Յօդուածներ

«Որքա՜ն լաւ օրերս գնացին». այսպէս ան կ՛երգէր «Սայլորդ»-ը, առանց իմանալու, թէ իր կեանքի լաւ ու վատ օրերը այսքան արագ պիտի հեռանային իրմէ: Սեպտեմբեր 1-ին իր աչքերը յաւիտեան փակեց Ատիս Հարմանտեան` սփիւռքահայ հանրածանօթ էսդրատային երգիչը, խոր կսկիծի մէջ ձգելով լիբանանահայ գաղութը: Սակայն հակառակ անոր, ան պիտի շարունակէ ապրիլ հայութեան հետ, որովհետեւ իր դիւթիչ ձայնով հմայած է հայ պատանին, իր երգով երիտասարդը...

ՆԱԹԱՆ ՊԵՏՐՈՍԵԱՆ 20 յունուար 2015. թուական մը, որ Եւրոպական Միութեան անդամակցած պետութիւններու ընտրական օրացոյցին մէջ միշտ ալ յիշուած պիտի մնայ: Այս թուականին Եւրոպական Միութեան պատմութեան մէջ առաջին անգամ ըլլալով գոյութիւն ունեցող աւանդական կուսակցութիւններէն դուրս արմատական ձախ կուսակցութիւն մը իշխանութեան գլուխ անցաւ: «Սիրիզա»-ն (կրճատում` «Ձախերու արմատական դաշինք»-ին) ինքզինք դասելով իբրեւ ժողովրդավար, ընկերվարական եւ հակահայր իշխանական քաղաքական ուժ (մամուլին կողմէն ճանչցուած իբրեւ`...

ՄԱՅՔ ՉԻԼԻՆԿԻՐԵԱՆ Հայաստանը պոլշեւիկներու ձեռքը կ՛իյնայ Կարճ ժամանակ առաջ թրքական զօրքերը արդէն գրաւած էին Ալեքսանդրապոլը (Գիւմրի) եւ կը պատրաստուէին ընդհանուր յարձակման: 2 դեկտեմբեր 1920-ին հայկական կառավարութիւնը երկիրը կը յանձնէ համայնավարներուն, եւ Հայաստան կը դառնայ խորհրդային տարածք: Հ.Յ.Դաշնակցութեան անդամներու հաւաք Գոքինիոյ մէջ, կեդրոնը՝ Գաբրիէլ Լազեան, 18 Մարտ 1923 Վրայ կը հասնին համայնավարներուն կողմէ նախկին հայկական կառավարութեան անդամներուն եւ բանակի սպաներու դէմ...

ՍԱՐԳԻՍ ՄԱՀՍԷՐԷՃԵԱՆ Վերջերս Մոնրէալի մէջ լոյս տեսաւ բժիշկ Կարպիս Հարպոյեանի նորագոյն հատորը` «Խճանկարներ Հայկական ցեղասպանութենէն» խորագիրով: Անիկա նորագոյն վկայարան մըն է Թուրքիոյ պետութեան կողմէ յղացուած, կազմակերպուած ու գործադրութեան մասին, լուսարձակի տակ կը բերէ որոշ ծալքեր, թէ պատմական ոճիրին իրականացումն ու հետեւանքները ինչպիսի՛ տարողութիւն ունէին ու զգալի են նաեւ այսօր: Աւելի քան 500 էջերու վրայ տարածուող եւ մեծ թիւով լուսանկարներով հարստացած...

Հովանաւորութեամբ Մուսա Լեռ - Այնճարի հիմնադրութեան  80-ամեակի յոբելենական մարմինին, կազմակերպութեամբ  Համազգայինի  Այնճարի «Պ. Սեւակ» մասնաճիւղին, շաբաթ, 24 օգոստոս 2019-ին, երեկոյեան ժամը 8:00-ին «Ս. Զէյթլեան» ժողովրդային տան շրջափակին մէջ տեղի ունեցաւ «Մուսա Լերան բարբառով եւ Մուսա Լեռ-Այնճար»-ին նուիրուած երգերու նորատիպ երգարանին գինեձօնը: Բացման խօսքը արտասանեց Լիզա Թիւմպերեան, որ ըսաւ. «Հազիւ թմբուկի եւ զուռնայի ձայնը լսած` ոտքերը կը սկսին իրենց կշռութաւոր շարժման....

Գրեց՝ ԼԵՒՈՆ ՇԱՌՈՅԵԱՆ Երբ Ճակատագիրը  Անողոք Հարուածներ Կու Տար Պէրպէրեաններուն... Դուք հանդիպա՞ծ էք 16 տարեկան պատանիի մը, որ առտու մը ինքնավստահ քայլերով դասարան կը մտնէ ու... կը սկսի դասաւանդել: Այո՛, սխալ չկարդացիք: 16 տարու պատանի մը դասարան կը մտնէ` ո՛չ թէ իբրեւ աշակերտ իր տեղը գրաւելու գրասեղանի մը ետին, այլ ամպիոնին վրայ կը կանգնի` իբրեւ ՈՒՍՈՒՑԻՉ: Ան Շահան Պէրպէրեանն էր: Ան...

ԱՐԱՄ ՇԱՀՆԱԶԱՐԵԱՆ Ֆրանսայի միջնորդութեամբ, Ռոհանի-Թրամփ հաւանական հանդիպման եւ դրա արդիւնքում Իրան-Միացեալ յարաբերութիւններում հնարաւոր դրական տեղաշարժի վերաբերեալ ոգեւորութիւնը շատ արագ մարեց Իրանի նախագահ Ռոհանիի եւ ԱԳ նախարար Զարիֆի յայտարարութիւնների եւ մեկնաբանութիւնների խորապատկերին: Հասան Ռոհանին Իրան-Միացեալ Նահանգներ յարաբերութիւններում հնարաւոր տեղաշարժը պայմանաւորեց Իրանի նկատմամբ սահմանուած պատժամիջոցների չեղարկմամբ, իսկ Մոհամետ Ճաւատ Զարիֆն էլ յայտարարեց, որ ներկայ պայմաններում Ռոհանի-Թրամփ հանդիպումն այսպէս կոչուած «ֆանթասթիքայի» ժանրից է, որը...

ՀԱՄԲԻԿ ՊԻԼԱԼԵԱՆ Պահ մը զանց առնելով աշխարհաքաղաքական բարդ իրադարձութիւններն ու անոնց ազդեցութիւնը, փորձագիտական վերլուծութիւններն ու, համարեա, բոլոր նախատեսութիւնները, որոնք կ՛առնչուին հայոց Արցախին ու անոր ճակատագիրին, հայ պատմագիտական ու քաղաքական միտքը կը գտնուի պարտաւորութեան մը դէմ յանդիման` զգաստ պահելու հայ ժողովուրդի բարոյահոգեբանական ու նեարդային վիճակը, պայքարի ոգին ու ազգային աշխարհահայեացքը: Իրօք, ազգային աշխարհահայեացք մը, որ պէտք է առաջին հերթին պարփակէ պետական...

ԹԱՄԱՐ ՅՈՎՀԱՆՆԻՍԵԱՆ Արուեստագիտութեան դոկտոր Անմոռանալի է յիշողութեանս մէջ այդ օրը: Դա 2004 թուականի սեպտեմբերի 2-ն էր: Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետութիւնը տօնում էր իր անկախութեան 13-րդ տարեդարձը: Ես` Արցախի մայրաքաղաք Ստեփանակերտի սրտում ծառազարդ, գեղատեսիլ հրապարակում էի: Եւ այդ ժամանակ իմ մէջ արթնացաւ անցեալ օրերի անմար յիշողութիւնը: Մեր կեանքում առկայ են երկու տարբեր հասկացութիւններ. ամբոխ եւ ժողովուրդ (քանակով նոյն, որակով տարբեր): Այս ընթացիկ...

ՄԻՔԱՅԷԼ ՀԱՋԵԱՆ Քաղաքական վերլուծաբան Սեպտեմբերի 2-ին լրանում է Լեռնային Ղարաբաղի (Արցախի) Հանրապետութեան հռչակման 28-րդ տարեդարձը: Մարդկութեան պատմութեան համար այդ ժամանակահատուածը, անշուշտ, հազիւ մէկ ակնթարթ է: Բայց ինչպիսի՛ ակնթարթ... Պռնկեպռունկ լեցուն բաժակի պէս այն յագեցած է այնպիսի նշանակալի քաղաքական, իրաւական, ռազմական իրադարձութիւններով, որոնցից իւրաքանչիւրը, անկախ իր յաջող կամ ձախող աւարտից, ըստ էութեան, բախտորոշ է հայ ժողովրդի մի առանձին հատուածի` արցախահայութեան եւ...

Ծառայասիրութիւնը առաքինութիւն մըն է, որով օժտուած են շատ քիչեր, անոնցմէ մէկը ուրիշ մը չէր, եթէ ոչ` ընկերուհի Սօսէն: Անձնդիր, համակ նուիրումի, անխորտակելի կամքի, անյողդողդ պայքարի մարմնացումն էր ան: Ամբողջ կեանքը նուիրած էր ազգին: Եղած էր վերանկախացած հայրենիքի մէջ Հայ օգնութեան միութեան հիմնադիրներէն: Ի՜նչ հպարտութեամբ կը պատմէր մեզի, Արցախի սահմաններուն, նենգ ոսոխի գնդակով վիրաւորուած մարտիկներուն տածած խնամքին մասին, կամ թէ ինչպէ՛ս...

ԿԱՐՕ ԱՂԱԶԱՐԵԱՆ «Տիեզերքում աստուածային մի ճամբորդ է իմ հոգին. Երկրից անցուոր, երկրի փառքին անհաղորդ է իմ հոգին. Հեռացել է ու վերացել մինչ աստղերը հեռաւոր, Վար մնացած մարդու համար արդէն խորթ է իմ հոգին» ՅՈՎՀԱՆՆԷՍ ԹՈՒՄԱՆԵԱՆ -------------------------- Կեանքի փիլիսոփայութեան եւ մարդկային յարաբերութեան մէջ մենք` հոգեղէն եւ բանաւոր միտքի արարածներս, իւրաքանչիւրս` իր ներանձնական կեանքի զբաղումներէն բացի, կը տենչանք իբրեւ մարդ արժեւորուելու, հանդիպելու...

ԱԲՐԱՀԱՄ ԳԱՍՊԱՐԵԱՆ Հիմնական թողարկմանը մնացել էր երկու ժամ: 18:50-ին շարունակում էի հետեւել թուրքական մամուլի օրաւարտի լրահոսին: «Ժողովո՜ւրդ»` աւանդական «նիւզռումային» բացագանչութիւնից գործընկերներս հասկացան, որ կարեւոր բան է կատարուել: Հինգ րոպէ անց «Հայլուր»-ում եռուզեռ էր, զգուշաւոր սպասողական վիճակ: Եղելութիւնից առաջ` զարհուրելին հաւաստող յուսախաբութիւն: Ճակատագիրը գիտէի. կանխատեսելի էր: Նրանք չեն խաթարի անվտանգային յարաբերութիւնները Անգարայի հետ... թէկուզ «Մաւի Մարմարա»-ի գործով հրապարակային նսեմացման ենթարկուելուց յետոյ:...

Հ. ԱԴԱՄԵԱՆ Երբ ուզենք կարդալ Մուսա Լերան պատմութեան մասին, պիտի անդրադառնանք, որ զանազան պատմուածքներ ու վկայութիւններ գոյութիւն ունին Մուսա Լերան հերոսամարտին մասին, սակայն մանրամասն եւ լայնածաւալ ուսումնասիրութիւններ չկան այդ աշխարհագրական տարածքին ու անոր բնակչութեան մասին: Անշուշտ ո՛չ մէկ ձեւով պէտք է արժեզրկել կատարուած այն ուսումնասիրութիւնները եւ հետազօտութիւնները, որոնց շնորհիւ այսօր մենք ծանօթ ենք մեր պապենական մշակութային սովորութիւններէն որոշ բաժինի մը: ...

ԱՐՄԱՆ ՆԱՒԱՍԱՐԴԵԱՆ Արտակարգ եւ լիազօր դեսպան Եթէ ընթերցողի համբերութիւնը հերիքի եւ մինչեւ վերջ կարդայ ազրպէյճանական 1news-ի յուլիսի 2-ին լոյս ընծայած «Ազրպէյճանի մշակութային դիւանագիտութիւնը ազգային հետաքրքրութիւնների ծառայութեան գործում» վերտառութեամբ օպուսը, ապա խորհուրդ կը տայի այն ընթերցել անպայման նստած, նոյնիսկ կապուած` օրկաններից որեւէ մէկը սալջարդի չենթարկելու նկատառումով: Ի դէպ, ձեւով եւ բովանդակութեամբ ամբիցիոզ ու ստայօդ այս յօդուածը նուիրուած է «Ազրպէյճանական հանրապետութեան դիւանագիտական...

ՄԱՅՔ ՉԻԼԻՆԿԻՐԵԱՆ 25 օգոստոսին լրացաւ հայ ժողովուրդի երախտաւոր զաւակներէն` Գաբրիէլ Լազեանի մահուան 60-րդ տարելիցը: «Ազատ Օր» կը հրատարակէ «Նոր Օր»-ի հիմնադիրի եւ յունահայ գաղութի անզուգական գործիչին կենսագրութիւնը` որպէս նուազագոյն տուրք իր բազմավաստակ գործունէութեան եւ յիշատակին: 19-րդ դարու երկրորդ կիսուն ծաւալած ազգային ազատագրական պայքարը խորապէս կապուեցաւ հայ ժողովուրդի ճակատագրին հետ եւ շեշտաւորեց անոր ուղին մինչեւ մեր օրերը: Հակառակ այն իրողութեան, որ...

Պատրաստեց՝ ՆԱՐԷ ԳԱԼԵՄՔԷՐԵԱՆ Այնպէս կրնայ թուիլ, որ աշխարհի ամէնէն հարուստ երկիրներէն մէկուն` Միացեալ Նահանգներու նախագահները եւս, մանաւանդ` իրենց պաշտօնավարութենէն ետք, բաւական կոկիկ գումար մը կ՛ունենան: Ներկայ ժամանակներուն հաւանաբար այդպէս է, մանաւանդ երբ նկատի առնէք ամէնէն ակներեւ օրինակները` անոնց ստացած թոշակները, կենսաթոշակները եւ զանազան առիթներով (դասախօսութիւն, յօդուած,հարցազրոյց) անոնց  գանձած գումարները: Պարաք Օպամա 30-45 վայրկեան տեւողութեամբ  իւրաքանչիւր դասախօսութեան համար կը ստանայ միջին...

Գրեց` ԼԵՒՈՆ ՇԱՌՈՅԵԱՆ Շահան Պէրպէրեան Եւ Հենրի Պերկսոն Շահան Պէրպէրեանի հարիւրաւոր աշակերտները միահամուռ կը վկայեն, որ ան իսկական իմաստասէր մըն էր, բազմակողմանի հմտութեամբ օժտեալ արտակարգ մտաւորական մը: Փիլիսոփայութիւնն ու յարակից գիտութիւնները գաղտնիք չունէին իրեն համար: Կատարեալ դիւրութեամբ ու ամենայն ձեռնհասութեամբ կ՛աւանդէր ընկերաբանութիւն ու հոգեբանութիւն, մանկավարժութիւն ու տրամաբանութիւն, իմաստասիրութեան պատմութիւն ու բնազանցութիւն, արուեստի պատմութիւն ու գեղեցկագիտութիւն, նաեւ` բարոյախօսութիւն: Ան կատարեալ նուիրեալն...

ՎԱՀՐԱՄ ԷՄՄԻԵԱՆ 17 սեպտեմբեր 2018-ին Սոչիի մէջ ստորագրուեցաւ յուշագիր մը` Իտլիպի մէջ ստեղծելու լարուածութեան մեղմացման գօտի մը, ուրկէ, ըստ կնքուած ռուս-թրքական համաձայնութեան, դուրս պիտի բերուէին ահաբեկչական խմբաւորումները: Այդ աշխատանքը պէտք էր կատարէր Թուրքիան, սակայն վերջինս չգործադրեց իր ստանձնած յանձնառութիւնը եւ շրջանէն դուրս չբերաւ իր աջակցութիւնը վայելող ահաբեկչական խմբաւորումները, որոնք սկսան յարձակումներ շղթայազերծել Մոսկուայի աջակցութիւնը վայելող սուրիական բանակի դիրքերուն, ռուսական Հմէյմիմ...

ՏՈՔԹ. ԻՇԽԱՆ ԵՂԻԱՅԵԱՆ Հանրածանօթ դէմքերու, աշխարհահռչակ անձերու, հերոսներու, պատմական վայրերու, թուականներու կամ մայրաքաղաքներու մասին կարելի է մեծաթիւ գրութիւններ, արձանագրութիւններ, յուշագրութիւններ եւ նոյնիսկ գիրքեր գտնել: Համացանցի վրայ նոյնիսկ աւելին կարելի է տեսնել: Բայց քիչ են այն շարժումները, հասարակական կազմակերպութիւնները, կամաւորներու միութիւնները, որոնք ՀՄԸՄ-ի չափ մելան կը հոսեցնեն, անոր հմայքը ունին, ժողովուրդի հետաքրքրութիւնը կը շարժեն, շարունակական աշխատանք ունին եւ դրոշմ ձգած են...