Անդրադարձ

Մեր լաւագոյն զաւակներուն արիւնով, զոհաբերութեամբ ու նուիրումով ստեղծուած Արցախի անկախ պետականութեան հանդէպ Հայ յեղափոխական դաշնակցութիւնը չի կրնար ընդունիլ, հանդուրժել զիջումի նուազագոյն իսկ տրամադրութիւն: Դաշնակցութիւնը իր ազգային էութեան դաւաճանած կ՛ըլլայ, եթէ չմերժէ պարտուողական ու զիջողական տրամադրութիւնները, ինչ ձեւով ու ինչ մակարդակով ալ արտայայտուին անոնք: Իշխանական օղակներէ դուրս եկած Արցախի ինքնորոշման իրաւունքի պաշտպանութեան հանդէպ վճռակամութեան պակասն իսկ, եթէ եւ երբ նման դիրքորոշում...

«Մեր պապեր, Շուշին ազատագրուա՛ծ է, հանգստացէ՛ք» ԴՈՒՇՄԱՆ ՎԱՐԴԱՆ Ազգային ազատագրական պայքարի նորօրեայ ժամանակաշրջանի բախտորոշ իրադարձութիւններէն է Շուշիի ազատագրումը, որ նոր իմաստ ներարկեց հայութեան պատմական Դատին ու վերընձիւղեց անկաշկանդ եւ անկախ ապրելու արցախահայութեան ազատաբաղձութիւնը: Ազատագրուած Շուշին բացաւ կեանքի ճանապարհը դէպի մայր Հայաստան եւ միաժամանակ ռազմական մեր յաջողութիւններու սկիզբը դարձաւ: Շուշիով ապահովուեցաւ Արցախի Հանրապետութեան կայացումն ու համալրումը: Ռազմավարական տեսանկիւնէ դիտուած` Շուշիի մօտ...

ՅԱՐՈՒԹԻՒՆ ՊԷՐՊԷՐԵԱՆ Շուրջ երկու տարիէ գրասեղանիս վրայ է տարիներու գործակիցիս եւ ընկերոջս` Սարգիս Կիրակոսեանի «Կարծես երազ մը ըլլար»* հատորը: Տարիներ առաջ, երբ «Բագին»-ի խմբագրութեան մէջ նոյն երդիքին տակ կ՛աշխատէինք, դիւրին էր մեր տպաւորութիւնները, հարցումները կամ մտահոգութիւնները իրարու փոխանցել` իւրաքանչիւրիս այս կամ այն բանաստեղծութեան, յօդուածին կամ գրութեան գծով: Հիմա որ ան ֆիզիքապէս չկայ, այդ զրոյցները մտային մակարդակի վրայ, ենթադրական ձեւ կ՛առնեն...

«Օսմանեան կայսրութեան մէջ Հայոց ցեղասպանութիւն. վերապրողներու վկայութիւնները» խորագիրով եռահատոր գիրքը, որ նաեւ արխիւային փաստաթուղթեր կը բովանդակէ, մէկ հատորի մը մէջ ամփոփուելով` թարգմանուած է թրքերէնի եւ հրատարակուած` Թուրքիոյ մէջ: 1500 տպաքանակով գիրքը թարգմանուած է Տիրան Լօքմակէօզեանի կողմէ: Հրատարակիչ եւ մարդկային իրաւունքներու պաշտպան Ռակըպ Զարաքօլու, որ Հայաստան կը գտնուի, Հայաստանի պետական արխիւի տնօրէն Ամատունի Վիրապեանի եւ «Վան» հասարակական կազմակերպութեան նախագահ Ռուբէն Կալչեանի...

ԹԱՄԱՐ ՏՕՆԱՊԵՏԵԱՆ Առուն խայտալով կը վազէ ահա, Ծառ ու ծաղկանց միջով ցնծագին. Դալարագեղ հանդերը վկայ` Գարուն է պատած հայոց աշխարհին: Ծաղկունքի միջով կը քալենք ահա, Ծով աչքերուդ մէջ բոց մը կաթոգին. Արեւի շողը հուր դէմքիդ վրայ, Հոգիս կը գերէ խանդով անմեկին: Եւ ես կ՛երազեմ այն օրը ահա, Երբ երկու սրտեր ջերմագին` Երկինք թեւածող զանգերը վկայ, Թռչինք դէպ՛արեւը մեր ճակատագրին: Ապրիլ...

Սիրանուշ Տէկիրմէնճեան-Գօզանլեան ծնած էր Հայաշէն, բազմանդամ ընտանիքի մը մէջ: Ամուսնացած էր Սարգիս Գօզանլեանին հետ` կազմելով համեստ, տիպար եւ ազգասէր ընտանիք մը: Անոնք բախտաւորուած էին երկու զաւակներով` Գրիգոր եւ Յասմիկ: Սիրանին ամուսինը կլանուած էր իր պայուսակագործի աշխատանքով` լծակից եւ աշխատակից ունենալով իր կինը: Վերջինը իր ամբողջ հոգին եւ կեանքը դրած էր, որպէսզի լաւապէս դաստիարակէ իր զաւակները: Ան քայլ առ քայլ կը...

ՀՅԴ Բիւրոյի նախագահ Արմէն Ռուստամեանի ելոյթը` «Հայաստան-Արցախ ռազմավարական դաշինք» ֆորումին: ՀՀ եւ ԱՀ միջեւ համապարփակ համագործակցութեան եւ փոխյարաբերութիւնների կարգաւորման համար իրաւապայմանագրային հիմքեր ապահովելը հրամայական անհրաժեշտութիւն է: Այս նպատակադրումը լիովին համահունչ է միջազգային իրաւունքի հիմնարար սկզբունքներին եւ բխում է արցախեան հակամարտութեան կարգաւորման ներկայիս գործընթացով պայմանաւորուած մարտահրաւէրներից եւ խնդիրներից: Ակնյայտ է, որ մարդու տարրական իրաւունքները չեն կարող շարունակաբար ոտնահարուել կամ անտեսուել, իսկ...

ՄԱԹԻԿ ԷՊԼԻՂԱԹԵԱՆ Ցեղասպանութենէն վերապրած  թաքուն հայերու թեման ներկայացնող TRAUMA AND RESILIENCE.  ARMENIANS IN TURKEY (ՀՈԳԵՑՆՑՈՒՄ ԵՒ ՃԿՈՒՆՈՒԹԻՒՆ ՀԱՅԵՐԸ ԹՈՒՐՔԻՈՅ ՄԷՋ) խորագրին տակ հատոր մըն է, որուն հեղինակը՛ Րաֆֆի Պետրոսեան, 10 ապրիլին, կազմակերպութեամբ  Զուիցերիոյ ՀԲԸՄ-ի վարչութեան, Ժընեւի Հայ կեդրոնին մէջ հայերէնով ներկայացուց ԿՈՄԻՏԱՍ ՀԻՄՆԱՐԿ ի կողմէ անգլերէնով հրատարակուած իր յօդուածներու այս ժողովածուն: Բացման խօսքին մէջ Թալին Ուզունեան-Աւագեանը, ծանօթացուց Րաֆֆի Պետրոսեանը, որ...

ՄԻՔԱՅԷԼ ՀԱՋԵԱՆ Քաղաքական վերլուծաբան Մի ուրուական է շրջում հայ քաղաքական մտքի երկնակամարում: Քա՛ւ լիցի, ամենեւին էլ նկատի չունեմ Մարքսի ասած «կոմունիզմի ուրուականը», որ, ըստ նրա «Կապիտալ» աշխատութեան, հեռաւոր 19-րդ դարի երկրորդ կէսին շրջում էր Եւրոպայում: Խօսքս Հայաստան-արցախ ռազմաքաղաքական դաշինքի մասին է, մի պայմանագիր, որ վերջին տարիներս ուրուականի յանգոյն պարբերաբար յայտնւում, անհետանում եւ, ի շրջանս իւր, դարձեալ` յայտնւում է մեզ համար...

ԻՇԽԱՆ ՉԻՖԹՃԵԱՆ Հաւաքական փորձառութեան արդիւնք են առածի կարգ անցած «կնքեալ» խօսքեր, որոնք անձնական, նեղ, տուեալ պահու կամ տրամադրութեան ազդեցութենէն շատ անդին` ընդհանրական տեսակէտի մը եզրակացութիւնը կը դառնան ժամանակի ընթացքին: Համամարդկային, կրօնական, բարոյական, ազգային, յարանուանական, կուսակցական եւ աւելի խոնարհ մակարդակներու վրայ կը գոյանան բանաձեւ, փակախօսք, բնաբան, որոնք սահմանագծումներ են: Անոնք ունին երբեմն առաջնորդող, երբեմն ոգեւորող հանգամանք ու երբեմն ալ փակուղի կը...

ՄԱԿԱՐ Երեւանը գարնան արեւու մէջ կը լողայ: Ազնաւուրի այգին ենք: Թոշակառուներ կան, եւ մանուկներ կը խաղան: Արմենակ հոս ալ կը պտտի հայերէն թերթ ու գիրքով: Այդպէս կը տպաւորէր փարիզցիները: Երեւանի մէջ զարմանք չի պատճառեր: - Մակա՛ր, ամէն քայլափոխի Թումանեան եւ 150-ամեակ կը լսեմ: Ոչ ոք կ’ըսէ, թէ ան միայն բանաստեղծ չէր եւ ինչե՜ր ըսած է ժողովուրդի մասին: - Տրտունջները չեն...

Ն. ՊԷՐՊԷՐԵԱՆ Մայիս 8-9 պատմական յիշարժան թուական դարձաւ եւ փառաւոր իր տեղը գրաւեց հայոց յուշատետրին մէջ 1992-ին, երբ Արցախ աշխարհի հինաւուրց բերդաքաղաք Շուշին ազատագրուեցաւ հայ ժողովուրդի հերոսական զաւակներուն ռազմաքաղաքական բացառիկ սխրանքով: Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետութիւնը պաշտօնապէս մայիս 9-ին կը մեծարէ «Շուշիի ազատագրման եւ յաղթանակի» պետական տօնը: Իսկ Հայաստանի Հանրապետութեան պաշտօնական տօնացոյցով մայիս 9-ն հռչակուած է «Յաղթանակի օր»: Թէ՛ իբրեւ ազգային-ազատագրական պայքարի...

ՀԱՄԲԻԿ ՊԻԼԱԼԵԱՆ   Հայոց միասնական բազուկին ու վճռակամութեան ամրոցը. Հայաշունչ յոյզերու եւ բոցավառ ապրումներու աննուաճելի միջնաբերդը. Ազգային դիմագիծի, արժէքներու եւ առանձնայատկութիւններու շտեմարանը. Ինքնաճանչման, ինքնաղեկավարման, առաւել ուժեղացման պատուանդանն է. Աւելի՛ն. ազգակերտման, հայրենատիրացման եւ բարբարոս թուրք-ազերիին յաղթելու խորհրդանիշ ամրոցն է Շուշին, որուն ազատագրութեան 27-ամեակը կը տօնենք ազգովին: Իրօք, մօտիկ անցեալին գրուած պատմութեան էջերուն մէջ, իր բնոյթով եզակի ԴՐՈՒԱԳ մը աւելցաւ. ատիկա բերդաքաղաքի մը...

ԼԻՐԱ ՂԱԼԱՅԵԱՆ Դուք` իմ հոգում, հոգիս` ձեր մէջ, Հող - հայրենի սէրն իմ` անշէջ, Յաւերժից այս` յանց Մասիս սար, Ես հսկում եմ ձեր քունն արդար... Այս քառատողը փորագրուած է արցախեան ազատամարտի առաջամարտիկ, ապրիլեան պատերազմի հերոս նահատակ Նորայր Հաջեանի յուշաքարին` Նորայրի անունից: Մի մարդ, ով տակաւին ընդամէնը 16 տարեկան պատանի, գրեթէ սկզբից մինչեւ վերջ մասնակցել է արցախեան ազատամարտին:  Նա կրկին առաջնագծում...

ԱՆՏՐԷ ՔՈՒՐՔՃԵԱՆ Հայ ճարտարապետութեան պատմութիւնը որքա՛ն հին է, նոյնքա՛ն ալ` ժամանակակից: Փարաւոնական  ժամանակներէն մինչեւ ուրարտական  թագաւորութիւնը, Կիլիկիայէն  ներկայ Հայաստան  ունեցած ենք հանճարեղ ճարտարապետներ,  որոնցմէ մէկն է Ալքսանդր Թամանեանը, որ կառուցած է  Երեւան  մայրաքաղաքը, իսկ երկրորդը` Մարտիրոս Ալթունեանը, որ սփիւռքի պայմաններուն մէջ ստեղծած է տեղական եւ միջազգային անգնահատելի  ու անկրկնելի կոթողներ: Մարտիրոս Ալթունեանը ապրեցաւ երկու համաշխարային պատերազմներ, տեսաւ  տառապանքը եւ կորուստը...

ՊԵՏԻԿ Լիբանանահայութիւնը դարձեալ իր պահանջատիրութիւնը բարձրաձայն արտայայտեց բազմահազար գիտակից հայութեան քայլարշաւով, որ այլեւս դարձած է մեր պահանջատիրութեան անվերապահ արտայայտութեան ձեւ մը: Սովորութիւն դարձած այս արշաւը յարգուեցաւ նոյնպէս մեր ոչ հայ հայրենակիցներուն կողմէ: Պուրճ Համուտ կատարեալ լրջութեամբ իր բոլոր վաճառատուները փակ պահեց ամբողջ օրը` առանց խտրութեան, իսկ ուրիշ շրջաններու մէջ այլ հաստատութիւններ օրուան տխրութիւնը արտայայտող ցուցանակներ ցրուեցին առ ի զօրակցութիւն մեր...

ԱՒՕ ԳԱԹՐՃԵԱՆ Գարեգին Նժդեհ Գարեգին Նժդեհ, բուն անունով` Գարեգին Տէր Յարութիւնեան.- Ռազմական, քաղաքական եւ պետական գործիչ, հրապարակախօս, փիլիսոփայ, սպարապետ, ՀՅԴ կուսակցութեան անդամ: Ծնած է 1 յունուար 1886-ին, Նախիջեւանի Կզնութ գիւղը: Հայրը քահանայ էր: Խանդավառուած հայ ազատագրական շարժումով` կանուխէն կը մտնէ Հայ յեղափոխական դաշնակցութիւն կուսակցութեան շարքերը: Նախնական կրթութիւնը ստացած է Նախիջեւանի ռուսական դպրոցին մէջ, ապա կը յաճախէ Թիֆլիսի ուսումնարանը: Աւարտելէ ետք,...

ՀՅԴ Զաւարեան ուսանողական միութեան (ԶՈՄ) կազմակերպութեամբ հինգշաբթի, 2 մայիս 2019-ին տեղի ունեցած  «Լիբանանի մէջ ժողովրդավարութիւնն ու ընկերային արդարութիւնը խոչընդոտող արգելքները» խորագիրը կրող լսարանական ասուլիսին ընթացքին, ՀՅԴ Լիբանանի Կեդրոնական կոմիտէի ներկայացուցիչ, երեսփոխան Յակոբ Բագրատունի արտասանեց հետեւեալ խօսքը. «Հպարտ եմ, որ այս ամպիոնին վրայ կը գտնուիմ` նկատի ունենալով, որ ես ալ համալսարանական եղած շրջանիս մաս կազմած եմ Զաւարեանական ուսանողական միութեան, որ հիմնուած...

ՀԱՄԲԻԿ ՊԻԼԱԼԵԱՆ Իմ նահատակ եղբայրներուս անունով, լսեցէ՛ք զիս, զաւակները երկրիս ու ազգիս, ահաւասիկ իմ վերջին խօսքերս. թուրքերը կ՛ուզեն խեղդել մեր ազատութեան ձայնը մեր կուրծքերուն մէջ: Կ՛ուզեն արգիլել, որ խօսինք, բայց մենք պիտի խօսինք: ...Մենք ապրեցանք անկախութեան համար եւ կը մեռնինք անկախութեան համար: Ապտել-Քարիմ Խալիլ («Ազդակ», 6 մայիս 2017) Իր նահատակութենէն քանի մը վայրկեան առաջ հերոսի մը արձակած պատկառելի ու յաւերժահունչ...

ԵՂԻԱ ԹԱՇՃԵԱՆ Ապրիլ 23-ի գիշերը Թուրքիոյ դրօշակը այրելը բաւական լայնածաւալ բանավէճի նիւթ  դարձաւ հայաստանեան մամուլին մէջ: Չեմ յիշեր, որ նախորդ տարիներուն այս նիւթը այսքան շատ քննարկուած ըլլար ընկերային ցանցերուն վրայ: Այս տարի իւրայատուկ էր այս իմաստով:  Չեմ ուզեր նաեւ քննարկել այն նիւթը, թէ պէ՞տք էր այրել այդ դրօշակը` թէ՞ ոչ, սակայն նպատակը յստակ էր: Շատերուն համար Թուրքիոյ դրօշակը` կը նշանակէ...