ՏԻԳՐԱՆ ՃԻՆՊԱՇԵԱՆ
Լիբանան անդունդի եզրին է: Եզրը գործածուած է լաւատեսութեան նշոյլ մը յուսալու համար: Խորքին մէջ, Լիբանան անդունդի եզրէն սայթաքած ու ինկած է յատակը:
Սովորական քաղաքացիին համար, նոյնիսկ քիչ թէ շատ քաղաքականութենէ հասկցողի համար, գլուխկոտրուկի վերածուած է Լիբանանի քաղաքական կեանքի ներկայ ընթացքը: Կա՞յ քաղաքական կեանք, թէ՞ եղածը լոկ շաղակրատութիւն է, քննարկում անուանումով հակոտնեայ դիրքորոշումներու յամառ դրսեւորում:
Տնտեսական սուր տագնապը, «Քովիտ 19»-ի համաճարակը, նաւահանգիստի պայթումը արդէն յառաջացուցած էին կաթուածահար ընկերային կեանք: Մշակութային ձեռնարկներու գրեթէ չգոյութիւն, ուսումնական հեռակայ դասաւանդութիւն, որ կը բացառէ յարաբերութիւնները, միայն սնունդի հայթայթման կապուած առեւտրական գործառնութիւններ, զբօսաշրջութեան չգոյութիւն, այլազան մարզումներու եւ մրցումներու սահմանափակում եւ շարքը կարելի է երկարել, արդէն ստեղծած են հաւաքական կեանքի, կենցաղային պայմաններու այնպիսի սահմանափակումներ, որ կարծես մեզ մղած են նոր տեսակի ապրելակերպի մը, ուր անհատապաշտութիւնը պարտադիր կանոն է:
Մեզ բաւական ժամանակ լիբանանեան դրամանիշի ամերիկեան տոլարին դիմաց արժեզրկման վարժեցնելէ ետք, նորագոյն արժեզրկումները մրցանշային մակարդակ մը նուաճեցին: Գահավիժումը դեռ կը շարունակուի, ամէն օր, օրուան մէջ քանի մը անգամ, նոր սակեր սահմանելով: Արժեզրկումը կ՛առաջնորդէ առաջին անհրաժեշտութեան ապրանքներու սղաճին: Ապրանքներու գիները գրեթէ ամէնօրեայ փոփոխութիւն կը կրեն: Անգործութեան ենթարկուած քաղաքացին, որուն եկամուտը, եթէ գոյութիւն ունի, արժեզրկուած է, դատապարտուած է ծայրայեղ աղքատութեան: Ընչազուրկ բառը այլեւս պէտք է հասկնալ իր արմատական իմաստով:
Մինչեւ ո՞ւր, մինչեւ ե՞րբ պիտի շարունակուի այս դժոխային ընթացքը: Լիբանանեան պետութիւնը կ՛ուղղուի դէպի քայքայում: Նոյնիսկ հանրապետութեան նախագահը ցուցարարներու կողմէ իբրեւ բողոք ճամբաներու փակումը արդարացի կը համարէ: Նշանակեալ վարչապետը երկիրներ կ՛այցելէ Լիբանանի համար, ըստ իրեն, օժանդակութիւն ապահովելու, մինչ իր այցելած երկիրներու ղեկավարները կը պահանջեն կառավարութեան շուտափոյթ կազմութիւնը եւ անյետաձգելի դարձած բարեկարգումներու ձեռնարկումը:
Ստեղծուած կացութիւնը թէեւ ամբողջ Լիբանանին եւ իր բոլոր բնակիչներուն կը վերաբերի, սակայն չենք կրնար չանդրադառնալ հայ համայնքի մասնայատուկ կացութեան: Համայնքային կառոյցներուն` եկեղեցիներուն, դպրոցներուն, մշակութային կեդրոններուն, բարեսիրական եւ ընկերային հաստատութիւններուն, մամուլին, կը սպառնայ նիւթական միջոցներու անբաւարարութիւն եւ գործունէութեան սահմանափակում: Անհրաժեշտ է, արդէն իսկ կատարուածը եւ կատարուողը առանց մոռնալու, նոր նախաձեռնութիւն եւ նոր ճիգ: Ոչ միայն մեր հայրենակիցներուն արժանավայել կեանքի նուազագոյն պայմաններ պէտք է ապահովենք, այլեւ մեր կառոյցները եւս գործօն պահելու պիտի ձգտինք: Գօտիները սեղմելով, մեր բոլոր հնարաւորութիւնները ի գործ դնելով, պէտք է բարեյաջող կերպով շրջանցենք փորձութեան այս պահը եւս, ինչպէս շրջանցած ենք ոչ հեռաւոր անցեալին նման փորձութիւններ:
