Յօդուածներ

ՅԱՐՈՒԹ ՍԱՍՈՒՆԵԱՆ 11-12 ապրիլ 2026-ին Փարիզի մէջ կայացաւ սփիւռքի ազգային զօրաշարժին նուիրուած խորհրդաժողով` համախմբելով 26 երկիրներէ, ներառեալ` Հայաստանէն եւ Արցախէն, 160 քաղաքական գործիչներ, համայնքային առաջնորդներ, միջազգային իրաւաբաններ, հոգեւորականներ եւ մտաւորականներ: Խորհրդաժողովին նպատակը Հայաստանի եւ սփիւռքի յարաբերութիւններու համապարփակ գնահատումն էր շարունակուող ազգային մարտահրաւէրներուն եւ փոփոխուող աշխարհաքաղաքական իրողութիւններու պայմաններուն մէջ` միաժամանակ ընդգծելով համահայկական միասնական օրակարգի շուրջ համակարգուած զօրաշարժի անհրաժեշտութիւնը: Ասիկա վճռորոշ պահ...

ՐԱՖՖԻ ԱՐՏԱԼՃԵԱՆ Իրենց վերջին յօդուածներուն մէջ ընկերներս` Խաժակ Մկրտիչեան («Սփիւռքի տեսլական Եւ օրակարգ») եւ Յակոբ Պալեան («Սփիւռքի անելիքը Եւ Կարողականութիւնը»), հայկական սփիւռքը կը նկարագրեն իբրեւ երկու լայն խմբաւորումներէ բաղկացած հաւաքականութիւն մը` «հայրենազրկուածներ» (կամ հայրենահանուածներ) եւ «հայրենալքողներ»: Թէեւ երկու եզրերն ալ կ՛ակնարկեն հայրենիքէն բաժանման ձեւերու, սակայն անոնք կը մատնանշեն պատմական տարբեր գործընթացներ: Առաջինը կը վերաբերի Հայոց ցեղասպանութեան հետեւանքներուն եւ վերապրող ժողովուրդի...

ՆԱՐԵԿ ԱՐՔ. ԱԼԵԷՄԷԶԵԱՆ Իրիկունները, երբ տուն կը վերադառնանք, յաճախ կը դժուարանանք մեր առօրեան քննութեան ենթարկելու. «Այսօր ի՞նչ ըրի. օրս ինչպէ՞ս անցուցի. որո՞ւ հետ դրական յարաբերութիւն ունեցայ. որո՞ւ հետ շփումս ժխտական էր: Առաւել` Աստուծոյ հետ եղա՞յ այսօր»: Ընդհանրապէս իրիկուան ինքնաքննութիւնը երեք եզրակացութեան կը յանգի. Ա) Ամբողջ օրուան «սխալները» այնքա՜ն կը յաճախեն մեզ, որ ամօթապարտ կը մնանք: Բ) Խճողուած օրուան յաջողութիւնները կը...

Պատրաստեց՝ ՄԱՐԱԼ ՄԽՍԵԱՆ Հայոց Ցեղասպանութեան 111-Ամեակին Նուիրուած Ձեռնարկներ Սուրիա * 24 ապրիլին Դամասկոսի «Ահարոնեան» կեդրոնին մէջ տեղի ունեցաւ Հայոց ցեղասպանութեան 111-րդ տարելիցի ոգեկոչման հանդիսութիւն: Նոյն օրը, առաւօտուն, մասնակցութեամբ ՍԵՄ-ի «Դրօշակ», Սուրիոյ պատանեկան միութեան «Ռոստոմ» մասնաճիւղերուն եւ ՀՄԸՄ-ի սկաուտներուն, Ազգային գերեզմանատան Հայոց ցեղասպանութեան յուշակոթողին դիմաց տեղի ունեցաւ ծաղկեպսակներու զետեղում, մոմավառութիւն եւ հաւաքական աղօթք: «Ահարոնեան» կեդրոնի վարչութեան խօսքը արտասանեց Սարգիս Քիւրտեան: Այնուհետեւ ժողովուրդը...

Հինգ­շաբ­թի, 23 Ապ­րիլ 2026-ին, տե­ղի ու­նե­ցաւ «Ար­մե­նո­փու­լիա» վկա­յագ­րա­կան հա­տո­րի երկ­րորդ ներ­կա­յա­ցու­մը ­­Թե­սա­ղո­նի­կէի մէջ։ ­­Յի­շեց­նենք, որ սոյն գիր­քին ա­ռա­ջին շնոր­հան­դէ­սը կա­տա­րո­ւած էր 2022-ի ­­Մա­յի­սին, ­­Թե­սա­ղո­նի­կէի «­­Տէր ­­Զա­քա­րեան» սրա­հէն ներս։ ­­Գիր­քը պոն­տա­ցի յոյն Եֆս­թա­թիոս Խ­րիս­տո­ֆո­րի­տիս-­­Սար­փող­լի­սի վկա­յու­թիւնն է, երբ ին­քը ա­կա­նա­տես ե­ղաւ 600 հայ պա­տա­նի­նե­րու զան­գո­ւա­ծա­յին սպա­նու­թեան։ ­­Սոյն վկա­յու­թիւ­նը գրո­ւած է պոն­տա­կան բառ­բա­րով, բայց թարգ­մա­նո­ւած է ժա­մա­նա­կա­կից յու­նա­րէ­նի Ս­թա­թիս ­­Թաք­սի­տի­սի կող­մէ, ո­րու ջան­քե­րով...

Կիրակի, 19 Ապրիլ 2026-ի երեկոյեան, Արեւմտեան Թեմի Առաջնորդ՝ Գերշ. Տ. Գեղամ Ս. Արք. Խաչերեան, նախագահեց Կլենտէյլի Ս. Աստուածածին եկեղեցւոյ յիսնամեայ տարեդարձին նուիրուած հրաշալի համերգին, որ հովանաւորուած էր Արեւմտեան Թեմի բարերար՝ Տիար Մհեր Տէր Յովհաննէսեանի եւ իր զաւակաց կողմէ, ի յիշատակ իրենց սիրեցեալ կնոջ եւ մօր՝ հանգուցեալ Սաթիկ Տէր Յովհաննէսեանի, կազմակերպուած՝ յոբելեար եկեղեցւոյ ղեկավարութեան կողմէ, գլխաւորութեամբ Հոգեւոր տեսուչ՝ Գերպ. Տ. Զարեհ...

4 եւ 5 մայիսին Երեւանի մէջ տեղի պիտի ունենայ Եւրոպական քաղաքական համայնքի գագաթաժողովը: Եւրոպական քաղաքական համայնքը կը համախմբէ Եւրոպական Միութեան անդամ եւ անոր գործընկեր (Եւրոպական խորհուրդի անդամ) պետութիւններ: Պարբերական ժողովները տեղի կ՛ունենան ամէն տարի տարբեր մայրաքաղաքներու մէջ: Եւրոպական Միութեան եւ գործընկեր երկիրներու ղեկավարները կը հաւաքուին միասնաբար քննարկելու համար Եւրոպային եւ ամբողջ աշխարհին վերաբերող քաղաքական, տնտեսական, ընկերային ու այլ հարցեր: Գագաթաժողովին...

ՓՐՈՖ. ԱՐԱ ՍԱՅԵՂ Լեհ մտաւորական Սթանիսուաւ Սրոքովսքիի (Stanisław Srokowski) «Գեղանի հայուհի» (Piękna ormiańka) լեհերէն նոր վէպի շնորհահանդէսին հրաւիրուած էի 2026 թ. մարտ 10-ին, Լեհաստանի Վրոցլաւ քաղաքի հանրածանօթ Երաժշտութիւն եւ գրականութիւն մշակութային կեդրոնին մէջ: Չորս տասնեակէ աւելի հատորներու հեղինակ լեհ մտաւորական Ս. Սրոքովսքին` բանաստեղծ, արձակագիր, գրական քննադատ, թարգմանիչ, ուսուցիչ եւ հրապարակախօս, ծնած է Հնիլչէ 1936 թ. յունիս 29-ին (այդ ժամանակ Լեհաստան,...

ՀՐԱՆԴ ՄԱՐԳԱՐԵԱՆ Մանկան ճիչը զիլ որ մօր կաթը կ՛ուզէ աւազին վրայ կը խլացնէ զիս... Կոյսը Եփրատի ալիքն կը գրկէ կառչած պատմութեան դարպասին վրայ... Մայրը զաւակը գրկած կը վազէ տունն է բռնկուած փրկութիւնն խռովուած մեկնած է արդէն... Ծէրը ծիրանի ճիւղին է յենած ծոռը իր գրկին Լերան խորշերու որջը կ՛որոնէ... Թոնիրը ցախէն որբացած է լուռ... Գերանները կուռ մթութիւն գրկած... Խունկը եթերին հետ...

Պատրաստեց՝ ՄԱՐԻՆԱ ՀԱՄԱՄՃԵԱՆ Արցախցիներու Իրաւունքներու Պաշտպանութեան Կազմակերպութեան Ցանցը Մտահոգ Է Խտրական Խօսոյթի Դրսեւորումներով Արցախէն բռնի տեղահանուածներու իրաւունքներու պաշտպանութեան քաղաքացիական հասարակութեան կազմակերպութիւններու ցանցը յայտարարութեամբ մը իր խորին մտահոգութիւնը կը յայտնէ Հայաստանի Հանրապետութեան մէջ վերջին շրջանին արձանագրուող այն վտանգաւոր միտումներուն նկատմամբ, որոնք կը վերաբերին Արցախէն բռնի տեղահանուած անձերու նկատմամբ խտրական խօսոյթի, անհանդուրժողականութեան եւ ատելութեան խօսքի դրսեւորումներուն: Առաւել մտահոգիչ կը նկատուի այն, որ...

ԱՍՊԵՏ ՄԱՆՃԻԿԵԱՆ Սալթի համայնապատկերը Քեսապի հայութիւնը 1915-ի ամրան իր հայրենի բնօրրանէն տարագրուելով, իրերայաջորդ քանի մը կարաւաններով հասած էր Ճսըր Շուղուր: Ճսըր Շուղուրէն գաղթականները ճամբայ հանուեցան դէպի Համա: Արեւամուտ էր, երբ ճամբայ ելան: Ճամբան հող էր ու փոշի: Գիշերը սաստիկ հով ելաւ: Փոշին ամպի պէս վեր բարձրացաւ եւ օդը դարձաւ անշնչելի: Դաշտային աննպաստ կլիման ծանր կը ճնշէր ժողովուրդին վրայ: Կային ծերեր,...

Սիրելի Գաղութի Անդամներ, Վերջին քսան տարիներուն պատիւը ունեցայ անկողմնակալ, արդար եւ արդիւնաւէտ գործունէութեամբ իմ ծառայութիւնս մատուցանելու Կիպրահայ գաղութին, իբրեւ Հայ Համայնքի Պետական Ներկայացուցիչ Կիպրոսի Խորհրդարանէն ներս։ Այժմ, առաջնորդուելով ժողովրդական փափաքէն եւ քաջալերանքէն առանձնաշնորհումը կը զգամ անգամ մը եւս ներկայացնելու թեկնածութիւնս Մայիս ամսուան մէջ կայանալիք ընտրութիւններուն՝ յառաջիկայ հինգ տարիներուն համար: Ընտրուելու պարագային կը խոստանամ նոյն թափով եւ նուիրումով գլխաւորել ջանքերս արդարացնելու...

ԱՐԱՄ Ա. ԿԱԹՈՂԻԿՈՍ ՄԵԾԻ ՏԱՆՆ ԿԻԼԻԿԻՈՅ Դա՛րձեալ Հայոց ցեղասպանութեան խորհուրդով ու պատգամով պարուրուած է հայ կեանքը ամէնուրեք: Արդարեւ, որքան ալ տարիները մեզ հեռացնեն 1915 թուականէն, Հայոց ցեղասպանութիւնը ստուեր պիտի չտեսնէ հայ ժողովուրդի հաւաքական գիտակցութեան մէջ: Որքան ալ տարիները թաւալին, հայ ժողովուրդին պահանջատիրութիւնը նահանջ պիտի չարձանագրէ գալիք սերունդներու հաւաքական պայքարին մէջ: Վկա՛յ` անցնող 111 տարիները: Վկա՛յ` նոր սերունդներու ամուր կամքը, վճռական...

ԴՈԿՏ. ԼԱԼԷ ԲԱԳՐԱՏՈՒՆԻ Կ՛ուզեմ ձեզի հետ բաժնել միտք մը, որուն շատոնց անդրադարձած եմ: Ես եւ ինծի նման շա՜տ շատեր մեծցած ենք սփիւռքի մէջ` բարձրանալով գաղութային եւ, մեր պարագային, կուսակցական բոլոր աստիճաններէն: Եւ ես միշտ գիտակցութիւնը ունէի, թէ այն, ինչ որ ինծի հետ կը պատահէր, քաղաքական ձեւաւորում էր, որ` այն արժէքները, պատմութիւնը եւ պատասխանատուութեան զգացումը, որոնք ինծի կը փոխանցուէին, միմիայն մշակութային...

ՎԵՀԱՆՈՅՇ ԹԷՔԵԱՆ Աւազանի անունը միայն ինք գիտէր բոլորին համար Զահրատ էր Իր հնարամիտին ուրկէ եկած ըլլալն ալ միայն ինք գիտէր, անունը Կիկօ էր Առտու կանուխ քանի մը հեղ գնաց եկաւ Գնաց եկաւ Կիկոյին չգտաւ խանութը բացած` ծորակ կը ծախէր Չահրատն ալ իր կատուն գրկած Պճլտուն ոսկեղէն աչուկներով սեւկակ Մայմունին Գնալը կղզին պտըտցնել սկսաւ Զահրատը թափանցիկ Կիկոն գոյնզգոյն էր, կկուի պէս...

2026-ին յատկանշականօրէն կը բոլորուի 60-ամեայ փուլը Յունաստանի մէջ Հայ դատի հետապնդման աշխատանքներուն: Վեց տասնամեակներու վրայ երկարող պահանջատիրական պայքարի բազմաշերտ գործունէութիւն մը, որ իր քաղաքական, իրաւական եւ ցուցական երեսներով համախմբեց բովանդակ յունահայութիւնը մեր ազգային անժամանցելի իրաւունքներու ձեռքբերման նուաճումներուն շուրջ: Նշանակալից այս անկիւնադարձը կարելի չէ տեսնել իբրեւ սոսկ յոբելենական փուլ, այլ` իբրեւ յունահայ գաղութի քաղաքական հասունացման եւ կազմակերպուած պայքարի պատմական ուղեգիծ: Վեց...

Աւետիք Իսահակեանի ծննդեան 150-ամեակի յոբելեանին առիթով 17 ապրիլին Վենետիկի մէջ կատարուեցաւ յուշաքարի մը քողազերծման արարողութիւնը մուտքի կողքին այն տան, ուր վաստակաւոր հայ գրողը բնակած է 1921-1926 այսպիսով քաղաքին լաբիւրինթոսային քարտէսին աւելցնելով յուշաքար մը եւս, որ կը խորհրդանշէ վենետահայ հարուստ եւ հազարամեայ պատմութիւնը: Ձեռնարկին ներկայ կը գտնուէին եւ խօսք առին` Հայաստանի Հանրապետութեան  կրթութեան, գիտութեան, մշակոյթի եւ մարմնակրթութեան փոխնախարար Ալֆրեդ Քոչարեան, Հայաստանի...

Կի­րա­կի, 19 Ապ­րի­լին, ՀՅԴ ­Թե­սա­ղո­նի­կէի ­Հայ դա­տի յանձ­նա­խում­բը, շրջա­նի մարզ­պե­տա­րա­նի հա­մա­կազ­մա­կեր­պու­թեամբ, ի­րա­գոր­ծեց յի­շա­տա­կի ձեռ­նար­կը՝ նո­ւի­րո­ւած ­Հա­յոց ցե­ղաս­պա­նու­թեան 111-րդ ­տա­րե­լի­ցին։ Ե­լոյ­թը տե­ղի ու­նե­ցաւ ա­ռա­ւօ­տեան ժա­մը 11-ին, ­Թե­սա­ղո­նի­կէի Ս­պա­յից ա­կում­բի հան­դի­սաս­րա­հին մէջ, ար­ժա­նա­նա­լով հա­մայն­քա­յին եւ քա­ղա­քա­կան շրջա­նակ­նե­րու լայն մաս­նակ­ցու­թեան։ ­Ներ­կայ ե­ղաւ եւ խօսք ուղ­ղեց փոխ­նա­րար ­Տի­միթ­րիս ­Կիու­լե­քան։ ­Ներ­կայ էին նաեւ մեծ թի­ւով ե­րես­փո­խան­ներ, քա­ղա­քա­պե­տա­կան եւ մարզ­պե­տա­կան ներ­կա­յա­ցու­ցիչ­ներ, բարձ­րաս­տի­ճան զի­նո­ւո­րա­կան­ներ, ինչ­պէս նաեւ շրջա­նի...

Հայոց ցեղասպանութեան զոհերի ոգեկոչման 111-րդ տարելիցն է: Թւում է, թէ տարեթուերը մեզ հեռացնում են մարդկութեան դէմ իրագործուած այդ զազրելի յանցագործութեան հետեւանքներից, սակայն մեր պատմութեան վերջին զարգացումները` Արցախի բռնգրաւումը եւ հայաթափումը, աւելորդ անգամ եւս փաստում են, որ Հայոց ցեղասպանութիւնը ոչ թէ ժամանակի եւ տարածութեան մէջ իրականացուած եւ աւարտուած ոճիր էր, այլ շարունակական յանցագործութիւն, որ միտուած է բնաջնջելու կամ տեղահանելու հայութեանն իր...

Այսօր, Հայոց ցեղասպանութեան 111-րդ տարելիցին առիթով, որ գործադրուեցաւ Օսմանեան կայսրութեան կողմէ եւ կը հանդիսանայ մարդկութեան դէմ գործուած ամենէն զազրելի ոճիրներէն մէկը, կը յարգենք մէկուկէս միլիոն զոհերու յիշատակը։ Այս յիշատակը անսակարկելի պարտք մըն է՝ թէ՛ զոհերուն հանդէպ եւ թէ՛ պատմական ճշմարտութեան, որպէսզի մոռացութիւնը չվերածուի վերաքննութեան, բռնութեան եւ անհանդուրժողականութեան պատճառի։ Յունաստանն ու Հայաստանը կը միանան ժամանակի ընթացքին կերտուած կապերով, որոնք դարբնուած են...