Անդրադարձ

Նախագահ Սարգսեան «Ֆրանսայի Համը» Խորագիրով Ընթրիքին Առաջարկած Է Իրականացնել «Հայաստանի Համը» Աշխարհին Մէջ Նախաձեռնութիւնը Հայաստանի Հանրապետութեան նախագահ Արմէն Սարգսեան մասնակցած է «Ֆրանսայի համը» խորագիրով կայացած, աշխարհին մէջ աւանդական դարձած ընթրիքին, որ այս տարի կազմակերպուած էր Գիւմրիի մէջ: Գիւմրիի «Տիրամայր Հայաստանի» կեդրոնին մէջ պետական գործիչներու, դիւանագէտներու, արուեստի, մշակոյթի գործիչներու եւ գործարարներու մասնակցութեամբ տեղի ունեցած հանդիսաւոր ընթրիքին ներկայացուած է ֆրանսական խոհանոցը, որ...

Ն. ՊԷՐՊԷՐԵԱՆ Ապրիլի 1-ը, 110-րդ անգամը ըլլալով, կը բանայ հայ ժողովուրդի պատմութեան յուշատետրին ամէնէն սեւ ու արնաներկ էջերէն մէկը: Ճիշդ հարիւր տասը տարի առաջ, ապրիլի առաջին օրը մոլեգնեցաւ թրքական պետութեան արնախում բարբարոսութիւնը: Չքնաղ Ատանա քաղաքն ու Կիլիկիոյ հայաբնակ քաղաքներն ու գիւղերը երեսուն հազար անմեղ հայերու արեամբ ներկուեցան, հայերու տուները, խանութները եւ ինչքերը քարուքանդ եղան ու հրոյ ճարակ դարձան: Հայկական շքեղ...

ՀԱՄԲԻԿ ՊԻԼԱԼԵԱՆ Եւ ժպտուն` ընկեր մը ներս մտաւ, շքեղօրէն գեղեցիկ, եղբայրադէմ եւ ահաւոր...: ՍԻԱՄԱՆԹՕ Չեմ յիշեր, թէ քանի՞երորդ անգամն է, որ ընթերցած կ՛ըլլամ բանաստեղծին այս քերթուածը` «Ես երգելով կ՛ուզեմ մեռնիլ...»: Սակայն առաջին անգամն է, որ սրտիս եւ մտքիս պաստառին վրայ ուժեղ գրգիռ մը իր ազդեցութիւնը կը բանեցնէ, եւ զիս կը մղէ ուշադրութիւն դարձնելու վերեւ մէջբերուած տողին` յիշեցնելով մեր աննման տղուն`...

ԱՐԱ ՆՌԱՆԵԱՆ Արցախեան սահմանադրութեան պլեֆը Ցանկացած երկրի համար սահմանադրութիւնը հիմնարար օրէնք է: Սակայն սահմանադրութիւնը ներքին գործիք է, եւ այնտեղ նշուած որեւէ դրոյթ չի կարող հիմք հանդիսանալ օտար պետութիւնների համար: Հայաստանի կամ Արցախի սահմանադրութեան դրոյթները այնքանով են արժէքաւոր ազրպէյճանցիների, թուրքերի կամ այլ օտարերկրացիների համար, որքան` մեզ համար Թուրքիայի կամ Ազրպէյճանի կողմից իրենց սահմանադրութիւններում ամրագրուած տարածքային ամբողջականութիւնը: Հետեւաբար ցանկացած սթափ գործիչ պէտք...

«Եւ ճշմարիտ հերոսները նրանք են միայն, որոնք մեծագործում են եւ առաքինանում իրենց վտանգուած հայրենիքը պաշտպանելու ժամանակ» ԳԱՐԵԳԻՆ ՆԺԴԵՀ 2016 ապրիլ 1-5 Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետութեան դէմ շղթայազերծուած ազրպէյճանական լայնածաւալ յարձակումը կը միտէր կայծակնային յարձակումով ռազմական բեկում յառաջացնել Արցախի հիւսիսային, հարաւային եւ կեդրոնական պաշտպանական դիրքերու ուղղութեամբ: Ազրպէյճանական յատուկ նշանակութեան ստորաբաժանումներու ստուարաթիւ մասնակցութիւնը, նոր հրթիռային համակարգերու, անօդաչու թռչող սարքերու եւ այլ ժամանակակից զինատեսակներու...

Ն. Պ. Ապրիլ 2-ը ծննդեան տարեդարձն է հայկական վրիժառութեան սրբալոյս դէմքին` Սողոմոն Թեհլիրեանի: Հայեւթուրք յարաբերութեանց արիւնալի պատմութեան մէջ մեծատառ գրուած անուն է Սողոմոն Թեհլիրեան, որ հայ ժողովուրդին դէմ Թուրքիոյ կողմէ պետականօրէն գործադրուած ցեղասպանական ծանրագոյն ոճիրն գլխաւոր պատասխանատուին` Թալէաթ փաշայի արդարահատոյց ահաբեկման իրագործողը եղաւ եւ, իբրեւ այդպիսին, անմահացաւ մեր ազգային յիշողութեան մէջ: Արհաւիրքի եւ արդար հատուցման ամբողջ պատմութիւն մը խտացնող ու...

ԷԴԻԿ ԱՆԴՐԷԱՍԵԱՆ Եթէ «Հայկական ժամանակ» թերթի այս տարուայ մարտի 27-ի համարում տպագրուած «Բանակը քրէականացնողներին ասֆալթին փռելու ժամանակը» յօդուածը տպագրուէր մօտ մէկ տարի առաջ, մենք այսօր չէինք անդրադառնայ Մեղրիի զօրամասերից մէկում տեղի ունեցած դէպքին: Եւ դա, գուցէ, համարէինք սպայակազմի ցուցաբերած անփութութեան կամ զինուորների հանդէպ ոչ կանոնագրային վերաբերմունքի հետեւանք: Չմոռանանք նաեւ, որ բանակը տղամարդկանց միջավայր է, որտեղ կարող են նաեւ վէճեր ծագել,...

ԱՐԱ ՆՌԱՆԵԱՆ Արդէն միանշանակ է կարծես թէ բոլորի համար` անկախ նրանից, թէ ո՛վ է երկրի ղեկավարը, ինչպիսի՛ ներքին կամ արտաքին քաղաքական միջավայրում ենք գտնւում, արցախեան կարգաւորման ներկայիս գիծը մշտապէս տանում է դէպի հանրութեան կողմից չընդունուող տարբերակների իրականացում: Այս իրավիճակը կարող է յանգեցնել երկու շատ վտանգաւոր եզրակացութեան. - Առաջին` առանց հայկական կողմից ըստ էութեան միակողմանի զիջումների` լուծումը հնարաւոր չէ, - Երկրորդ`...

Յ. ՊԱԼԵԱՆ Միշտ պէտք է մտածել վաղուան մասին նաեւ: Հայաստան կը գործածեն գենեֆոնդ եզրը, այսինքն` ազգը պահող կենսական ուժ-դրամագլուխը: Ազգի աւելի քան կէսը գոյացնող սփիւռք(ներ)ը այդ գենոֆոնդն է, գոյատեւման եւ հզօրացման երաշխիք: Սփիւռք(ներ)ը հայ ժողովուրդի կէսէն աւելին է որպէս համրանք: Այս տեսական հաստատում մըն է: Յստակ ոչինչ կրնանք ընել անոր ազգային հարազատութեան եւ իրաւութեան մասին, եթէ մէկդի դնենք մարդորսական, ինքնագոհութեան...

ՆԱԹԱՆ ՊԵՏՐՈՍԵԱՆ Միացեալ Նահանգներու նախագահ Տոնալտ Թրամփի թուիթըրեան վերջին հերոսութիւններէն եւ քաջագործութիւններէն մէկը եղաւ 21 մարտ 2019-ին իր թուիթըրեան հաշիւէն յայտարարելը, թէ ինք պատրաստ է ստորագրելու Իսրայէլի կողմէ բռնագրաւուած սուրիական Կոլանի  բարձունքներու վրայ Իսրայէլի գերիշխանութիւնը ճանչնալու հռչակագիրը: Անարդար հռչակագիր մը, որ ստորագրուեցաւ 25 մարտ 2019-ին` ոտնակոխելով Կոլանի արաբ բնակչութեան ինքնորոշման իրաւունքը: Կոլանը 1967-ի Վեցօրեայ պատերազմի նախօրեակին կը պատկանէր Սուրիոյ Արաբական...

«Արաս» հրատարակչատունը հրատարակեց Երուանդ Թօլայեանի (1883-1940?), որ նշանաւոր է իր Կավռօշ գրական կեղծանունով, կոթողային յուշագրութիւնը` «Կավռօշ-նամէ»-ն, որ ցարդ անտիպ մնացած` կը սպասէր իր հրատարակչին: Հայր եւ որդի Հենրիկ եւ Արծուի Բախչինեաններու աշխատասիրութեամբ լոյս տեսած հատորը հրատարակութեան պատրաստած է Սեւան Տէյիրմենճեանը: Հատորին մեկենասն է թրքահայ Ուսուցչաց հիմնարկի վարչութեան ատենապետ Սարգիս Քիւլէկեչ` ի յիշատակ իր հանգուցեալ կնոջ` Էմմա Քիւլէկեչի: Հատորին մէջ տեղ...

Կոլանի բարձունքները իսրայէլեան տարածք նկատելու Միացեալ Նահանգներու նախագահ Թրամփի յայտարարութիւնը իսրայէլամէտ իրերայաջորդ շղթայական յայտարարութիւններու տրամաբանութեամբ պէտք է ընկալել` Երուսաղէմը Իսրայէլի մայրաքաղաք ճանչնալու, ամերիկեան դեսպանատունը Թել Աւիւէն Երուսաղէմ փոխադրելու, քաղաքական դիրքորոշումներու փոխկապակցուած օղակներու տեսանելիութեամբ: Հայկական առումով համեմատական վերլուծաբանութեան ընթացքին ելակէտ պէտք է նկատել այս պարագային ոչ թէ գրաւուած տարածք կամ վերահսկուող տարածք իրաւաքաղաքական եզրոյթներու փոփոխութիւնը, կամ պատերազմի հետեւանքով անվտանգութեան երաշխիք իբրեւ...

ԿԱՐՕ ԱՐՄԵՆԵԱՆ Ակնյայտ է, որ հայ-ազրպէյճանական խօսակցութիւնները դեռեւս տեղքայլի մէջ են, եւ պատերազմական դրութեան մէջ որեւէ շօշափելի փոփոխութիւն առայժմ գոյութիւն չունի` հակառակ խօսակցութիւններու մթնոլորտին տրուած պր. վարչապետի դրական գնահատականին: Պարզ է, որ այլ բան ալ կարելի չէր պատկերացնել, քանի որ ոչինչ կայ փոխուած Ազրպէյճանի քաղաքականութեան մէջ: Նոյն ալիեւեան փցուն մտայնութիւնն է միջազգային կողմերը առեւտրա-ֆինանսական խայծերով կաշառելու եւ Հայաստանի վրայ բանակցային...

ԳԷՈՐԳ ՊԵՏԻԿԵԱՆ Դարերու ընթացքին մեր ժողովուրդը ուշադրութիւն գրաւած է գիրի, գիրքի ու գրականութեան հանդէպ ունեցած իր սէրով, նուիրումով ու գնահատանք-քաջալերանքով, որովհետեւ ան հաւատացած է, որ գիրքը մարդուս միտքը թեւաւորելու եւ զարգացնելու կողքին, նաեւ կը լուսաւորէ իր երազանքն ու երեւակայութիւնն ալ: Իսկ ինչ կը վերաբերի մեր այս հայ «մարդուն», միտքս պարզեմ, իրեն համար հայերէն գիրքը ունեցած էր մեծ ու անօրինակ հմայք...

ՅԱՐՈՒԹ ՉԷՔԻՃԵԱՆ Հայաստանի Հանրապետութեան մէջ, հակառակ տիրող դժնդակ պայմաններուն` սով, համաճարակ, տասնեակ հազարաւոր որբեր եւ հարիւր հազարաւոր գաղթականներ, հայոց լեզուի վերականգնումի աշխատանքներուն առընթեր, նոր թափով կը շարունակուէր հայկական մշակութային գործունէութիւնը Երեւանի եւ Ալեքսանդրապոլի (Գիւմրի) մէջ:  Ստորեւ 1918-1920 մամուլին մէջ տեղ գտած կարգ մը մշակութային գործունէութեան կ՛անդրադառնամ ժամանակագրական կարգով եւ` արեւմտահայերէնի վերածուած: Նախ կ՛արժէ անդրադառնալ այժմու նոյնիսկ միջազգային չափանիշներով մշակութային երկու...

ՊՕՂՈՍ ՇԱՀՄԵԼԻՔԵԱՆ 1955-ին Ուաշինկթընի մէջ կայացած ՀՅԴ Շրջանային ժողովին պրն. Ինճեճիկեան օրակարգի վրայ կը դնէ ամէնօրեայ հայկական վարժարաններ բանալու հարցը: - Գնա՛, ուսումնասիրէ եւ մեզի տեղեկացուր,- պատասխանը կը կրկնուի քանի մը տարի: 1957-ին կը փոխադրուի Լոս Անճելըս: Երեք տարի կը դասաւանդէ Ուիթիէրի պետական երկրորդական վարժարանի մը մէջ: Միեւնոյն դպրոցին մէջ կ՛ուսանէր իր ապագայ կողակիցը` Ռոզ Դաւիթեան: «Աշակերտուհիս չէ եղած Ռոզը,...

ԹԱՄԱՐ ՀԵՐԿԵԼԵԱՆ Աչքերս հազիւ կրցայ բանալ արեւածաղիկին արձակած շողերէն եւ ցորենի հասկերուն հետ օրօրուելով` գտայ ճամբայ մը դէպի, դէպի, դէպի... Հանգիստ կը դիմաւորէի խիտ անտառներուն ստուերները եւ հարազատի պէս կ՛ուզէի շա՜տ գաղտնիքներ հասկնալ անոնցմէ: Լեռներն ու կիրճերը, անյատակ ձորերը միայն յաւելեալ ճիգի եւ կամքի ներշնչարաններ էին. չէի վախնար: Ցերեկն ու գիշերը իրարու խառնած` կը քալէի սրտիս կշռոյթով: Մերթ ընդ մերթ...

ՅԱԿՈԲ ՀԱՒԱԹԵԱՆ Վաղը Մեծ Տանն Կիլիկիոյ Արամ Ա. կաթողիկոս օծումը պիտի կատարէ Հալէպի Սրբոց Քառասնից Մանկանց մայր եկեղեցւոյ: Այս եկեղեցին ԺԴ. դարէն սկսեալ Բերիոյ թեմի առաջնորդանիստ եկեղեցին է: Ան պատմութեան մէջ առաջին անգամ յիշուած է 1476-ին: Սուրիոյ պատերազմի ընթացքին` 28 ապրիլ 2015-ին, եկեղեցւոյ տարածքը ծանրօրէն վնասուեցաւ, եւ առաջնորդարանն ու մայր եկեղեցին երկար ժամանակ մնացին անհասանելի: Վաղը հալէպահայութեան օրն է, հալէպահայ...

ԿԱՐԷՆ ՎԵՐԱՆԵԱՆ Տարածաշրջանային հարցերով փորձագէտ Նոր Զելանտայի Քրայսթչըրչ քաղաքի մզկիթների վրայ ահաբեկչական յարձակումները դարձեալ ցնցեցին ամբողջ միջազգային հանրութիւնը.  ահաբեկչութեան զոհ դարձաւ շուրջ 5 տասնեակ մարդ: Աշխարհի ամենաբարեկեցիկ երկրներից մէկը համարուող Նոր Զելանտայում տեղի ունեցած ահաբեկչութիւնները վերահաստատում են, որ այսօր որեւէ պետութիւն, ինչպէս տեսականօրէն, այնպէս էլ` գործնականում, ապահովագրուած չէ ահաբեկչութիւններից: IHS Markit միջազգային փորձագիտական ընկերութեան Jane՛s (JTIC)` ահաբեկչութեան խնդիրների հետազօտութիւնների կեդրոնի...

ՅԱՐՈՒԹ ՍԱՍՈՒՆԵԱՆ «Քալիֆորնիա Քուրիըր» թերթի հրատարակիչ եւ խմբագիր Միացեալ Նահանգներու նախագահ դառնալէն ի վեր Թրամփ արհամարհած է ամերիկեան եւ միջազգային օրէնքները: Քանի մը ամիս առաջ Ազգային ապահովութեան հարցերու խորհրդական Ճոն Պոլթըն զարմանալիօրէն յայտարարեց, որ եթէ Միջազգային քրէական դատարանը (ՄՔԴ) հետաքննէ Աֆղանիստանի մէջ ամերիկացի զինուորներու կատարած որեւէ իրաւական խախտում, Միացեալ Նահանգներու կառավարութիւնը պիտի արգիլէ ՄՔԴ-ի դատաւորներուն մուտքը Միացեալ Նահանգներ եւ պատժամիջոցներ...