Թուրքիոյ նախագահի խօսնակ, աւագ խորհրդական Իպրահիմ Քալըն անցնող օրերուն «CNN Turk» պատկերասփիւռի կայանէն խօսած է հայ-թրքական, հայ-ազրպէյճանական յարաբերութիւններու կարգաւորման գործընթացներուն մասին:
Անդրադառնալով Հայաստան-Թուրքիա յարաբերութիւններու կարգաւորման, Քալըն մէկ կողմէ այդ յարաբերութիւններու տնտեսական առաւելութիւնները յիշելով` յայտնած է, որ յարաբերութիւններու կարգաւորումը լաւ կ՛ըլլայ թէ՛ Հայաստանի ժողովուրդին, Թուրքիոյ Հանրապետութեան քաղաքացի հայերուն եւ թէ՛ հայկական սփիւռքին համար: Միւս կողմէն` իր խօսքին մէջ կրկին քննադատած է հայկական սփիւռքը` դիտել տալով, որ այս յարաբերութեան օգուտը հաւանաբար ամենաուշը Ամերիկայի ու Ֆրանսայի հայկական համայնքները հասկնան, եւ զանոնք համարելով աշխարհի մէջ 2 ամենամեծ հայկական սփիւռքի համայնքները` յոյս յայտնած, որ անոնք ալ կը հասկնան, թէ կարգաւորումը շահեկան կ՛ըլլայ նաեւ առեւտուրի տեսանկիւնէն:
Ինչպէս Թուրքիոյ, այնպէս ալ Ազրպէյճանի պետական այրերու ելոյթներուն մէջ վերջին շրջանին մէկէ աւելի անգամներ կը հնչեն հայկական սփիւռքը Հայաստանի շահերուն հակառակ ուղղութեան վրայ տեղադրելու փորձեր:
Թուրքիան որքան ալ իր յարաբերութիւններու կարգաւորման թեզին մէջ բառացիօրէն չյիշէ Հայոց ցեղասպանութիւնը, իր քաղաքականութեամբ կը ջանայ վերացնել անոր արծարծման կարելիութիւնները` Հայաստանի շահերը հակադրել փորձելով սփիւռքի կազմակերպ համայնքներուն ու սփիւռք-Հայաստան յարաբերութեան մէջ ճեղքերու յառաջացման ծառայող ամէն լծակ օգտագործելով:
Կազմակերպուած սփիւռքը թիրախն է թուրք-ազրպէյճանական պետական այրերուն, որովհետեւ անոնք քաջ գիտեն, որ`
– Կազմակերպուած սփիւռքը թուրքազրպէյճանական ոտնձգութիւններուն դէմ ձայն բարձրացնողն է:
– Կազմակերպուած սփիւռքը Հայոց ցեղասպանութեան հետեւանքներուն կրողն ու վկան է:
– Կազմակերպուած սփիւռքը իր տնտեսական եւ քաղաքական կարելիութիւններով Հայաստանին նեցուկ կանգնողն է:
Ուստի ամէն առիթ պիտի օգտագործեն քննադատելու սփիւռքը, Հայաստանի հետ անոր կապերը թուլցնելու համար ընծայուած ամէն առիթ օգտագործելու:
Մեր կարգին, սփիւռք-հայրենիք միասնութիւնը քաղաքական ամէն տարակարծութենէ վեր պահելու համար ի՞նչ կ՛ընենք:
Համաշխարհային գագաթնաժողո՞վ կը կազմակերպենք` առանց սփիւռքը կազմակերպած ու անոր հարիւրամեայ գոյութիւնը երաշխաւորած կառոյցներու մասնակցութեան… Համահայկական օրակարգը երկրորդակա՞ն, թէ՞ անիրատեսական կը համարենք…
Կարգ մը սփիւռքահայերու մո՞ւտքը կ՛արգիլենք Հայաստան…
Ի՞նչ կ՛ընենք, որո՞ւ ջաղացքին ջուր լեցնելու համար:
