեց Թուրքիոյ նախագահ Ռեճեփ Թայիփ Էրտողանը. այս առիթով ան մզկիթին առնչուած համապարփակ ելոյթ ունեցաւ, զանազան ակնարկութիւններ ընելով հոն` բնականաբար կրօնական եւ քաղաքական դասեր տալու սլաքներ ալ արձակեց, ինչպէս միշտ: Էրտողանի արձակած սլաքներէն ամէնէն հետաքրքրականը, զոր այստեղ կ’ուզենք լուսարձակի տակ առնել, հետեւեալ տողերն են. «Միակուսակցական իշխանութեան ժամանակաշրջանին...