Հայրենի Կեանք

Պատրաստեց՝ ՄԱՐԻՆԱ ՀԱՄԱՄՃԵԱՆ 

«Պաքուէն Սկսեալ` Ներկայի Ազրպէյճանի Բոլոր Տարածքները Եղած Են Հայանուն, Հայաբնակ Ու Հայկական». Ակադեմիկոսը` Ալիեւին

Ազրպէյճանի նախագահ Իլհամ Ալիեւի յայտարարութիւնները` Հայաստանի տարածքներուն վերաբերող, բացայայտ կեղծիք են եւ ձեռնավարութիւն` տարածաշրջանը թրքական-ազրպէյճանական ներկայացնելու նպատակով, լրագրողներու հետ ունեցած զրոյցին ընթացքին յայտնեց Հայաստանի Գիտութիւններու ազգային ակադեմիայի Պատմութեան հիմնարկի տնօրէն, պատմական գիտութիւններու դոկտոր, ակադեմիկոս Աշոտ Մելքոնեանը` մեկնաբանելով Քարվաճառի մէջ Ազրպէյճանի նախագահ Իլհամ Ալիեւի կատարած յայտարարութիւնները Հայաստանի տարածքներուն` Սիւնիքի, Սեւանի եւ Վարդենիսի մասին:

Ըստ պատմաբանին, Ալիեւ կ՛ըսէ, որ իբր թէ Սիւնիքը, Սեւանը, Վարդենիսը, Երեւանը «պատմական ազրպէյճանական հողեր են», մինչդեռ նախ` ներկայիս Ազրպէյճան կոչուող հանրապետութեան տարածքը ոչ մէկ կապ ունի պատմական Ատրպատականի` Իրանի հիւսիսային շրջաններուն հետ, որմէ թուրքերը պարզապէս գողցած են անուանումը` 1918-ին այդ արհեստածին պետութիւնը ստեղծելու ատեն: Եւ երկրորդ` մինչեւ 14-15-րդ դարեր, երբ տարածաշրջան ներթափանցեցին թուրքմենական ցեղերը, եւ առաւել եւս` մինչեւ 11-րդ դար, երբ առաջին անգամ տարածաշրջանին մէջ յայտնուեցան սելճուք-թուրքերը, մեր շրջանին մէջ, ներառեալ` արեւելեան Հայաստանը, Վրաստանը, Արեւելեան Անդրկովկասը եւ հիւսիսային Իրանը, թրքական որեւէ տեղանուանումի կամ թրքական տարրի մասին խօսիլը պարզապէս ծիծաղելի է:

«Ուրեմն, Ազրպէյճանի Պաքու մայրաքաղաքէն սկսեալ` Ատրպատականի, Շաքիի, Շիրվանի, ամբողջ «Հայոց արեւելքին կողմը», այսինքն` Մեծ Հայքի` Ուտիք, Արցախ, Փայտակարան նահանգներու տարածքները` բոլորը եղած են ե՛ւ հայանուն, ե՛ւ հայաբնակ, ե՛ւ հայկական, ուր խօսիլը թրքական որեւէ տարրի մասին մինչեւ 11-րդ դարը` ուղղակի ծիծաղելի է», ընդգծեց Աշոտ Մելքոնեան:

Պատմութեան հիմնարկի տնօրէնը իր ըսածները կը հիմնաւորէ պատմական այն յայտնի փաստերով, որ մինչեւ 14-15-րդ դարեր, երբ Արեւելեան Հայաստան եւ արեւելեան Անդրկովկաս ներթափանցեցին թուրքմենական ցեղերը, առաւել եւս` մինչեւ 11-րդ դար, երբ առաջին անգամ մեր տարածաշրջանին մէջ յայտնուեցան թրքական ցեղերը` ի դէմս սելճուք-թուրքերուն, որեւէ թրքական տեղանուն չկար այս տարածաշրջանին մէջ:

«Հատուկենտ թուրքեր տարածաշրջանին մէջ յայտնուած են միայն 9-րդ դարուն, երբ արաբներ վարձած են թուրք վարձկան-զինուորականներ, որոնց թիւին մէջ էր, օրինակ, յայտնի զօրավար Բուղան, որ 9-րդ դարու կէսերուն արշաւեց Հայաստանի շրջաններ` Վասպուրական, Սիւնիք եւ Արցախ եւ ծանր պարտութիւն կրեց յատկապէս Արցախի մէջ` Քթիշ ամրոցին մէջ (854 թ.) Եսայի Աբու Մուսէ իշխանէն», ըսաւ մասնագէտը` աւելցնելով. «Ընդհանրապէս Արեւելեան Հայաստանի եւ արեւելեան Անդրկովկասի տեղանուններու թրքացման գործընթացը սկսած է 14-15-րդ դարերուն, երբ թուրքմենական ցեղերը այստեղ հաստատեցին իրենց տիրապետութիւնը: Օրինակ, հիւսիսային Իրանի տարածքին իրանախօս բնակչութիւնը աստիճանաբար դարձաւ թրքախօս: Թէպէտ այդ թրքախօս բնակչութիւնն ալ հետագային` 15-րդ դարու վերջաւորութեան, կեանքի կոչեց իրանական Սեֆեան պետութիւնը: Սեֆեանները, պարսիկ ըլլալով հանդերձ, թրքախօս էին: Եւ բնականաբար այս երեւոյթը նկատուեցաւ նաեւ Արեւելեան Հայաստանի տարածքին: Բայց այդ բացարձակապէս չի նշանակեր, որ անկէ առաջ այդ տեղանունները հայկական չէին: 14-15-րդ դարերէն առաջ, առաւել եւս` 11-րդ դարէն առաջ, որեւէ թրքական տեղանուն այս տարածաշրջանին մէջ չէինք կրնար գտնել»:

Պատմաբանը նաեւ նկարագրեց, թէ ինչպէ՛ս տեղի ունեցած է տեղանուններու թրքացումը նշեալ ժամանակաշրջանին` քոչուորներուն յատուկ պարզունակ ոճով եւ անոնց մտաւոր ցած կարողութիւններուն համապատասխան: «Թուրքերը, ինչպէս որ կը տեսնէին տուեալ տարածքը, այդպէս ալ կը կոչէին: Յայտնենք, որ եթէ պղտոր ջուր ըլլար «կարա-սու» կ՛անուանէին, կամ երբ երեք եկեղեցի տեսնէին` «ուչ քիլիսէ», կամ երբ չորս եկեղեցի տեսնէին` «տորթ քիլիսէ» եւ այդպէս` շարունակ: Այնպէս որ, այն, ինչ որ այսօր կ՛ըսէ Ալիեւը, բացայայտ կեղծիք է եւ ձեռնավարութիւն` տարածաշրջանը թրքական-ազրպէյճանական ներկայացնելու նպատակով», եզրակացուց Աշոտ Մելքոնեան:

Քաղաքակիրթ աշխարհը, որոնց կարգին` գիտական հանրութիւնը, ըստ պատմաբան Աշոտ Մելքոնեանի, շատ լաւ գիտէ այդ բոլորը եւ կը հասկնայ, որ ազրպէյճանական պատմագրութիւնը ամբողջութեամբ կեղծուած է եւ իրական գիտութեան հետ որեւէ կապ չունի: Բայց այլ հարց է, որ Ազրպէյճան, գործի դնելով իր ֆինանսական միջոցները, այդ կեղծիքները կը տարածէ ամբողջ աշխարհի տարածքին` այն հաշուարկով, որ «Եթէ սուտը 100 անգամ կրկնես` այն կարող է ճշմարտութիւն թուիլ»:

«Յամենայն դէպս կը կարծեմ, որ քաղաքակիրթ աշխարհի մեծագոյն մասը, մասնաւորապէս նկատի ունիմ Եւրոպան, Միացեալ Նահանգները, Ռուսիան` իրենց մտաւորական շրջանակներով եւ մասնագիտական հանրութիւններով հանդերձ, շատ լաւ գիտեն իրական պատմութիւնը: Երբ առիթ ըլլայ, օրինակ, ռուս մտաւորականները միշտ կ՛ըսեն, որ ծիծաղելի է խօսիլ ազրպէյճանական հնագոյն մշակոյթի մասին, որովհետեւ այդ շինծու, թրքացած իրանական  տարրի հիմքին վրայ արեւելեան Անդրկովկասին մէջ ստեղծուած կեղծ մշակոյթ է, ալ չեմ ըսեր` նաեւ քաղաքական հանրոյթ` ի դէմս այսպէս կոչուած Ազրպէյճանական Հանրապետութեան», ընդգծեց ան` բացատրելով, որ ազրպէյճանցիները եւ Ազրպէյճան կոչուող պետութիւնը այսօր ինքնութեան փնտռտուքի մէջ են, որովհետեւ գրպանած են իրենց գրեթէ բոլոր դրացիներուն` հայերուն, վրացիներուն, լեզգիներուն, իրանցիներուն եւ նոյնիսկ ցեղակից թուրքմեններուն պատմութիւնը եւ մշակոյթը: Եւ այդ խառնաշփոթը այն աստիճանի անհեթեթութեան հասած է, որ մէկ կողմէ իրենք զիրենք կը նկատեն կովկասեան Աղուանքի ժառանգներ, այսինքն` տեղաբնիկներ, միւս կողմէ` հնդեւրոպական, միւս կողմէ ալ` թրքալեզու, որովհետեւ արիւնակից են միջինասիական ժողովուրդներուն եւ օսմանեան թուրքերուն:

Պատմաբանը մամլոյ ասուլիսի ընթացքին պատասխանելով լրագրողներէն մէկուն հարցումին, թէ` ի՞նչ է ազրպէյճանցիներուն ճիշդ ինքնանուանումը, ըսաւ` «կովկասեան թաթարներ» եւ աւելցուց, որ «թաթար»` «քոչուորներ» իմաստով:

Ինչ կը վերաբերի հարցին քաղաքական կողմին, ակադեմիկոս Աշոտ Մելքոնեան դիտել տուաւ, որ թէ՛ Ալիեւի սանձարձակ յայտարարութիւնները «Զանգեզուրի միջանցք»-ի, Սեւանի, Երեւանի, հիմա ալ` Վարդենիսի մասին եւ թէ՛ առհասարակ սահմանին վրայ Ազրպէյճանի յարձակողական եւ ռազմատենչ վարքագիծը պայմանաւորուած է այն հանգամանքով, որ Թուրքիա եւ Ազրպէյճան օգտուելով 44-օրեայ պատերազմին արձանագրած յաջողութիւններէն` կը կարծեն, որ հիմա յարմարագոյն պահն է փանթրքութեան ծրագիրը կեանքի կոչելու:

Սակայն Պատմութեան հիմնարկի տնօրէնը յանգած է այն եզրակացութեան, որ Հայաստանի Հանրապետութենէն բացի` տարածաշրջանին մէջ կան նաեւ այլ զօրեղ ուժեր, մասնաւորապէս` Իրան եւ Ռուսիա, որոնց ամենեւին ձեռնտու չէ այսպէս կոչուած «Զանգեզուրեան միջանցքը»` անկախ անկէ, թէ ասով ի՛նչ կը հասկնան Պաքու եւ Անգարա:

«1921-ի յուլիսի կէսերուն Զանգեզուրէն Գարեգին Նժդեհի հեռանալէն ետք, խորհրդային պետութեան ձեռքը ոչ ոք չէր կրնար բռնել, եթէ ան որոշէր Զանգեզուրը յանձնել Ազրպէյճանին: Սակայն այդ մէկը չըրաւ, որովհետեւ կը գիտակցէր, թէ այդ հայկական սեպը փանթուրքիզմի ճանապարհին ամէնէն մեծ խոչընդոտը կը հանդիսանայ», եզրափակեց Մելքոնեան:

Իշխան Սաղաթէլեան Այցելեց ՀՅԴ «Նիկոլ Աղբալեան» Ուսանողական Միութեան Եւ ՀՅԴ ՀԵՄի Բանակավայրեր

ՀՅԴ «Նիկոլ Աղբալեան» ուսանողական միութիւնը օգոստոս 9-13-ին կազմակերպեց  բանակում մը Սեւանի ափին` Շորժայի մէջ: Յոբելենական 20-րդ բանակումը յագեցաւ քննարկումներով, մարզական միջոցառումներով, ազգային երգ ու պարով: Բանակումի մասնակիցները մէկտեղեց` ազգային գաղափարախօսութիւնը, միասնական ուժերով ուժեղ եւ անվտանգ սահմաններով պետութիւն կերտելու պատրաստակամութիւնն ու տենչը:

Բանակումին արցախեան հիմնահարցին մասին դասախօսեցին` ՀՅԴ Հայ դատի կեդրոնական գրասենեակի յատուկ ծրագիրներու պատասխանատու, քաղաքագէտ Գէորգ Ղուկասեանը, ՀՅԴ Հայաստանի գերագոյն մարմինի անդամ Բագրատ Եսայեանը եւ Արեւմտահայոց հարցերու ուսումնասիրութեան կեդրոնի ղեկավար Հայկազուն Ալվրցեանը:

Բանակումին երրորդ օրը կազմակերպուեցաւ արշաւ մը, եւ բանակողները բարձրացան Արտանիշ լեռ, ուր նախապէս ծրագրուած, բայց մասնակիցներուն համար անսպասելի «յարձակում» մը տեղի ունեցաւ: Բանակումին մասնակիցները յաջողեցան կատարել իրենց «մարտական» առաջադրանքը. զգօնութիւն ցուցաբերելով` արագօրէն արդիւնաւէտ ծրագիր մշակեցին, ապա յայտնաբերեցին «յարձակողները»:

ՀՅԴ «Նիկոլ Աղբալեան» ուսանողական միութեան յոբելենական 20-րդ բանակումին վերջին օրը բանակողները ներկայ գտնուեցան ուսանողական միութեան անդամ Վարդան Գալստեանի զինուորական երդման հանդիսաւոր արարողութեան:

ՀՅԴ «Նիկոլ Աղբալեան» ուսանողական միութեան ներկայացուցիչ Հայկազ Յարութիւնեան, որ բանակումի պատասխանատուներէն էր, լրագրողներու հետ մամլոյ ասուլիսի ընթացքին յայտնեց, որ բանակումը կ՛ընթանայ բանակի առօրեայով` յստակ օրակարգով, իսկ մասնակցողները բաւական կարճ ժամանակահատուածի մէջ կրցան ընտելանալ պայմաններուն:

«Շարժումները զօրաշարժերու պէս էին: Իսկապէս մթնոլորտը հիասքանչ է: Հայաստանէն, Արցախէն եկած բազմաթիւ երիտասարդներու այս բանակումը մէկտեղեց զիրենք, կայ մէկ գաղափարախօսութիւն` հայրենասիրութիւնը, որուն համար այստեղ գտնուող երիտասարդները պատրաստ են պայքարելու», նշեց Հայկազ Յարութիւնեան:

Բանակումին վերջին օրը` խարուկահանդէսի ընթացքին, բանակողները հիւրընկալեցին ՀՅԴ Հայաստանի Գերագոյն մարմինի ներկայացուցիչ, Ազգային ժողովի փոխնախագահ Իշխան Սաղաթէլեանը եւ Գերագոյն մարմինի անդամ, բժիշկ-ազատամարտիկ Տարօն Տօնոյեանը: Հիւրերը հայրենիքի ներկայի ու ապագայի տեսլականը քննարկեցին բանակողներուն հետ: Իշխան Սաղաթէլեան եւ Տարօն Տօնոյեան նշեցին, որ երիտասարդները մեր ապագան կերտողներն են, ուստի գովելի է, որ անոնց մէջ հայրենիքի նկատմամբ սէրը ուժեղ է, իսկ յանուն հայրենիքի պայքարելու պատրաստակամութիւնը` աներեր:

Հաղորդենք, որ ՀՅԴ Հայաստանի Գերագոյն մարմինի ներկայացուցիչ, Հայաստանի Ազգային ժողովի փոխնախագահ Իշխան Սաղաթէլեան այցելեց նաեւ ՀՅԴ Հայաստանի երիտասարդական միութեան` Բիւրականի մէջ կայացող բանակումի մասնակիցներուն:

Նշենք, որ «Հայրենիքը ամէն բանէ վեր» խորագիրը կրող բանակումը համախմբած էր մօտաւորապէս 200 երիտասարդներ` Հայաստանի բոլոր մարզերէն եւ Արցախէն:

Երիտասարդներուն հետ հանդիպման ընթացքին Իշխան Սաղաթէլեան կարեւոր նկատեց յատկապէս պատմական այս ժամանակաշրջանին ազգային մտածողութիւն ունեցող, հայրենատէր եւ պահանջատէր երիտասարդներուն աշխուժ ներգրաւուածութիւնը պետական, հասարակական եւ համայնքային նշանակութեան հարցերու լուծման:

Իշխան Սաղաթէլեան խօսքը եզրափակեց` շեշտելով, որ երիտասարդներն են որոշողը մեր հայրենիքի ապագան, եւ անոնց ուսերուն դրուած է պետականութեան պահպանման, նոր որակի ազգային պետութեան ստեղծման եւ մեր ոտնահարուած արժանապատուութեան վերականգնման համար պայքարի պատմական առաքելութիւնը:

Համազգայինի Նախաձեռնութեամբ Լոյս Տեսաւ «Հնչող Ձայներ» Ժողովածուն

Վերջերս Համազգային հայ կրթական եւ մշակութային միութեան Երեւանի գրասենեակի նախաձեռնութեամբ հրատարակուեցաւ արցախեան երրորդ պատերազմին նահատակուած հերոսներուն ստեղծագործութիւններու ժողովածուն` «Հնչող ձայներ» խորագրով: Հաղորդենք, որ գիրքին շնորհահանդէսը կայացաւ օգոստոս 19-ին, Տաւուշի մարզին մէջ:

Հայ առաքելական եկեղեցւոյ Տաւուշի թեմի առաջնորդ Բագրատ սրբազանի առաջարկով շնորհահանդէսը տեղի ունեցաւ առաջնորդարանին մէջ: Ներկաները մէկ վայրկեան լռութեամբ յարգեցին մեր բոլոր հերոսներուն յիշատակը: Այնուհետեւ սրբազանին օրհնութեամբ շարունակուեցաւ յուշ-ցերեկոյթը:

Շնորհահանդէսին բոլոր բանախօսները` լիբանանահայ մտաւորական, ազգային-հասարակական գործիչ Տիգրան Ճինպաշեանը, քանատահայ բանաստեղծ Յարութիւն Պէրպէրեանը, բանաստեղծ Խաչիկ Մանուկեանը եւ «Դրօշակ» ամսագիրի գլխաւոր խմբագիր Արտաշէս Շահպազեանը իրենց խօսքերուն մէջ ներկաներուն փոխանցեցին հերոսներուն ամէնէն կարեւոր պատգամը` շարունակել պայքարը մինչեւ վերջնական յաղթանակ, մինչեւ ամբողջական հայրենիքի կերտում:

Շնորհահանդէսը եզրափակեց Բագրատ սրբազանը` ներկաները եւ ամբողջ հայութիւնը յորդորելով, որ հաւատան գալիք յաղթանակներուն:

ՀՅԴ Ֆրանսայի Երիտասարդական Միութիւնը Օժանդակութիւն Մատուցեց Արցախի Դպրոցներուն Եւ ՀՅԴ Պատանեկան Ճամբարի Մասնակիցներուն

ՀՅԴ Ֆրանսայի «Նոր սերունդ» երիտասարդական միութիւնը հաւաքած միջոցներով հաճելի անակնկալ մատուցեց Ստեփանակերտի Ա. Սախարովի անուան աւագ եւ Ասկերանի Է. Բարսեղեանի անուան միջնակարգ դպրոցներուն, ինչպէս նաեւ` վերջերս Արցախի մէջ կազմակերպուած ՀՅԴ պատանեկան ճամբարի մասնակիցներուն:

Մասնաւորապէս նշենք, որ Ստեփանակերտի թիւ 8 դպրոցին նուիրուեցաւ 6 գրատախտակ, 1 փրոճեքթըր եւ 1 մսաղաց, իսկ Ասկերանի դպրոցին` 10 գրատախտակ եւ 1 փրոճեքթըր:

Հաղորդենք, որ ուսումնական տարուան ընդառաջ` պայուսակներ ստացան ՀՅԴ պատանեկան ճամբարի աւելի քան 280 մասնակիցներ: Բացի այդ, երեխաները ստացան ՀՅԴ Ֆրանսայի «Նոր սերունդ» երիտասարդական միութեան հովանաւորութեամբ տպագրուած Գարեգին Նժդեհի «Յիշի՛ր պատերազմը» վերնագրով գիրքը, որ նուիրուած է արցախեան պատերազմներու ընթացքին զոհուած հերոսներու յիշատակին:

Այսպիսով, ՀՅԴ Ֆրանսայի «Նոր սերունդ» երիտասարդական միութիւնը իր համեստ ներդրումը ունեցաւ Արցախի պատանիներուն` պատերազմի ձգած հետքերը թօթափելու եւ հետագային ուսումնառութեան գործընթացը առաւել կազմակերպուած եւ հետաքրքրական դարձնելու ծրագիրին մէջ:

Պարգեւատրուեցան Մարտական Ծառայութիւններ Մատուցած Աշխարհազօրայինները Եւ Կամաւորականները

Արցախի Հանրապետութեան նախագահ Արայիկ Յարութիւնեանը պարգեւատրեց շարք մը աշխարհազօրայիններ եւ կամաւորականներ, որոնք 44-օրեայ պատերազմին Արցախի պետական սահմանի պաշտպանութեան համար ցուցաբերած էին բացառիկ քաջութիւն եւ արիութիւն: Յայտնենք, որ մետալներ շնորհուեցան նաեւ յետմահու:

Պարգեւատրութեան արարողութիւնը սկսաւ մէկ վայրկեան լռութեամբ, այնուհետեւ հնչեցին Արցախի եւ Հայաստանի քայլերգները:

Հայաստանի պաշտպանութեան նախարարի խորհրդական, զօր. Վարդան Աւետիսեան իր խօսքին մէջ նշեց, որ պարգեւատրման արարողութիւնը առիթ է անգամ մը եւս գնահատելու այն դերակատարութիւնը, զոր հայ ազգի նուիրեալները ունեցան: «Այս պարգեւատրումներով մենք կ՛ամփոփենք եւ կը գնահատենք կամաւորական ամբողջ միութեան կատարած ծառայութիւնը հայրենիքի համար: Անյաջողութիւններ ունեցանք, սակայն պէտք է ճշդենք, որ մենք կռուեցանք  աշխարհի դէմ: Հակառակ այդ բոլորին` Արցախը այսօր կայ ու կը շարունակէ ապրիլ: Համոզուած եմ, որ Հայաստանի եւ Արցախի ապագան լուսաւոր է, եւ դեռ շատ յաղթանակներ կը սպասեն մեզ», իր խօսքին մէջ ըսաւ Արայիկ Յարութիւնեան :

Ծնունդով Երեւանէն, 58-ամեայ Աբրահամ Կարապետեան, որ 44-օրեայ պատերազմին մատուցած մարտական ծառայութիւններուն համար պարգեւատրուեցաւ Արցախի «Արիութեան համար» մետալով, ըսաւ, որ ինք միայն այս պատերազմին չէ մասնակցած, թշնամիին դէմ կռուած է նաեւ արցախեան առաջին պատերազմի ընթացքին: Ան նաեւ ստացած է Հայաստանի զինուած ուժերու «Գարեգին Նժդեհ» մետալը:

Աշխարհազօրային կամաւորական ջոկատի անդամներէն մէկը, որ նաեւ ջոկատի փոխհրամանատար էր, յայտնեց, որ ինք մարտնչած է Հադրութի շրջանին մէջ, Արցախի մէջ մնացած է 29 սեպտեմբերէն մինչեւ 30 հոկտեմբեր: «Մենք դիրքեր գացինք մօտ 240 հոգիով, հոկտեմբերի վերջաւորութեան արդէն 20-է աւելի զոհ ունէինք, ինչպէս նաեւ` շուրջ 60 վիրաւոր: Ըսին, որ 1 շաբթուան արտօնութիւն կու տան, որպէսզի իջնենք դիրքերէն եւ հանգստանանք, յետոյ վերադառնանք կրկին: 1 շաբաթէն արդէն ամէն ինչ աւարտած էր», ըսաւ ջոկատի փոխհրամանատարը:

 

Like on Facebook
  •  
  •  
CATEGORIES
Share This

COMMENTS

Wordpress (0)
Disqus ( )