Խմբագրական

Ամուլսարը  հանքարդիւնաբերական նպատակներով շահագործելու խնդիրը համատարած եւ սուր հնչեղութիւն ստացած է մեր երկրին մէջ: Տեղեկատուական բաց համակարգը բնականաբար կը նպաստէ, որ երկրի սահմանները հատուին դէպի ընդհանրապէս հայկական աշխարհ եւ հրապարակային քննարկումները շարունակուին այս առումով: Փորձաքննութեան եզրակացութիւններու հիման վրայ Ամուլսարի վերաշահագործման կարելիութիւնը արագօրէն զօրաշարժի ենթարկած է բնապահպանական գործունէութիւն ծաւալող հասարակական կազմակերպութիւններ եւ քաղաքացիական շարժումներ` կասեցնելու համար հանքարդիւնաբերական աշխատանքներու վերսկսումը: Բնապահպանական մասնագիտական...

Տաւուշի մարզի հիւսիսային հատուածին մէջ հայկական զինեալ ուժերուն իրականացուցած գործողութեան շնորհիւ 140 հեկտար տարածք ազատագրուած է եւ անցած հայկական ուժերու վերահսկողութեան տակ: Գործողութիւնը եղած է հակադարձութիւն, երբ Ազրպէյճանի սահմանապահ ծառայութեան ստորաբաժանումները փորձած են միջդիրքային տարածքին մէջ յառաջանալ եւ նոր բնագիծ զբաղեցնել «Բաբաքեար» կոչուող լերան շրջակայքին մէջ: Առաջին իսկ ընկալումով փաստօրէն գործնական տեսք ստացած է Հայաստանի Հանրապետութեան պաշտպանութեան նախարարի յայտարարած «Նոր...

Համահայկական օրակարգի ձեւաւորման հրամայականին շուրջ ակնկալելի է, որ ծաւալին հրապարակային քննարկումներ: Օրակարգի կէտերը բնականաբար կ՛ըլլան գերակայ ուղղութիւններ եւ օրինաչափօրէն հետզհետէ Հայաստանի եւ Արցախի հանրապետութեանց կարեւորագոյն խնդիրներուն կը միացնեն համասփիւռքեան-համահայկական հիմնահարցեր: Թէ՛ օրակարգի ձեւաւորման եւ թէ՛ օրակարգի կէտերու կատարողականութեան գործիքակազմերու կամ կառուցակարգային խնդիրներու մասին վստահաբար թափ կը հաւաքեն կազմակերպելի խորհրդակցութիւնները: Այս բոլորը որոշ ժամանակ կ՛ենթադրեն. մինչ այդ, կան հրատապ նշանակութիւն ունեցող...

Հայոց ցեղասպանութեան 100-րդ տարելիցի Համահայկական հռչակագիրի հիմնաւորումներուն վերջին կէտը հետեւեալ ձեւով կը բանաձեւուէր. «Արժեւորելով 1915 թուականին միջազգային հանրութեան կողմից Անտանտի պետութիւնների մայիսի 24-ի համատեղ հռչակագրով հայ ժողովրդի դէմ իրականացուած ծանրագոյն յանցագործութիւնը պատմութեան մէջ առաջին անգամ որպէս «մարդկութեան եւ քաղաքակրթութեան դէմ իրականացուած յանցագործութիւն» որակումը եւ օսմանեան իշխանութիւններին պատասխանատուութեան կանչելու հանգամանքի շեշտադրումը, ինչպէս նաեւ 1920 թուականի օգոստոսի 10-ի Սեւրի հաշտութեան պայմանագրի եւ...

Համահայկական 7-րդ խաղերու բացման հանդիսութեան նախօրէին Ստեփանակերտի մէջ տեղի ունեցած հանրահաւաքի ընթացքին Արցախի` Հայաստանի միացումին մասին թէ՛ Արցախի նախագահին եւ թէ՛ Հայաստանի Հանրապետութեան վարչապետին ճառերուն մէջ հնչեցին ուշագրաւ բանաձեւեր, որոնք հասկնալիօրէն վերածուեցան ամէնէն շատ լուսարձակ խլած առանցքներուն, ընդգծուած բազմաթիւ ուղղութիւններ ներառած խօսքերուն մէջ: Միացումին մասին կատարուած յայտարարութիւններու բաժինները փորձենք պարունակի մէջ ներառուած մէջբերել` կարելի առաւելագոյն ձեւով առարկայական գնահատական տալու համար...

Զինուորական ներխուժման մասին պաշտօնական յայտարարութիւն կատարելով` Անգարան կ՛ուզէ համոզում ստեղծել, որ Եփրատէն արեւելք գտնուող հատուածին մէջ վճռած է ստեղծել անվտանգութեան գօտի: Խօսքը բնականաբար Սուրիա-Թուրքիա սահմանին վրայ թրքական բացարձակ վերահսկողութիւն հաստատելու մասին է, ինչ որ կ՛ենթադրէ այդտեղի քրտական զինեալ ուժերու հեռացումը: Անվտանգութեան գօտիի ստեղծման գործնական աշխատանքները կը ձգձգուին. պարզ է տրամաբանութիւնը. Եփրատէն դէպի Արեւելք հատուածին վերահսկող քրտական զինեալ ուժերուն կ՛աջակցին ամերիկեան...

Հայկական աշխարհի իրադարձութիւններուն հետեւողը գերաշխուժ վիճակ պիտի նկատէ Հայ դատի յանձնախումբերու եւ գրասենեակներու նախաձեռնութիւններու` յատկաէս արցախեան պատուիրակութիւններու տարբեր երկիրներու այցելութիւններ կազմակերպելու առումով: Աւստրալիոյ դաշնակցային մակարդակով կայացած ընդունելութիւններ` Արցախի Հանրապետութեան արտաքին գործոց նախարարի գլխաւորած պատուիրակութեան, զուգահեռ` Պելճիքայի Ալսթ քաղաքի աւագանիին հետ Արցախի Շահումեանի շրջանի ղեկավարութեան ներկայացուցչութեան հանդիպումները աշխարհագրական տարբեր միջավայրերու մէջ Արցախի ճանաչելիութեան նպաստող կարեւոր երեւոյթներ են: Աւելի՛ն. ծերակուտականներու, Ներկայացուցիչներու տան...

Լիբանանեան հերթական թնճուկ հանգուցալուծելու համար պետական ամէնէն բարձր մակարդակի վրայ մագոգային հանդիպումներ տեղի կ՛ունենան: Անել ճամբաներէ ելք գտնելու կախարդական փայտիկը օգտագործելու համար գաղտնաբառի գրանցման հրամայականին մասին կը խօսուի, եւ այդ իրաւունքը աւանդական կարգով կը վերապահուի խորհրդարանի քաղաքական երկարակեացութեամբ յատկանշուող նախագահին: Տարբեր հանգամանքներ այստեղ կարեւորագոյն գործօնի դեր ունին: Նախ աւանդաբար իրերայաջորդ նախագահներու եւ վարչապետներու միջեւ տարակարծութիւններու պատճառով ստեղծուած անդամալուծուած իրավիճակը վերականգնելու...

Լիզպոնի անձնազոհութեան արարքին մասին, ոգեկոչական նշումներէն, յանձնառութիւններու վերստանձնումներու խորհուրդներու պարզաբանումներէն եւ երիտասարդական հաւաքական ուխտերու վերանորոգումներէն անդին, արժէ ուսումնասիրական աշխատանքներ պատրաստել քանի մը ուղղութիւններով: Ա.- Եթէ Լիզպոնը իբրեւ պայքարելաձեւ եւ ուղերձ փոխանցող գործողութիւն կը նկատուի յեղափոխական աւանդներու վերադարձի որոշումով յատկանշուած սփիւռքահայ երիտասարդութեան հրամցուցած շարքին գագաթը, ապա անհրաժեշտ է թղթածրար պատրաստել, որ Լիզպոնէն ետք որքանո՞վ իրականացան լռութեան պատի ճարճատումները, եւ գործնապէս քանի՞...

Լիբանանի առողջապահութեան նախարարին հնչեցուցած ահազանգը` թմրեցուցիչի համատարած երեւոյթին մասին, հատած է հասարակութեան սպառնացող վտանգի բոլոր սահմանները: Լիբանանը յարձակման տակ է ներմուծողներու, արտադրողներու, վաճառականներու եւ օգտագործողներու կողմէ: Արգելափակեալներու ընդհանուր ցանկերուն մէջ թմրեցուցիչի պատճառով բանտարկուածներու համեմատութիւնը սարսափազդու պատկերներ կը յառաջացնէ եւ ենթադրել կու տայ, որ հասարակութիւն մը ամբողջ ախտահարուած է համաշխարհային տարողութիւն ունեցող այս վարակէն: Թմրագործարարութիւնը հովանաւորութիւն ունեցող, ստուերային, միաժամանակ նաեւ քրէական...

Ընթացիկ շաբթուան մէջ կրօնական օրակարգը առանցքային հանգամանք ունեցաւ ամերիկեան Քոնկրեսի եւ Միացեալ Նահանգներու արտաքին գործոց նախարարութեան շրջանակներուն մէջ: Աղօթքի միջազգային հանդիպում, կրօնական եւ ազատութեան վերաբերող խորհրդաժողով,  զուգահեռ` «Միջին Արեւելքի քրիստոնեայ համայնքներուն ի պաշտպանութիւն» կարգախօսով կատարուած նախաձեռնութիւն: Կրօնական տարազին տակ տարբեր ուղղութիւններ ներառած այս աշխատանքներուն բերումով Ուաշինկթընը համախմբած է շուրջ հարիւր երկիրներու ներկայացուցիչներ, որոնք կրօնական հետապնդումներէ եւ յարձակումներէ վերապրածներու հետ կը...

Անգարա-Մոսկուա ռազմավարական դաշինքի գործարքային մասը` «Էս-400» հակաօդային պաշտպանութեան համակարգերու առումով  առ այս պահը զուտ յայտարարողական մակարդակի վրայ անհանգստացուցած է Ուաշինկթընը, որ պատժամիջոցներու կիրարկման մասին բարձրաձայնումները կատարէ: Թէեւ պէտք չէ մոռնալ նախագահ Թրամփի կատարած յայտարարութիւնը այս մասին, որ Թուրքիոյ նախագահը Մոսկուայի հետ ռազմական առք ու վաճառքի առումով մեղաւոր չէ: Պատճառաբանութիւնը` երկրորդական է այս պարագային. կարեւորը Անգարայի հետ կամուրջները բանուկ վիճակի մէջ...

Միացեալ Նահանգներու Ներկայացուցիչներու տան հետ կապուած հիմնական երկու իրադարձութիւն ուղենշային իմաստ կը ստանան` արցախեան հակամարտութեան բանակցային գործընթացին մէջ համանախագահող երկիրներէն մէկուն հետագայ դիրքորոշումներու ուրուագծման տեսանկիւնէն: Առաջինը. «Ազգային պաշտպանութեան նախահաշիւային յատկացումներու մասին» օրէնքին քննարկման ընթացքին քոնկրեսական Ճուտի Չուի ներկայացուցած փոփոխութեան ընդունումն է, որ կը վերահաստատէ «Էնկել-Ռոյս նախաձեռնութեան» կարեւորութիւնը` միտուած Արցախի եւ Ազրպէյճանի զինուած ուժերուն, միջեւ շփման գիծին լարուածութեան թուլացման: Մասնաւորապէս, փաստաթուղթը...

Լեռնալիբանանի պատահարի տարողութիւնը ակնկալելիօրէն մագլցում արձանագրած է եւ վերածուած քաղաքական ճգնաժամի: Ճգնաժամ` լիբանանեան պետութեան համար կ՛ենթադրէ անդամալուծման գործընթաց կամ այս պարագային գործադիր իշխանութեան ժողովականութեան առկախում: Քաղաքական ճգնաժամներու պարագային ընդհանրապէս արտակարգ իրավիճակներու ստեղծման զուգահեռ-համաքայլ` պետական -իրաւապահ մարմինները կամ այս պարագային կառավարութիւնը կը գումարէ արտահերթ նիստ` կանխարգիլելու համար հետագայ որեւէ վտանգաւոր զարգացում: Լիբանանեան իրավիճակը յատուկ է. պայթունավտանգ նոր իրավիճակներէ խուսափելու համար կառավարութիւնը...

ԵԱՀԿ-ի Խորհրդարանական վեհաժողովին համար արցախեան հակամարտութեան մասին պատրաստուած զեկուցումին մէջ  օգտագործուած էր այնպիսի եզրաբանութիւն, որ  կը պաշտպանէր Ազրպէյճանի շահերը:  Եզրաբանութիւնը  բնականաբար միակողմանի էր  եւ համահունչ չէր հաւասարակշռութիւն պահպանող միջնորդական առաքելութեան օգտագործած բառապաշարին եւ ըսելաձեւերուն: ԵԱՀԿ-ի Խորհրդարանական վեհաժողովին զեկուցողը   նկատի պէտք է ունենար ԵԱՀԿ-ի Մինսքի խմբակի համանախագահներուն օգտագործած եզրոյթները իրավիճակի գնահատական ձեւակերպելու ընթացքին եւ որեւէ կերպ հակասութիւն պէտք չէ ստեղծեր միեւնոյն...

Մեծի Տանն Կիլիկիոյ կաթողիկոսութեան կողմէ կազմակերպուած Հայ մամուլի համահայկական համաժողովը նախանցեալ օր աւարտեց իր աշխատանքները: Համընդգրկուն օրակարգի նման համընդգրկուն էր նաեւ մասնակիցներու ցանկը: Հայաստանի Հանրապետութեան, Արցախի եւ սփիւռքի ամէնէն առաջնային տպագիր, ելեկտրոնային մամուլի առաջին դէմքերը ընդառաջած էին հրաւէրին եւ մասնակցած համաժողովին: Նման համախմբումները անշուշտ ունին իրենց պատմականը: Լրատուամիջոցներու համահայկական ընկերակցութեան նախաձեռնութեամբ սկսած, ապա Հայաստանի լրագրողներու միութեամբ համատեղուած եւ վերջապէս սփիւռքի...

Լեռնալիբանանի մէջ նախանցեալ օր արձանագրուած միջադէպը ցնցեց երկիրը` ապահովական իրավիճակի մասին յոռետեսներու փաղանգի շարքերը խտացնելով: Համեմատական անդորրին նկատմամբ շատ զգուշաւոր լաւատեսութիւն մը հազիւ զարգացած` Լիբանանը կը հարուածուի նման դէպքերով, որոնց աւարտը զոհեր են: Անդառնալի կորուստներ, որոնք շատ ծանր հետեւանք կ՛ունենան եւ կ՛անթեղեն կրակներ մարդոց հոգեբանութեան եւ հարցերը ընկալելու գիտակցութեան մէջ: Լիբանան այն երկիրը չէ, որ քաղաքական բանավէճերու մշակոյթ կայացած է:...

Հանրապետական ժողովուրդի կուսակցութեան թեկնածուին Պոլսոյ քաղաքապետ ընտրուիլը արդէն սկսած է մեկնաբանուիլ իբրեւ Թուրքիոյ նախագահին քաղաքական ասպարէզի մայրամուտի  մեկնարկ: Գործող սահմանադրութեամբ երկրորդ անգամ առաջադրուելու իրաւունքի օգտագործումը կը թուի, որ խնդրոյ առարկայ է արդէն նախագահ Էրտողանի համար: Միտումները անոր վայելած վարկանիշի անկման ցուցանիշներ սկսած են դրսեւորել եւ անոնցմէ կարեւորագոյնը` Պոլսոյ ընտրութիւններուն արդիւնքն է: Այս արդիւնքները կրկնակի իմաստ ունին եւ վարկանիշի անկման հզօր...

Միացեալ Նահանգներ - Իրան պատերազմի բռնկման նախաշէմային իրավիճակը շրջելու որոշումը, ամերիկեան եւ ընդհանրապէս համաշխարհային մամուլին հաղորդած լրատուութիւններով բացառապէս կը վերագրուի նախագահ Թրամփի անձնական որոշումին: Իրանեան հակաօդային ուժերու կողմէ ամերիկեան անօդաչու սարքին չէզոքացումը հակահարուածի ենթահողի պատրաստութեան առիթ տուած էր: Աւելի՛ն. հաղորդուած էր հետագային, թէ ռմբաձիգները բարձրացած էին արդէն հարուածելու իրանեան յենակէտեր, սակայն մետասաներորդ պահուն Միացեալ Նահանգներու նախագահը վիժեցուցած էր գործողութիւնը: Այս...

Ֆրանսա-Արցախ քաղաքային խորհուրդներու գործակցութեան համաձայնագիրները անվաւեր յայտարարող ֆրանսական դատարանի որոշումին միանշանակ մեկնաբանութիւններով արձագանգելը քաղաքականօրէն կրնայ ճիշդ ընկալումի համարժէք չըլլալ: Նախ անշուշտ սկզբունքով ֆրանսական արդարադատութիւնը անջատ է քաղաքական տիրոյթէն եւ հետեւաբար անկախ է նաեւ գործադիր իշխանութենէն: Հետեւաբար շեշտել, որ պաշտօնական Փարիզը քաղաքական ազդակ կ՛ուղարկէ Պաքուին` տնտեսական յարաբերութիւններուն նոր թափ տալու օրակարգով, այնքան ալ բացարձակ ընկալում կրնայ չունենալ: Նման մեկնաբանութեան հիմք կրնայ...