Արցախի Հանրապետութեան Ազգային ժողովի նախագահի պարտականութիւնները կատարող Գագիկ Բաղունց 19 սեպտեմբերին հետեւեալ յայտարարութիւնը հրապարակեց` Արցախի ժողովուրդին դէմ ազրպէյճանական ռազմական նախայարձակումին եւ բռնի տեղահանութեան երրորդ տարելիցին առիթով.
Երեք տարի առաջ այս օրը` 2023 թուականի սեպտեմբերի 19-ին, Ազրպէյճանը, խախտելով միջազգային իրաւունքի բոլոր կանոններն ու 2020 թուականի եռակողմ յայտարարութեամբ ստանձնած պարտաւորութիւնները, լայնածաւալ ռազմական նախայարձակում սանձազերծեց աւելի քան իննամսեայ շրջափակման հետեւանքով հիւծուած Արցախի Հանրապետութեան դէմ:
Այդ ռազմական յանցագործութիւնը, որն ուղեկցուեց քաղաքացիական ենթակառուցուածքների թիրախաւորմամբ եւ խաղաղ բնակչութեան սպանութիւններով, դարձաւ Արցախի հազարամեայ բնիկ ժողովրդի դէմ նախապէս ծրագրուած ցեղային զտման եւ ցեղասպան քաղաքականութեան գագաթնակէտը: Միջազգային հանրութեան լռութեան եւ գործուն մեքանիզմների բացակայութեան պայմաններում աւելի քան 120 հազար արցախցիներ ստիպուած եղան լքել իրենց պատմական հայրենիքը` փրկուելու ֆիզիքական բնաջնջումից:
Այս ողբերգական օրը մեր խոնարհումն ենք բերում յանուն հայրենիքի պաշտպանութեան իրենց կեանքը զոհաբերած բոլոր նահատակների պայծառ յիշատակի առջեւ: Նրանց սխրանքն ու անձնազոհութիւնը մեր ժողովրդի պատուի եւ արժանապատուութեան յաւերժական վկայութիւնն են:
Անցած երեք տարիները չեն նսեմացրել եւ չեն կարող նսեմացնել մեր բնականոն իրաւունքները եւ դրանք պաշտպանելու մեր յանձնառութիւնը: Ուստի` Արցախի ժողովրդի անունից վերահաստատում եմ.
. Արցախցիների հաւաքական եւ անվտանգ վերադարձի իրաւունքը հանդիսանում է անսակարկելի: Այն պէտք է իրականացուի միջազգային յուսալի երաշխիքների եւ մեր ժողովրդի հիմնարար իրաւունքների ու ազատութիւնների լիարժէք ապահովման պայմաններում:
. Պաքուի բանտերում շինծու մեղադրանքներով պահուող Արցախի ռազմաքաղաքական ղեկավարութեան եւ մեր միւս բոլոր հայրենակիցների անյապաղ ազատ արձակումը պէտք է լինի միջազգային հանրութեան առաջնահերթութիւններից:
. Բռնազաւթուած Արցախում հայկական պատմամշակութային ժառանգութեան ոչնչացումն ու իւրացումը մշակութային ցեղասպանութեան շարունակութիւնն են, որը պահանջում է միջազգային հանրութեան անյապաղ միջամտութիւնն ու կանխումը:
. Հայաստանի Հանրապետութիւնում ապաստանած արցախահայութեան կենսական կարիքների բաւարարումն առաջնահերթ հրամայական է: Այս ուղղութեամբ էական նշանակութիւն ունի միջազգային հանրութեան շարունակական ու նպատակային աջակցութիւնը` տեղահանուած բնակչութեան ընկերային կայունութիւնն ամրապնդելու եւ մարդասիրական մարտահրաւէրները յաղթահարելու գործում:
Չնայած այսօր ստեղծուած ծանր աշխարհաքաղաքական իրավիճակին եւ բռնի տեղահանման դառնութեանը` արցախցիների համախմբուածութիւնը, ինքնութեան պահպանումն ու պայքարի շարունակականութիւնն այլընտրանք չունեն:
Մենք պարտաւոր ենք համատեղել ողջ հայութեան ներուժը` պաշտպանելու Արցախի ժողովրդի օրինական իրաւունքներն ու հասնելու պատմական արդարութեան վերականգնմանը:
Յաւերժ փա՛ռք մեր նահատակներին:
Տոկունութիւն եւ կամք Արցախի ժողովրդին եւ համայն հայութեանը:
