Անդրադարձ

ԱՐԱՄ ՇԱՀՆԱԶԱՐԵԱՆ Շուշին հայ ազգային-քաղաքական գիտակցութեան մէջ պատմականօրէն եղել է ոչ միայն ռազմավարական հանգոյց, այլեւ` ազգային կամքի եւ արժանապատուութեան ինքնահաստատման առանցքային խորհրդանիշ: 1992 թուականի մայիսի 9-ին բերդաքաղաքի ազատագրումը հայ ժողովրդի համար շրջադարձային նշանակութիւն ունեցաւ ոչ միայն ռազմական, այլեւ քաղաքական-հոգեբանական իմաստով: Այն դարձաւ վերանկախացած հայկական պետականութեան ինքնընկալման ձեւաւորման կարեւոր փուլերից մէկը, որի հիմքում դրուեց սեփական ուժով պատմական ընթացքի վրայ ազդեցութեան եւ...

Շուշիի ազատագրումը հայ ժողովրդի նորագոյն պատմութեան հերոսական էջերից է: Տասնամեակներ շարունակ հայրենիքում եւ սփիւռքում ապրող սերունդները մեծացել են կորուսեալ հայրենիքի ցաւով, պատմական անարդարութեան ծանր բեռով: Արցախեան ազատագրական պայքարով հայ ժողովուրդը կարողացաւ ապացուցել, որ նոյնիսկ ամենադժուար պայմաններում հնարաւոր է ոտքի կանգնել, համախմբուել եւ կերտել յաղթանակ: Այդ օրերին Արցախը, Հայաստանը եւ սփիւռքը մէկ բռունցք էին դարձել: Հայ ժողովուրդը միաւորուել էր մէկ նպատակի...

ՆԱՐԵԿ ԱՐՔ. ԱԼԵԷՄԷԶԵԱՆ Ամէն տարի, 10 մայիսին, արեւմտեան կողմն աշխարհի Մայրերու օրը կը տօնուի: Այս օրերուն միջեկեղեցական ժողովներու համար Հռոմ կը գտնուիմ, եւ երէկ ամէնօրեայ աստուածաշնչական ընթերցումներուս ընթացքին կարդացի Առակներ 31-ը, որուն լոյսին տակ կը կատարեմ այս խորհրդածութիւնը: Լեմուէլ թագաւորին մայրը կը խրատէ իր զաւակը: Լեմուէլ անունը «Աստուծոյ նուիրուած» կը նշանակէ. ան աստուածաշնչական անյայտ թագաւորի մը կ՛ակնարկէ հոս: Ոմանք կ՛ենթադրեն,...

ԺԱՆ ՀԱԼԼԱՃԵԱՆ Ղեկավարութիւնը արհեստ կամ մասնագիտութիւն չէ՛, որ արհեստավարժութեան վերածուի կամ անով պսակուի. ղեկավարութիւնը Արուեստ է, ինչպէս ե՛ւ ղեկավարը արուեստագէտ է` իբրեւ մարդկային հոգիի եւ մարդկային ու ազգային ընկերութեան կերտի՛չ, ճարտարապե՛տ, տեսանո՛ղ, առաջատա՛ր ուժականութիւն: ... Ղեկավարը բարոյական նկարագիր է ամէնէն առաջ, համադրող ու առաջամղիչ կամք է յետոյ, բազմակողմանի, լայնահորիզոն ու ստեղծագո՛րծ միտք է ապա, տեսանո՛ղ է ու ներշնչո՛ղ` իբրեւ իր...

ՀՐԱՆԴ ԳԱԼԵՄՔԷՐԵԱՆ Ազգայնամոլ պատումներու, նմանատիպ` աւանդական գաղափարաբանութիւններու հանդէպ սկեպտիկ դիրքորոշում ունեցող ղեկավարը անպայմանօրէն բարեբեր կամ թարմացած մտաւորական մը չենք կրնար համարել: Խանգարուած գաղափարաբանական ուղեցոյցով, թատերական նկարագիրով, մերթ` մրմնջալով, մերթ` ճչալով ճառելու, գոռում-գոչիւններով ոգեւորելու տաղանդ ունեցող եւ ստաբանութիւնները սրամտութիւններով քողարկելու շնորհով օժտուած վարչապէտ մըն է Նիկոլ Փաշինեանը: Իր ընկերային ցանցերու վրայ ցուցաբերած աշխուժութիւնը յաճախ շա՜տ շատերու, մանաւանդ միամիտ քաղաքացիներու կողմէ կը...

ԼՈՒԹՖԻԿ ԱՅՎԱԶԵԱՆ Երբ ամերիկացիները տարիներ առաջ (1978-1981) նկարահանեցին  կատակերգական պատկերաշար մը` «Eight Is Enough» խորագիրով (որ օրին մեծ ժողովրդականութիւն վայելեց), անոնք կը պատմէին ութ զաւակներէ բաղկացած ընտանիքի մը մասին, ուր ամէն օր խառնաշփոթ կար, աղմուկ կար, բայց նաեւ` սէր, եւ այդ ամէնը` հաճելի եւ զուարթ մթնոլորտի մը մէջ: Մնայուն կերպով շուարած հօր դերը ստանձնած  էր դերասան Տիք Վան Փաթընը: Այսօր,...

«Գալուստ Կիւլպէնկեան» հիմնարկութեան Հայկական համայնքներու բաժանմունքը ուրախութեամբ կը յայտարարէ 2026-ի արդ եւս-ի տասը նպաստառուները: Այս տարի եւս ժամանակակից մշակոյթ ձեւաւորողները զայն կը դիտարկեն որպէս ընկերային ենթակառուցուածք` կենդանի ու շնչող ցանց մը, որ արեւմտահայերէնը կը գործարկէ շարժապատկերի, թուային գործիքներու, երաժշտութեան եւ բեմականացման միջոցով: Հայկական համաշխարհային բնապատկերին շարունակ զարգացող պայմաններուն մէջ արդ եւս նպաստի ծրագիրը կը մնայ կենսական հարթակ մը` ժամանակակից ստեղծագործողներուն...

ԱՐՏԱ ՃԷՊԷՃԵԱՆ Ընկերալեզուաբանութեան դոկտոր Երբ հայ ընտանիքի մը մէջ, ուր հայր եւ մայր հայ են, մայրենիի հաղորդակցութիւնը կը նուազի, եւ լեզուն դուրս կը մնայ տնային խօսակցութիւններէն, լեզուի բնականոն զարգացման ընթացքը կը դիմագրաւէ նոր մարտահրաւէրներ` զայն մղելով զգայուն վիճակի: Լեզուական այս տեղաշարժը ցոյց կու տայ, որ մարտահրաւէրը հասած է մեր ինքնութեան կարեւորագոյն բջիջին` տան: Այսօր ընտանեկան յարկերէ ներս արեւմտահայերէնը կը սկսի...

ԲԺ. ԱԼԻՆ ՊԱՂՏԱՍԱՐԵԱՆ Ամէն տարի ապրիլ 24-ը մէջս երկու հակադիր զգացումներ կը միախառնէ` Հայոց ցեղասպանութեան ոգեկոչում, յուզում եւ ծննդեանս տարեդարձին լուռ ուրախութիւնը: Վերածնունդի փաստ ըլլալու հպարտութեան կը միանայ խոր ծանրութիւն մը: Յիշողութիւնը միայն պատմութիւն չէ, այլ նաեւ` ինքնութիւն: Այս տարի, սակայն, այդ զգացումը տարբեր էր: Թերեւս՛ որովհետեւ սեփական զաւակներուս մէջ կը սկսիմ տեսնել ապագայի արտացոլանքը: Կը սկսիմ աւելի սուր կերպով...

ՍԻՒԶԱՆ ԽԱՐՏԱԼԵԱՆ Ամէն տարի, երբ ապրիլը կը բացուի, տանս որոշ անկիւնները կը դառնան մրջիւններու սեփականութիւնը: Նախակարապետ հետախոյզները առաջինը կը յայտնուին խոհանոցին ու հիւրասենեակին մէջ. անոնք անշեղ նպատակասլացութեամբ կը քննեն ամէն մէկ ծալք ու անկիւն` սեղանը, հացի տուփը, մինչեւ իսկ աղբամանը... Ապա անոնց կը յաջորդեն բիւրաւոր ուրիշներ: Կը տիրապետեն հիւրասենեակին, կը չափչփեն յատակը` այն բազկաթոռին շուրջ, ուր նստած կը գրեմ, կ’աշխատիմ...

ՆԱՐԵԿ ԱՐՔ. ԱԼԵԷՄԷԶԵԱՆ Աստուծոյ կամքով, հակառակ մեզ շրջապատող ընկերա-քաղաքական ու ապահովական անձուկ պայմաններուն եւ ծուատուած երազներուն, Սուրբ Զատիկն ալ տօնեցինք` սուրբ պատարագով ու հաւկթախաղով եւ ընտանեկան ու բարեկամական ջերմ մթնոլորտի մէջ: Հիմա յարմար պահն է հարց տալու, թէ Աստուծոյ եւ մեր նմաններուն հետ ինչպիսի՞ յարաբերութիւն պէտք է մշակենք` Եկեղեցիի եւ բնութեան գարնանաշունչը բերող Քրիստոսի Յարութեան տօնին յաջորդող այս փուլին: Մեր...

ՀԱՄԲԻԿ ՊԻԼԱԼԵԱՆ Բեկոր, պատերազմի ընթացքին 11 անգամ վիրաւորուիլը` ճակատագիրին կողմէ դրոշմուած մետալներ կը համարէր: Արցախեան պատերազմի օրագրութեան մէջ ոսկեայ գրիչով արձանագրուած է անկրկնելի հերոսի մը մասին, որուն քաջութեան, սխրանքին եւ հայրենասիրութեան դիմաց ոչ միայն թուրք-թաթարածին վոհմակներ ծունկի եկան, այլ հայրենի լեռներն անգամ ենթարկուեցան անոր կամքին եւ հայաբորբ կեցուածքին: Այո՛, Աշոտ Ղուլեանի (Բեկոր) հարուածող ուժին դիմաց` թուրք-ազերին ահ ու սարսափի մատնուած...

Շուշիի ազատագրումը հայոց նորագոյն պատմութեան մեծագոյն իրադարձութիւններէն է: Շուշիի ազատագրումով հայ ժողովուրդը յաղթական հիմը դրաւ Արցախի վերատիրացման պայքարին եւ ապահովեց Հայաստանի Հանրապետութեան անվտանգութիւնը: Շուշիի ազատագրումը հայութեան հաւաքական ուժին եւ ազգային միասնականութեան անպարտելիութեան խորհրդանիշը դարձաւ: «Ազդակ» օրին Շուշիի ազատագրութեան անդրադարձած էր յատուկ կարեւորութեամբ` ներկայացնելով ռազմական գործողութիւններու ամբողջական պատկերը` կարելի բոլոր մանրամասնութիւններով: Հեռաձայնային անընդմէջ կապերով Երեւանէն, մամլոյ տեղեկատու կեդրոնէն լուրերը առնելով, օրուան...

ԱՐԱՄ ՍՈՄՈՒՆՃԵԱՆ Հաւաքուած ենք հայաշունչ այս շրջանին մէջ, նշելու Հայոց ցեղասպանութեան 111-ամեակը դժուար եւ անկայուն ժամանակաշրջանի մը մէջ: Հաւաքուած ենք յիշելու եւ յիշեցնելու 111 տարիներ առաջ Օսմանեան կայսրութեան գործած անմարդկային եւ ծրագրուած ոճիրը: Հաւաքուած ենք հաստատելու մեր իրաւունքներու անժամանցելիութիւնը եւ վերապրելու ու վերականգնելու մեր  կամքը: Վերջապէս, հաւաքուած ենք փաստելու մեր պայքարելու վճռակամութիւնն ու անսակարկ կամքը` յանուն արդարութեան, յանուն ճշմարտութեան եւ...

ՎԵՐԱ ԵԱԳՈՒՊԵԱՆ Հայկական սփիւռքը դար մը շարունակ եղած է մեր ազգային կեանքին ամէնէն կարեւոր իրականութիւններէն մէկը: Ան ծնաւ մեծ ողբերգութենէ մը` Հայոց ցեղասպանութենէն, բայց ժամանակի ընթացքին վերածուեցաւ կազմակերպուած, կենսունակ եւ համաշխարհային ներկայութիւն ունեցող իրականութեան: Սակայն 1991-ին Հայաստանի անկախութիւնը ոչ միայն նոր էջ բացաւ հայրենիքին համար, այլ նաեւ արմատապէս փոխեց սփիւռքին դերը: Այսօր այլեւս չենք կրնար խօսիլ սփիւռքի մասին միայն որպէս...

ՆՈՐԱ ԲԱՐՍԵՂԵԱՆ  Կեանքին մէջ բազում են ըսուող ու լսուող արտայայտութիւնները, որոնք իրենց ծնունդէն երկվայրկեաններ ետք ալ պղպջակի մը նման կը պայթին ու կ՛անհետանան` առանց հետք ձգելու: Կեանքին մէջ բազում են նաեւ ըսուող ու լսուող արտայայտութիւնները, որոնք իրենց ուժգնութեամբ, իմաստային խորութեամբ եւ յատկապէս տուեալ պայմաններու ու ժամանակին համընկնելու հանգամանքով կը խորասուզուին մարդու էութեան, մտքին ու հոգիին մէջ` երբեմն զինք տագնապեցնելով, երբեմն`...

ՏԻԳՐԱՆ ՃԻՆՊԱՇԵԱՆ Եւրոպական քաղաքական համայնքը միջազգային կազմակերպութիւն մը չէ. ան Եւրոպայի եւ մերձակայ երկիրներու խորհրդակցական համախմբում մըն է: 47 երկիրներու ղեկավարներ կը հաւաքուին տարեկան երկու անգամ տարբեր երկիրներու մէջ, խորհրդակցելու համար համաշխարհային քաղաքական հարցերու շուրջ: Երեւանի մէջ գումարուեցաւ 8-րդ վեհաժողովը: Բացի համայնքին անդամակցող երկիրներու ղեկավարներէն, վեհաժողովին կը մասնակցին նաեւ Եւրոպական խորհուրդի, Եւրոպական միութեան, Ատլանտեան ուխտի պատասխանատուներ: Յաջորդ վեհաժողովը պիտի գումարուի...

ՀԱՄԲԻԿ ՊԻԼԱԼԵԱՆ «Իր ծնունդէն ի վեր Լիբանանը ժողովուրդ է առանց պետութեան» Զօր. Ժամիլ Սայետ (Լիբանանի խորհրդարանի անդամ, 17-4-2026) Անկեղծ ըսած, նախքան ստեղնաշարին գլուխ անցնիլը, կ՛ուզես վերյիշեցման կարգով` աչք մը նետել նախորդ տարիներու արխիւիդ, վերյիշելու յատկապէս տուեալ նիւթի մը մասին գրածներդ, օրին արձանագրուած մտքերն ու վերլուծելու եղանակը եւ այլն: Ինչո՞ւ, պարզապէս որովհետեւ հրապարակագրութեան անդաստանէն ներս բազում անգամ արծարծուած թեմա մը այնքան...

ՄԱՇՏՈՑ Թ. Ծ. Վ. ԶԱՀԹԷՐԵԱՆ Պատրիարքական Փոխանորդ Զմմառու Պատրիարքական Կղերի Միաբանութեան եւ Մեծաւոր Զմմառու վանքին Լիբանանի Հանրապետութեան արդի քաղաքական գիտակցութիւնը սերտօրէն առնչուած է իրադարձութիւններուն հետ 20-րդ դարասկիզբի, երբ տարածաշրջանը կը գտնուէր Օսմանեան կայսրութեան փլուզման եւ հովանաւորի կառավարման նոր համակարգի ձեւաւորման կիզակէտին մէջ: Մայիս 6-ը Լիբանանի մէջ պետական պաշտօնական տօն էր` նուիրուած արաբ ազգային գործիչներու, մտաւորականներու, հայրենասէրներու, լրագրողներու, փաստաբաններու, քաղաքական գործիչներու,...

ԱՀԱՐՈՆ ՇԽՐՏԸՄԵԱՆ Մայիս 6-ը Լիբանանի պատմութեան տխուր էջերէն մէկն է: Չսպիացող վէրք մը, որուն մէջ իրարու խառնուած են` արիւն, սով, պայքար եւ... մոռացութիւն: Ա. Համաշխարհային պատերազմի թէժ օրերուն, երբ օսմանեան Թուրքիան իր երկաթեայ բռունցքով կը սեղմէր Միջին Արեւելքը, Պէյրութի եւ Դամասկոսի մէջ կախաղաններու ստուերը կը ծածկէր ամէն անկիւն: Մտաւորականներ, գրողներ, լրագրողներ, քաղաքական դէմքեր` ազգային գիտակցութիւնը մարմնաւորող սերունդ մը ամբողջ, խափանուեցաւ...