Յօդուածներ

Պատրաստեց՝ ՄԱՐԻՆԱ ՀԱՄԱՄՃԵԱՆ Մօտ Ապագային Լոյս Պիտի Տեսնէ Հայկ Դեմոյեանի «Հայուհիի Կերպարը Միջազգային Փոստային Բացիկներում Եւ Փորագրանկարներում» Պատկերազարդ Հատորը Հայոց ցեղասպանութեան թանգարան-հիմնարկի նախկին տնօրէն Հայկ Դեմոյեան Դիմատետրի իր էջին վրայ գրած է. «Ի սրտէ կը շնորհաւորեմ բոլորդ մարտ 8-ի կապակցութեամբ եւ կը յայտնեմ կարեւոր լուր մը. մէկ ամիսէն լոյս պիտի տեսնէ իմ` «Հայուհիի կերպարը միջազգային փոստային բացիկներում եւ փորագրանկարներում» խորագրով պատկերազարդ...

Մելիք Մեջլումի Դերակատարութիւնը Եւ Աղա Մոհամէտ Խանէն Ստացած Արտօնութիւնները ԱՍՊԵՏ ՄԱՆՃԻԿԵԱՆ Աղա Մոհամէտ խանի պարսկական բանակը Շուշիի պաշարումը քակելէն ետք, 1795 սեպտեմբերի սկիզբը հասաւ Գանձակ: Նոյն օրերուն Աղա Մոհամէտ խանի եղբայրներ Ալի Ղուլի եւ Ջաֆար Ղուլի խաները քակեցին Երեւանի պաշարումը եւ ճամբայ ելան դէպի Գանձակ, ուր միացան իրենց եղբօր: Աղա Մոհամէտ խան կրկին պատուիրակ ուղարկեց վրաց Հերակլ Բ. թագաւորին, պահանջելով...

ՍԱԳՕ ԱՐԵԱՆ Ոչ ոք պիտի արգիլէ  ձեզի,  եթէ փափուկ  գիրով մը բնորոշէք  այսօր ընթացող  ռուս-ուքրանական պատերազմը։ Կրնաք շուքին տակ կենալ  կամ ալ   բացայայտ  ըսել՝ «նայեցէք,  մենք   44-օրեայ պատերազմի մէջն էինք,  ու աշխարհի   հոգն ալ չէր, թէ  քանի հերոս-նահատակ  տուինք հողին, քանի շէն  կորսնցուցինք, քանի երազ  թաղեցինք եւ քանի քրիստոնէական      կառոյց ու պատմական կոթող   սահմանէն  այն կողմ թողուցինք»։ Կրնանք շարունակել նոյն...

ԹԱԴԷՈՍ ԵՍԱՅԵԱՆ Հրաշալուր նախաձեռնութիւն էր «Ազդակ»-ի առաջին երախայրիքը, որ լոյս տեսաւ Պէյրութի մէջ, 5 մարտ 1927-ին: Սուրբ Ծնունդի օրուան պէս գեղեցիկ օր մըն էր այդ, որովհետեւ վերածնունդի տեսլականը ներշնչեց հայ ժողովուրդին համար, մանաւանդ` այդ օրերուն, երբ տարագրութեան շապիկը տակաւին կը հոտէր, ու հայու բեկորները, ճողոպրած` Սիպիլի դաշտերէն ու արաբական անապատներէն, պարզապէս ապրելու թել մը կը փնտռէին:  Բախտաւոր էին անոնք, որոնք...

ՄԵՍՐՈՊ ՀԱՅՈՒՆԻ Սիրելի՛ ընթերցող, յարգընծայ արժեւորումով կը ձօնեմ այս սիւնակս «Ազդակ» օրաթերթին ցնծաբաշխ ու հպարտառիթ 95-ամեակին: Ստոյգ է, որ «5 մարտ 1927» թուականը ոսկետառ պիտի գրուի հայկական մամուլի պատմութեան մէջ: Հաւաստիացումիս պատճառը հանրածանօթ է բոլորիս եւ բոլորին: «Ազդակ» օրաթերթի հիմնադրումին տարեթիւն է: Այդ բարեբաստիկ, այո՛, օրհնեալ թուականէն ի վեր «Ազդակ» սկսաւ, շարունակեց, կը շարունակէ եւ պիտի շարունակէ իր աննահանջ ու...

ՅԱՐՈՒԹ ՍԱՍՈՒՆԵԱՆ «Քալիֆորնիա Քուրիըր» թերթի հրատարակիչ եւ խմբագիր Այնքան ատեն որ Ուքրանիոյ մէջ պատերազմը կը շարունակէ յաւելեալ աւերներ գործել եւ մարդկային կեանքեր խլել, աշխարհի երկիրները, յատկապէս` Հայաստան, Ազրպէյճան եւ Թուրքիա, ստիպուած են բարդ ընտրութիւն կատարելու իրենց քաղաքականութեան, հրապարակային յայտարարութիւններուն եւ միջազգային կազմակերպութիւններէ ներս քուէարկութեան մէջ: Հակառակ Թուրքիոյ  յարափոփոխ  դիրքորոշման  մասին առկայ մտահոգութիւններու` ակնյայտ է, որ ո՛չ Ռուսիա, ո՛չ ալ Արեւմուտքը...

Յ. ՊԱԼԵԱՆ «Մենք ակնկալում ենք, որ Հայաստանի արտաքին տեսքը նախ պիտի հայերէն լինի, յետոյ` օտար լեզուով: Հայաստանում պիտի գրագրութիւնը լինի հայերէն» ԴԱՒԻԹ ԳԻՒՐՋԻՆԵԱՆ Հայաստանի լեզուի կոմիտէի նախագահ Հայաստանի ԱՌԱՒՕՏ թերթի կայքին վրայ կարդացի թղթակցութիւն մը: «ԱՐՄԵՆՊՐԵՍ»-ի մամուլի կեդրոնին մէջ լեզուի աղարտման պայքարի նախաձեռնութիւններու մասին խօսած է Հայաստանի Լեզուի պետական կոմիտէի նախագահ Դաւիթ Գիւրջինեան: Կ՛արտագրեմ երկար հատուած մը, ընթացիկ մէջբերումով կարելի...

ՎԵՀԱՆՈՅՇ ԹԵՔԵԱՆ Մեր դրախտավայրը վերածուեցաւ ԳԵՀԵՆի, որուն կրակը չի տեսնուիր, բայց կը մոխրացնէ ՀՈԳԻՆ: Պարոն վարչապետն ու իր կամակատարները Եռաբլուրի նահատակները իբր թէ կը յարգեն (ոճրագործ մը իր ոճիրի վայրը կը վերադառնայ յաճախ): Կը յարգե՞ն. անշո՛ւշտ ոչ, երբ ամբո՛ղջ ազգը նահատակ դարձուցած են: Պաշտօն ստանձնած են բարեբեր խոստումներով, ապա մահաբեր ոստումներով բացած են գեհենը մեր շուրջ, որ կը ծաւալի՜ ու...

Պատրաստեց` ՔՐԻՍՏ ԽՐՈՅԵԱՆ  Չեռնոպիլը ուքրանական հիւլէական կայան է, ուր տեղի ունեցաւ 24 ապրիլ 1986 թուականի աղէտալի միջուկային արկածը: Ելեկտրակայանին մէջ սովորական փորձարկումի ժամանակ ահաւոր սխալ մը գործուեցաւ, եւ երկու ուժեղ պայթումներ ջախջախեցին կայանի բաժանմունքներէն մէկուն 1000 թոն կշռող երդիքը` արձակելով Հիրոշիմայի վրայ նետուած հիւլէական ռումբէն 400 անգամ աւելի շատ ճառագայթում: Պատմութեան մէջ ամենասարսափելի միջուկային աղէտալի այս պայթումներուն պատճառով տեղւոյն զոհուեցան երկու...

Անթալիոյ մէջ կայացած Հայաստանի Հանրապետութեան եւ Թուրքիոյ արտաքին գործոց նախարարներու հանդիպումէն ետք Թուրքիոյ արտաքին գերատեսչութեան ղեկավարին կատարած յայտարարութիւնները պարզ կը դարձնեն արցախեան հակամարտութեան լուծման եւ Երեւան-Անգարա յարաբերութիւններու հաստատման գործընթացին փոխկապակցուած ըլլալը: «Կովկասի մէջ մենք եռակողմ, քառակողմ մեքանիզմներ ունինք: Եթէ յարաբերութիւնները կարգաւորուին, խաղաղութեան համաձայնութիւն ըլլայ, ինչո՞ւ Հայաստանն ալ չներառենք: Եթէ խաղաղութեան եւ կայունութեան մասին կը խօսինք: Սակայն  ատոր համար Հայաստանն ալ...

Ս. ՄԱՀՍԷՐԷՃԵԱՆ Պահ մը հեռանանք աշխարհի ուշադրութիւնը կլանող` Ուքրանիոյ տագնապէն, ու (առանց մոռնալու ծաղկեփունջ մը նուիրել հայ կնոջ` իր տօնին առիթով), մեր աչքերը ուղղենք մե՛զ տագնապեցնող` Հայաստանի ու Արցախի իրադարձութիւններուն: Յստակ է, որ անցնող իւրաքանչիւր օր քիչ մը աւելի՛ բացայայտ կը դարձնէ, թէ մեր ժողովուրդին եւ իշխանութեան հայեցակէտերուն միջեւ վիհը որքա՜ն կը խորանայ. կարծէք թէ ո՛չ միայն հասած ենք անոնց...

ԳԷՈՐԳ ՊԵՏԻԿԵԱՆ Տարիներէ ի վեր, գեղեցիկ աւանդութեան համաձայն, Մեծի Տանն Կիլիկիոյ կաթողիկոս Արամ Ա. յատուկ հռչակագիրով բացուող Նոր տարին կը յայտարարէ դէպքի մը կամ երեւոյթի մը նուիրուած` ժողովուրդին թելադրելով ամբողջ տարուան ընթացքին հետեւիլ այս հռչակագիրի կոչին եւ տրուած յորդորներուն, կէտերուն, ինչպէս նաեւ դրական ուղիներ որոնեն եւ աշխատին նոր ծրագիրներ իրականացնելու ի խնդիր: Մեկնելով սփիւռքեան բազմազան եւ բազմաշերտ մտահոգութիւններէն` Կիլիկիոյ կաթողիկոսը...

ԺԱԳ ՅԱԿՈԲԵԱՆ 2020-ի արցախեան 44-օրեայ պատերազմին ամէնէն ցաւոտ հետեւանքներէն մէկը ազրպէյճանական բռնագրաւման տակ անցած շրջաններուն մէջ գտնուող հայկական սրբավայրերուն եւ պատմամշակութային յուշարձաններուն հետագայ ճակատագիրն է: 9 նոյեմբեր 2020-ի յայտնի յանձնուողական եռակողմանի յայտարարութեան հիմամբ Ազրպէյճանին յանձնուեցան, բացի նախկին Լեռնային Ղարաբաղի Ինքնավար Մարզին շուրջ գտնուող արցախեան պատմական տարածքներէն, նաեւ Հադրութի եւ Շուշիի շրջանները, իսկ հիւսիսէն` Թալիշ եւ Մատաղիս գիւղերը: Այս բոլոր շրջաններուն...

ՍԱԼԲԻ ՔԻՒՐՔՃԵԱՆ-ԹԱՇՃԵԱՆ Դէպի անմահութեան քայլ մը եւս կրնանք մօտենալ, երբ` հայ գրականութեան առաջ ծնրադիր, կը բանանք մատեանը հրաշափառ Մեսրոպի բանակին: Յաճախ դարեր ու աւելի արձագանգով շողուն բառերը կամարներ հիւսեր են կեանքի ու փառքի, մարտիրոսացումի, խիզախութեան ու հառաչանքի, երախտագիտութեան ու տառապանքի, հնչեր են բարբառը հնամեայ հաւատքի, դարձեր շտեմարանը վեհ գաղափարի: Հայեացքներ, որոնք կառչած պահեր են փոթորկացած յոյզեր` ազատութեան բագինին գեղագրելու փառապանծ...

ԿԻՐԱԿՈՍ ԳՈՒՅՈՒՄՃԵԱՆ Ստորեւ իո վերահրատարակենք «Ազդակ»-ի 2011-ի Նոր տարուան բացառիկին մէջ լոյս տեսած յօդուածը՝ Աւետիս Ահարոնեանի «Ազատութեան ճանապարհին» վէպին եւ անոր հերոսին նուիրուած՝ նկատի ունենալով անոր այժմէականութիւնը: Վստահ եմ, որ «Ազդակ»-ի ընթերցողները քաջածանօթ են այս վերնագիրին եւ տիպարին: Հաստատապէս գիտեմ նաեւ, որ բոլոր հայորդիները, որոնք կարդացած են «Խայը» պատմուածքը, խորապէս ազդուած են անկէ: Չեմ վարանիր «վստահ», «հաստատ», «խորապէս» եւ այլ...

Ա. Ա. Լիբանանը վիրաւոր չէ: Մահամերձ է: Իսկ մենք առասպելներու եւ հեքիաթներու դարը չենք ապրիր, որպէսզի հաւատանք, թէ փիւնիկեան թռչունը մոխիրներէն պիտի յառնի: Մեր դարուն նման բանի հաւատալու համար կարիքը կայ բազմաթիւ գործօններու եւ ազդակներու, որոնց ամբողջութիւնն է, որ միայն կրնայ փրկել Լիբանանը մահուան ճիրաններէն: Առասպելները ձգենք գիրքերու էջերուն մէջ եւ փորձենք լուսանկարներու շարքով մը պատմել Լիբանանի եւ լիբանանցիներուն առօրեայ...

ՅԱՐՈՒԹ ԱՐԹԻՆԵԱՆ Ճամբորդութիւնը մարդկային կեանքի անբաժան մէկ մասն է` տարբեր նպատակներով կատարուած (գործ, զբօսաշրջութիւն, գաղթ եւ այլն...), բայց եւ այնպէս մարդ անպայման, գէթ անգամ մը այս փորձառութիւնը կ՛ապրի: Մերօրեայ ճամբորդութիւնը ընդհանրապէս օդանաւով կ՛ըլլայ, յատկապէս եթէ ուղղութիւնը հեռու է: Օդանաւն ալ ոմանց համար հաճոյք եւ ուրախութիւն, ուրիշներու համար վախ եւ անձկութիւն կը պատճառէ, ոմանք պրկուած եւ ժխտական տրամադրուած կը բարձնանան օդանաւ,...

Մօտաւորապէս քառասուն օրերը առաջ աչքերը փակեց ԼՕԽ-ի «Մեղրի» մասնաճիւղի (Պէյրութ, Զոքաք Պլաթ) տարիներու վաստակաշատ անդամ Արշալոյս Գոնտայեանը: Ստորեւ կը ներկայացնենք այդ առիթով «Մեղրի» մասնաճիւղին կողմէ անոր յուղարկաւորութեան ընթացքին կարդացուած դամբանակը: 96 տարիներու կեանք... Քանի՞ բառով կարելի է զայն ամփոփել: Ընկերուհի Արշիկի պարագային, իր Սասունի արմատներէն եկող, Հալէպի մէջ պատանեկութեան երիտասարդութեան հասնող եւ Պէյրութի, Զոքաք Պլաթ թաղին մէջ շարունակուող կեանքը, մեզի`...

3 մարտ 2022-ին, Միացեալ Նահանգներու մէջ մահացաւ սփիւռքահայ գրականութեան մէջ շուրջ յիսուն տարուան բանաստեղծական վաստակ ունեցող, հանրային եւ մանկավարժական գործունէութիւն ծաւալած Խոսրով Ասոյեան: Ան որ առաջին գործերը հրատարակուած են Պէյրութ, Լիբանան` «Կէտեր» (1971) եւ «Արեւագալ» (1973) խորագիրի տակ, ապա «Բագին» ամսագիրի մէջ բանաստեղծութիւններու շարք մը լոյս կը տեսնէ 1978-79 տարիներուն, երբ կարճ շրջան մը մաս կը կազմէ ամսաթերթի խմբագրութեան: Լիբանանի...

ՅԱՐՈՒԹ ՉԷՔԻՃԵԱՆ Սեպտեմբեր 2006-ին լոյս տեսաւ Մայք Ճաճի (Mike Judge) գրած, արտադրած եւ բեմադրած «Իտիոքրասի» ապագայապաշտական ժապաւէնը, որ բախտը ունեցայ քանի մը անգամ դիտելու: Ժապաւէնին խորագիրը` Idiocracy, բաղադրուած է անգլերէն Idiot, որ կը նշանակէ տխմար, ապուշ եւ` Democracy, որ կը նշանակէ ժողովրդավարութիւն բառերէն, որ ես թարգմանեցի «Տխմարավարութիւն»: Գիտաերեւակայական այս ժապաւէնը, թէեւ` զաւեշտական սակայն աշխարհաքաղաքական եւ ընկերային դրութեան մը մարգարէացումն է,...