Անդրադարձ

ՎՐԷԺ-ԱՐՄԷՆ       Երբ ինձմէ խնդրուեցաւ մասնակցիլ Համազգայինի 90-ամեակի առթիւ հրատարակուող յօդուածաշարքին, մասնաւորաբար հրատարակչական աշխատանքներուն մասին, մտածեցի կեդրոնանալ «Հայրենի մտաւորականութեան ֆոնտ»-ի (ՀՄՖ) մեր նախաձեռնութեան վրայ եւ տեղեկագրականէ աւելի` յուշագրական բնոյթ մը տալ այս գրութեանս` հաղորդելու համար աւելի շատ ոգին, որ կը տիրէր այդ ժամանակ ու մթնոլորտը, որուն մէջ գործեցինք: 8 սեպտեմբեր 1994. Երեւան. Աբովեանի վրայ բացուող, կոթողային մուտքով, բայց այդ...

ՎԱՉԷ ՓԱՓԱԶԵԱՆ Համազգայինի Լիբանանի Շրջանային վարչութեան կազմած Համազգայինի 90-րդ յոբելեանի յատուկ յանձնախումբին կողմէ առաջարկ ներկայացուեցաւ, որ յօդուածի մը մէջ գաղափարներս ներկայացնեմ Համազգային-հայ երիտասարդ կապին եւ այդ կապը զարգացնելու միջոցներուն մասին: Թէ ո՞վ է, ի՞նչ է Համազգայինը` բաւական յստակ է հայ կեանքին քիչ թէ շատ ծանօթ հայ մարդուն համար. այն միութիւնն է, որ յանձնառու է Հայաստանի եւ համայն հայութեան գոյատեւման պայքարին,...

Յ. ՊԱԼԵԱՆ Արամ Ա. կաթողիկոսի նախաձեռնութիւնը 2019-ը «Հայ մամուլի տարի» հռչակելու ինքնատիպ նախաձեռնութիւն մըն է, հրաւէր` նախ մտածելու, ապա` մեր կարիքներու, հեռանկարներու եւ կարելիութիւններու ծիրէն ներս աշխուժացնելու հայ մամուլը, զայն ծառայեցնելու մեր ժողովուրդի ապագային, զայն դուրս բերելով իր թաղային, համայնքային, մասնակի լրատուամիջոցի վիճակէն: Ղեկավարութիւններ (պետութիւն, կուսակցութիւն, հրապարակագիր, լրագրող, մտաւորական եւ ընթերցող հասարակութիւն) այս հարցի մասին պէտք է մտածեն ընկերութիւններու եւ...

Ս. ՄԱՀՍԷՐԷՃԵԱՆ ... Կ՛ըսէ գայլը` գառնուկին, «անկախ անկէ, թէ ուրկէ՛ կը խմես ջուրը»: Առակը ծանօթ է բոլորիս: Գառնուկը ջուր կը խմէ առուակին վարի մասէն, իսկ գայլը, որ կանգնած է հոսանքի վերին մասին, գառնուկը կը մեղադրէ իր ջուրը պղտորելու յանցանքով: Գառնուկին իրաւացի բացատրութիւնը կապ չունի գայլին դիտաւորութեան հետ. ան որոշած է ուտել գառնուկը, եւ իր հոգը չէ, թէ ան ջուր կը...

ՅԱՐՈՒԹ ՍԱՍՈՒՆԵԱՆ «Քալիֆորնիա Քուրիըր» թերթի հրատարակիչ եւ խմբագիր Թուրք լրագրող Ապտուլլահ Պոզքուրթ Սթոքհոլմի Ազատութեան կեդրոնի հետաքննական կայքին վրայ տեղադրած է իր բացայայտումը` ըսելով. «Թուրքիոյ մայրաքաղաք Անգարայի մէջ գաղտնի աղբիւրներէ ստացուած հարիւրաւոր հեռաձայնային գաղտնի լսումներու ձայնագրութիւնները ցոյց կու տան, թէ ինչպէ՛ս նախագահ Ռեճեփ Թայիփ Էրտողանի իսլամական կառավարութիւնը թոյլ տուած է, նոյնիսկ դիւրացուցած`  օտարերկրեայ եւ թուրք զինեալներու տեղաշարժը Թուրքիոյ սահմանէն դէպի Սուրիա`...

ԵՂԻԱ ԹԱՇՃԵԱՆ 29 յունիս 2018-ին գրեցի «Ույղուրները, Չինաստանը եւ Թուրքիան» խորագրով յօդուած մը, ուր անդրադարձայ Չինաստանի մէջ ապրող ույղուրներուն նկատմամբ Թուրքիոյ քաղաքականութեան: Թուրքիոյ արտաքին գործոց նախարարութիւնը Չինաստանին կոչ ուղղած էր` յարգելու ույղուրներուն իրաւունքները եւ փակելու անոնց «բռնի պահման ճամբարները»: Նախարարութիւնը յայտարարեց, որ ույղուր երաժիշտ Ապտուլրահիմ Հայեթ սպաննուած է այս «բռնի պահման ճամբարներուն» մէջ, եւ այս ճամբարներուն նպատակն է բռնի ուժով...

ՄԻՔԱՅԷԼ ՀԱՋԵԱՆ Քաղաքական վերլուծաբան Պաքուի անհանգստութեան պատճառները, կարելի է ասել, առաւել քան շատ են: Սկսած բնակլիմայական ու ընկերային-տնտեսական բնոյթի խնդիրներից մինչեւ ներքին ու արտաքին քաղաքական մարտահրաւէրներ, որոնց լուծումները իւրաքանչիւր առանձին դէպքում պահանջում են ջանքերի լրացուցիչ լարում, ինչը, մեղմ ասած, միշտ չէ, որ յաջողութեան յոյսեր է ներշնչում եւ կամ պարզապէս յաջողութեան հեռանկար չունի: Փորձենք կանգ առնել դրանցից առաւել էականների վրայ` փոքր...

«ՌԱԶՄԻՆՖՕ» Հայկական մամուլում եւ փորձագիտական շրջանակներում ժամանակ առ ժամանակ լինում են «Նախիջեւանում թուրքական ռազմական խարիսխի առկայութեան, կամ դրա հնարաւոր տեղակայման» մասին խօսակցութիւններ ու քննարկումներ: Նախիջեւանի առանձին համազօրային բանակի կազմաւորումից (2013 թ. աշուն) ի վեր հաւաքուած մեր տուեալները եւ դրանց համադրումը խօսում են այն մասին, որ Ազրպէյճանն այս պահին կարիք չունի Նախիջեւանում թուրքական զինուած ուժերի (ԶՈՒ) մշտական ներկայութեան, քանի որ Հայաստանի...

ՏԻՐԱՆ ՊԱՂՏԱՏԵԱՆ 1993-ին, Հայաստան կատարած առաջին այցելութեանս ընթացքին, վստահ էի, որ օր մը առիթը պիտի ունենամ հայրենիքիս մէջ ապրելու: Հակառակ Հայաստանի դիմագրաւած բոլոր դժուարութիւններուն` Հայաստանի պատկանելիութեան հաճելի զգացում ունէի: Տարիներ անց այս զգացումը զիս մղեց, որ վերջնականապէս փոխադրուիմ Հայաստան: Իբրեւ հայ, ես երբեք չէի գտած իրական տուն` իմ այցելած եւ ապրած բոլոր երկիրներուս մէջ: Ծնած եմ Լիբանան, ուսումս ստացած եմ...

ՊԱՐԳԵՒ (ՖԱՏԻ) ՊԱՇԽԸՆՃԻ Տիգրան Մանսուրեան երեւոյթին հետ չէի մտածեր անգամ հանդիպիլ, ալ ո՛ւր մնաց` իր ներկայութեան ելոյթ ունենալ: 12  փետրուարի երեկոյեան ժամը 8:00-ին Տիգրան Մանսուրեան ներկայ գտնուեցաւ Մեծի Տանն Կիլիկիոյ կաթողիկոսութեան «Շնորհալի» երգչախումբի փորձին, որուն ընթացքին ներկայացուցինք փունջ մը հայկական երգերու ընտրանի: Ապա Տիգրան Մանսուրեանը իր հեղինակաւոր խօսքով խրախուսեց երգչախումբի անդամներուն` ըսելով, որ երգը կը բխի մարդուն էութենէն,  կ՛ազնուացնէ անոր...

90 տարիներ առաջ հիմը դրուեցաւ Համազգային հայ կրթական եւ մշակութային միութեան, որ հետեւողական եւ յամառ աշխատանքով, նուիրումով եւ տարուած գործին նկատմամբ մեծ հաւատքով 9 տասնամեակ շարունակ մնաց պատնէշի վրայ` հայ մշակոյթի, գրականութեան, արուեստի տարբեր բնագաւառներու, կրթութեան եւ հայապահպանութեան պահպանման եւ տարածման իբրեւ ջահակիր: Այս շաբթուան ընթացքին Համազգայինի Լիբանանի ընտանիքը կը նշէ միութեան 90-ամեակը, եւ այս առիթով «Ազդակ» իր էջերով լոյս...

ՅԱՐՈՒԹ ՉԷՔԻՃԵԱՆ «Հայաստանի Աշխատաւոր» թերթին կողմէ հայերէնը պետական լեզու ճանչնալու արշաւին յատկացուած 27 ապրիլ 1919-ի թիւին մէջ կը շարունակենք կարդալ հետեւեալ երեք կոչ- յայտարարութիւնները` արեւմտահայերէնի վերածուած: 9.- Ստորեւ «Հայացումի կոմիտէ»-ին կոչը. «ԿՈՉ Հայաստանի քաղաքացիներուն» խորագիրով (1), որ նաեւ «Աշխատանք» թերթի 1 մայիս համարին մէջ լոյս տեսած է (2): «Շուտով կ՛աւարտի մենք մեզի անկախ հռչակելուն եւ մեր երկրին տէրը դառնալուն մէկ...

ՀԱՄԲԻԿ ՊԻԼԱԼԵԱՆ        ...18 փետրուար 1921-ին Երեւանի բանտին դիմաց գտնուող որբանոցի սաները` Հայոց ցեղասպանութենէն ճողոպրած հայորդիներ, խուռներամ սկսան երգել «Մեր հայրենիք»-ը` առանց յստակ գիտնալու, թէ դուրսը ի՛նչ կը կատարուի: ԿԱՐՕ ԱՐՄԵՆԵԱՆ «Ազդակ», 2 փետրուար 2019 Հանրածանօթ հրապարակագիրին վերոնշեալ տողերը պահիկ մը մեր միտքին ու հոգիին դռները թակեցին, որովհետեւ անոնք կ՛ընդգրկէին գերազանց երկու արժէք` փետրուարի 18 եւ «Մեր հայրենիք»-ը: Յօդուածագիր մեր ընկերը...

ԿԱԼԻ ԱՒԱԳԵԱՆ Ընկերային ցանցերու մէջ նաւարկելու ընթացքին, «Իսնթակրամ»-ի վրայ նորութիւններ որոնելու ժամանակ հանդիպեցայ այսպիսի բանի մը. «Պիսց» անունով էջ մը տեղադրած էր երկու լուսաւոր եւ գեղեցիկ լուսանկարներ` Պէյրութի Նըժմէ հրապարակին վրայ տեղի ունեցած Նոր տարուան գիշերուան տօնակատարութենէն եւ շնորհակալութիւն յայտնած էր բոլոր անոնց, որոնք յաջողցուցած էին այս աշխատանքը: Քանի մը վայրկեան ետք «Թուիթըր»-ի էջիս վրայ կը տեսնեմ այդ նոյն նկարը`...

ԴՈԿՏ. ՀՐԱՅՐ ՃԷՊԷՃԵԱՆ Կեդրոնական Եւրոպայի հայկական ներկայութիւնը ունի իւրայատկութիւններ: Հայկական սփիւռքը այս երկիրներու մէջ կազմաւորուած է միջին դարերէն սկսեալ: Այս իմաստով հայկական իրականութիւնը այս շրջաններուն մէջ եղած է «հին», իսկ «նո՞ր»-ը` Ցեղասպանութենէ ետք ճողոպրած հայորդիներ, որոնք հասած են այս շրջանները: Իսկ վերջին տասնամեակներուն ասոնց վրայ կու գան աւելնալու Հայաստանէն ժամանած հայերը: Հայկական սփիւռքի ու գաղութներու կազմութիւնը կեդրոնական Եւրոպայի այս երկիրներու...

Սուրիա մարդասիրական առաքելութիւն իրականացնող խումբի ուղարկումը ինչպէս ներքին, նոյնպէս ալ միջազգային մակարդակի վրայ տեղի տուած է տարատեսակ մեկնաբանութիւններու: Միացեալ Նահանգներու արտաքին գործոց նախարարութեան ներկայացուցիչը, մեկնաբանելով խումբը Սուրիա ուղարկելու որոշումը, յայտնած էր, որ հասկնալի է Սուրիոյ մարդասիրական իրավիճակին արձագանգելու այլ պետութիւններու ցանկութիւնը, եւ թէ Միացեալ Նահանգները կը կիսեն Մերձաւոր Արեւելքի մէջ կրօնական փոքրամասնութիւններու պաշտպանութեան շուրջ մտահոգութիւնները, այսուհանդերձ իրենք չեն պաշտպաներ Սուրիոյ...

ՎԱՀՐԱՄ ԷՄՄԻԵԱՆ Պահրէյնի արտաքին գործոց նախարարը Վարշաւայի մէջ Միջին Արեւելքին նուիրուած խորհրդաժողովի նիստի ընթացքին յայտնեց. «Հասակ առինք` ըսելով, որ պաղեստինեւիսրայէլեան տագնապը կարեւորագոյն դատն է, եւ զայն պէտք է այս կամ այն ճամբով լուծել, սակայն վերջին փուլին տեսանք աւելի մեծ մարտահրաւէր մը, որ արդի պատմութեան մէջ ամէնէն վտանգաւորն է` Իրանի հանրապետութեան ներկայացուցած վտանգը»: Արաբական Միացեալ Էմիրութիւններու արտաքին գործոց նախարարն ալ նոյն...

Պատրաստեց` ԿԱՐՕ ԱՂԱԶԱՐԵԱՆ Հայ եկեղեցւոյ տօնացոյցին համաձայն, այսօր Ս. Սարգիսի, իր որդւոյն` Մարտիրոսի եւ տասնչորս զինուորներու տօնն է: Կասկածէ վեր է, որ արագահաս եւ խնդրակատար այս սուրբը նահատակութեան եւ քրիստոնէական կեանքի սկզբունքներու եւ ուսուցումներու կենդանի օրինակ դարձած է դարեր շարունակ: Իր յիշատակութիւնը այսօր անգամ մը եւս կ՛արթնցնէ հաւատքի խայծը` իւրաքանչիւր քրիստոնեայի վերյիշեցնելու Աստուծոյ կամքին հաւատարիմ մնալու անխախտ իրողութիւնը: Քաջ եւ...

ՄԱԹԻԿ ԷՊԼԻՂԱԹԵԱՆ Պատմական Կիլիկիոյ Քիլիս գաւառի հայութեան վիճակուեցաւ, յետտարագրութեան, հաստատուիլ Սուրիոյ սահմանին մօտ գտնուող Ազեզ գիւղաքաղաքը: Հայաբնակ այս աւանին մէջ ծնած էր Սահակ Ակիլեանը, 1948 թուականին: Երկրագործ հօրը` Յովհաննէսի ասպարէզին բերումով, մինչեւ 1952 ապրած Ռաս Ուլ Այն, ապա փոխադրուած է Հալէպ եւ յաճախած` Ազգ. Հայկազեան մանկապարտէզն ու նախակրթարանը, երկրորդական ուսման հետեւած էր Ազգային Քարեն Եփփէ ճեմարանէն ներս` նախակրթարանի մէջ Հայկուհի...

«Գիտեմ մահը բոլորին է, բայց կարծեցի զիս պիտի շրջանցէ»: ՈՒԻԼԻԸՄ ՍԱՐՈՅԵԱՆ Վերջին հրաժեշտով մեզմէ յաւիտեան բաժնուեցաւ, քառասուն օր առաջ, Մանուէլ Գալուստեանը` իր հարազատներուն եւ բարեկամներուն սուգ ու վիշտ պատճառելով: Պեռնար եւ Արշալոյս Գույումճեան ամոլին զաւակն էր Մանուէլը, ծնած 1938-ին, Լիբանան: Փոքր հասակին կը յաճախէ Հայ կաթողիկէ Մեսրոպեան վարժարան: Համեստ ընտանիքի զաւակ, Ցեղասպանութենէն ճողոպրած ծնողքի առաջին սերունդին պատկանող, կեանքի ու տառապանքի...