Հայրենի Կեանք

Պատրաստեց՝ ՄԱՐԻՆԱ ՀԱՄԱՄՃԵԱՆ

Փաշինեան Հայաստանի Անձնագիր Յանձնեց 105 Տարեկան Հայորդիին

Հայաստանի վարչապետ Նիկոլ Փաշինեան Հայաստանի քաղաքացիի անձնագիր յանձնեց 105 տարեկան Նուրհան Եուսուփովիչին: Այս մասին վարչապետը գրաւած է «Դիմատետր»-ի իր էջին վրայ` տեղադրելով նաեւ անոր լուսանկարը:

«Ինծի համար մեծ պատիւ էր Հայաստանի Հանրապետութեան քաղաքացիի անձնագիր յանձնել 105 տարեկան մեր հայրենակից Նուրհան Եուսուփովիչին, որ ծնած է Պոլիս, 1915 թուականին: Կրկնակի յուզիչ էր իմանալ, որ Նուրհան Եուսուփովիչը մշտական բնակութեան Հայաստան վերադառնալու որոշումը կայացուցած է ոչ բռնի, թաւշեայ, ժողովրդական յեղափոխութեան ոգեշնչումով», գրած է վարչապետը:

Հայաստանի Կեդրոնական Դրամատունը Հրապարակեց 3 Նոր Յուշադրամներ

Հայաստանի Կեդրոնական դրամատունը յայտնեց, որ հրապարակած է երեք նոր յուշադրամներ` Խրիմեան Հայրիկին (արծաթ) եւ Ժանսեմին նուիրուած (արծաթ եւ ոսկի):

Հասարակական, քաղաքական, մշակութային գործիչ, Ամենայն Հայոց կաթողիկոս Խրիմեան Հայրիկին նուիրուած յուշադրամին դիմերեսը Խրիմեան թանգարան-պատկերասրահի շէնքն է, զարդանախշ` վարդեակ, «Երկաթէ շերեփ» յուշաղբիւրէն հատուած (գործ` Արեգ Իսրայէլեանի), Խրիմեան Հայրիկին պատգամը եւ ստորագրութիւնը: Դարձերեսը` Խրիմեան Հայրիկի դիմապատկերը: Ուրուանկարներուն հեղինակն է Էդուարդ Կուրղինեան:

Ֆրանսահայ նշանաւոր նկարիչ Ժանսեմի դրամներէն արծաթին դիմերեսը հատուած կայ նկարիչին «Կակաչներ» (1982) պաստառէն, դարձերեսը` Ժանսեմի դիմանկարը եւ հատուած` նկարիչին «Դեղին հագուստով կինը» (1968) կտաւէն: Ուրուանկարներու հեղինակ` Լուսինէ Լալայեան: Ոսկի դրամին դիմերեսը` դրուագ անոր «Դիմակներով կինը» (1978) կտաւէն, դարձերեսը` Ժանսեմի դիմապատկերը, իսկ ուրուանկարներու հեղինակ` Էդուարդ Կուրղինեան:

Հաղորդենք, որ յուշադրամները պատրաստուած են Լիթուանիոյ դրամահատարանին մէջ:

Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածինի Մէջ Տեղի Ունեցաւ «Առաջնեկը` Նորովի» Գիրքին Շնորհահանդէսը

Մարտ 2-ին Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածինի «Վաչէ եւ Թամար Մանուկեան» մատենադարանին մէջ, Գարեգին Բ. Ամենայն Հայոց կաթողիկոսի նախագահութեամբ եւ Պոլսոյ հայոց պատրիարք Սահակ արք. Մաշալեանի մասնակցութեամբ, տեղի ունեցաւ «Առաջնեկը` նորովի» գիրքին շնորհահանդէսը` նուիրուած Սուրբ Գրիգոր Նարեկացիի «Մատեան ողբերգութեան» աղօթամատեանին առաջին ամբողջական թարգմանութեան վերահրատարակութեան` աշխարհաբար, արեւմտահայերէնով, թարգմանութիւնը` Մ. Գոչունեան (Քասիմ)-ի:

Ձեռնարկին ընթացքին թարգմանութեան մասին բանախօսութեամբ հանդէս եկաւ Մայր Աթոռի Միջեկեղեցական յարաբերութիւններու բաժինի պատասխանատու Շահէ ծ. վրդ. Անանեանը:

Շնորհահանդէսի ընթացքին «Գեղարդ» երգչախումբի գեղարուեստական ղեկավար, Հայաստանի արուեստի վաստակաւոր գործիչ, դոկտոր, փրոֆեսէօր Մհեր Նաւոյեան, մենակատարներ Լուիզա Երեմեանն ու Անահիտ Պապայեանը շարականներ կատարեցին, իսկ Հայաստանի վաստակաւոր արուեստագէտ Դաւիթ Յակոբեան ներկաներուն համար կարդաց Ս. Գրիգոր Նարեկացիի աղօթագիրքէն հատուած մը:

Ցերեկոյթին իր սրտի խօսքը արտասանեց Պոլսոյ «Ժամանակ» օրաթերթի գլխաւոր խմբագիր Արա Գոչունեան: Խօսելով գիրքին գիտական եւ մշակութային արժէքին մասին` Գոչունեան նաեւ իր երախտագիտութիւնն ու շնորհակալութիւնը յայտնեց վեհափառ հայրապետին եւ Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածինի հրատարակչական բաժինին` գիրքի վերահրատարակութեան աջակցելուն եւ «Նարեկը» ժողովուրդի բոլոր խաւերուն մատչելի դարձնելու գործին մէջ կարեւորագոյն դերակատարութիւն ունենալուն համար:

Աւարտին, շնորհահանդէսի մասնակիցներուն իր օրհնութիւնն ու պատգամը յղեց Սահակ արք. Մաշալեան: «Երբ խօսինք «Նարեկ»-ի մասին, կը խօսինք աղօթքի մասին: Աղօթքը մարդ արարածին եւ ազգին զօրութիւնն է: Եթէ մէկ բառի մէջ ամփոփենք աղօթամատեանը, կ՛ըսենք` ողորմութիւն` Աստուծոյ ողորմութիւնը: Սուրբ Նարեկը մեզի կը սորվեցնէ, որ մենք այդքան ալ զօրաւոր չենք, եւ մեր վաղուան համար Աստուծոյ ողորմութեան կարիքը կայ: Աղօթամատեանը ծնած է մարդ արարծին ողորմութիւն խնդրել սովորեցնելու համար», նշեց Սահակ պատրիարքը` յորդորելով ամէնուն աղօթել, որովհետեւ աղօթքը լոյս է եւ կը միացնէ մարդը Աստուծոյ լոյսին հետ:

Վարչապետին Ներկայացուեցան Արհեստագիտական Կրթութեան Ոլորտին Մէջ Jhm Հիմնադրամի Եւ ԹՈՒՄՕ-ի Ծրագիրները

Հայաստանի վարչապետ Նիկոլ Փաշինեան ընդունեց JHM հիմնադրամի հիմնադիր, բարերար Լիսա Գրիգորեանը եւ ԹՈՒՄՕ ստեղծարար արհեստագիտութիւններու կեդրոնի գլխաւոր գործադիր տնօրէն Մարի Լու Փափազեանը:

Անոնք վարչապետին ներկայացուցին Հայաստանի մանուկներուն եւ պատանիներուն մօտ արհեստագիտութեան կրթութեան ոլորտին մէջ նախատեսուող ծրագիրները եւ նախաձեռնութիւնները, յատկապէս` Գիւմրիի եւ հանրապետութեան մարզերու այլ քաղաքներու մէջ: Անոնք նշեցին, որ այժմ Հայաստանի կառավարութեան նկատմամբ ներդրողներուն մօտ կայ վստահութեան բարձր մակարդակ, որուն իբրեւ արդիւնք` կեանքի կը կոչուին նման տարբեր ծրագիրներ, եւ ի յայտ կու գան նորանոր նախաձեռնութիւններ:

Վարչապետ Փաշինեան հետաքրքրական նկատեց ներկայացուած գաղափարները եւ նախաձեռնութիւնները` նշելով, որ կառավարութիւնը կարեւոր կը նկատէ JHM-ի եւ ԹՈՒՄՕ-ի կողմէ իրականացուող ծրագիրները: Նիկոլ Փաշինեան ընդգծեց, որ ԹՈՒՄՕ-ն միջազգային ասպարէզի մէջ դարձած է Հայաստանի մակնիշը եւ կառավարութիւնը կ՛աջակցի յառաջիկային նախատեսուող ծրագիրներուն: Ան աւելցուց, որ ԹՈՒՄՕ-ի ծրագիրները կը համապատասխանեն կառավարութեան ապագայի տեսլականին եւ համահունչ են կրթութեան ոլորտին մէջ վերջինիս առաջնահերթութիւններուն: «Կարեւոր է, որ ձեր ծրագիրները միայն բարեգործութիւն չեն, այլ ներդրում` ապագայի մէջ», դիտել տուաւ Փաշինեան:

Երկաթեայ Կացարանը Դարձած Է Այգեգործի Պահեստ

Գիւմրիի մէջ վակոն-տնակէն ձերբազատեցաւ եւս մէկ ընտանիք: «Վիվասել-Էմ.Թի.Էս.»-ը եւ «Ֆուլեր տնաշինական կեդրոն»-ը կը շարունակեն նպաստել այդ գործին:

35 տարուան մետաղեայ ճնշող կացարանը ունեցած էր նոր նշանակութիւն. այգեգործութեամբ զբաղող ընտանիքին համար անիկա դարձած էր պահեստ, սակայն բնակարանաշինութեան ծրագիր իրականացնող կազմակերպութիւններու ղեկավարներն ու խումբերը բնակարանամուտ նշած են այդ ընտանիքին` Եդիգարեաններուն հետ:

1988-ի աւերիչ երկրաշարժին պատճառով, շատերուն պէս, այս ընտանիքը եւս մնացած էր անօթեւան: Վակոն-տնակի մէջ երկար ու ձիգ տարիներու կեանքը «պարտադրուած էր» Եդիգարեաններուն: Ընտանիքին տատը` Թամարան, ունեցած է շատ մը դժուարութիւններ: Երկրաշարժի ժամանակ կորսնցուցած է որդիներէն մէկը, իսկ երկրորդը զոհուած է արցախեան պատերազմի օրերուն, իսկ Թամարայի երրորդ որդին առողջական հարցեր ունի:

Տարիներ վակոն-տնակի մէջ դժուարութեամբ ապրելէ ետք, Եդիգարեանները յաջողեցան բնակարան գնելու, սակայն կեանքի եւ առողջական բազմաթիւ հարցեր ունենալնուն պատճառով չկրցան վերանորոգել տունը եւ կեցութեան պատշաճ պայմաններ ստեղծել:

2019-ին, ընտանիքը ընդգրկուեցաւ «Վիվասել-Էմ.Թի.Էս.»-ին եւ «Ֆուլեր տնաշինական կեդրոն»-ին կողմէ իրականացուող բնակարանաշինութեան ծրագրին մէջ: Քանի մը ամիս տեւած շինարարական աշխատանքները աւարտելէ ետք, ընտանիքի տարիներու երազը իրականացաւ: «Այսքան դժուարութիւններէ եւ տառապանքէ ետք, կարծես լոյս մը բացուեցաւ: Նոր յոյսերով եւ հաւատքով կը նշենք մեր նոր տան բնակարանամուտը: Շնորհակալ ենք աջակցութեան համար», ըսած է Թամարան:

«Վիվասել-Էմ.Թի.Էս.»-ի գլխաւոր տնօրէն Ռալֆ Եիրիկեան նշած է, որ «Այս ա՛յն ծրագիրներէն է, որուն արդիւնքը կը գոհացնէ բոլորս. ընտանիքը կ՛իրականացնէ իր տարիներու երազը, իսկ աջակցող կազմակերպութիւնները կը յաջողին նուաճելու իրենց ունեցած  նպատակը: Ուրախ եմ յայտարարելու, որ մետաղական վակոնը իր անյարմարութեամբ այլեւս պիտի չճնշէ նախապէս իր մէջը բնակողներուն վրայ: Աւելի՛ն. անիկա պիտի ծառայէ կարեւոր նպատակի` այգեգործութեամբ զբաղող ընտանիքին համար: Կ՛ուզեմ հաւատալ նաեւ, որ նոր ու լուսաւոր տան մէջ այս ընտանիքը միայն անհոգ ու խաղաղ օրեր պիտի ունենայ», յայտնած է Ռալֆ Եիրիկեան:

«Ֆուլեր տնաշինական կեդրոն»-ի նախագահ Աշոտ Եղիազարեան հաղորդած է, որ` «Մեր կազմակերպութիւնը «Վիվասել-Էմ.Թի.Էս.»-ի հետ միասին արդէն բազում տարիներէ ի վեր կ՛աջակցի կարիքաւոր ընտանիքներու, որպէսզի յաղթահարեն իրենց աղքատութիւնը եւ դուրս գան իրենց ընկերային դժուար պայմաններէն: Ճգնաժամը յաղթահարելու համար կարեւոր է, որ ընտանիք մը ունենայ սեփական, արժանավայել պայմաններով ապահովուած տուն: Եդիգարեանները արժանի էին ունենալու այդպիսի պայմաններ: Ուրախ եմ իրենց համար», եզրափակած է Աշոտ Եղիազարեան:

Հնագէտները Արտանիշի Մէջ Գտան Ն. Ք. 7-6 Դարերու Մանուկներու Կմախքներ

Արտանիշի մէջ նախորդ տարի կատարուած պեղումներուն ընթացքին յայտնաբերուեցան եւ վերականգնութեան ընթացքին մէջ են մարդաբանական նիւթեր` Ն. Ք. 7-6 դարերու գտածոներ, որոնց կարգին նաեւ` մանուկներու կմախքներ: Արդէն մասնակի կերպով վերականգնուած են 14 գանկեր, որոնցմէ 3-ը` մանուկներու:

Յուլիս 2019-ին Արտանիշի մէջ կատարուած պեղումներէն յայտնաբերուած մարդաբանական նիւթերը կը պահուին Պատմական-մշակութային արգելոց-թանգարաններու եւ Պատմական միջավայրի պահպանութեան ծառայութեան ֆոնտերուն մէջ: Հայաստանի Գիտութիւններու ազգային ակադեմիայի Հնագիտութեան եւ ազգագրութեան, նաեւ Գիտութիւններու ազգային ակադեմիայի Երկրաբանական գիտութիւններու հիմնարկներուն միացեալ արշաւախումբի կազմին մէջ ընդգրկուած են համաղեկավարներ` Արսէն Բոբոխեան եւ Արշաւիր Յովհաննիսեան, ինչպէս նաեւ` «Պահպանութեան ծառայութիւն» կազմակերպութեան պահպանման բաժինի հնամարդաբան Յասմիկ Սիմոնեանը:

Հնագիտական արշաւախումբը նախորդ տարի պեղած էր երկու դամբարաններ, մէկը` անհատական, միւսը` խմբային:

Ըստ հնամարդաբան Յասմիկ Սիմոնեանի, հետաքրքրական էր յատկապէս հաւաքական գերեզմանը, ուր շուրջ 30 մարդկային կմախքներ յայտնաբերուած էին: Մասնագէտը դիտել տուաւ, որ գանկերէն մէկը վերականգնուած է շուրջ 30 բեկորներէ:

Հաղորդենք, որ աշխատանքներուն աւարտին եւ հնագէտներու հետ նեղ մասնագիտական քննարկումներու իբրեւ արդիւնք` պիտի կազմուի աւելի յստակ պատկերացում դամբարանի պեղուած հատուածին մասին: Հնագիտական արշաւախումբը այս տարի եւս պեղումներ պիտի կատարէ Արտանիշի մէջ:

Բացառիկ Հայկական Ձեռագիրը Հիմնովին Նորոգուած` Ներկայացուեցաւ Մատենադարանին Մէջ

981-ին ստեղծուած արժէքաւոր ձեռագիրը, որուն մէջ զետեղուած են հատուածեր Անանիա Շիրակացիի, Մովսէս Խորենացիի, Արիստոտէլի եւ այլ ականաւոր մտածողներու գործերէն, հիմնովին վերականգնուած, ցուցադրուեցաւ Մեսրոպ Մաշտոցի անուան մատենադարանին մէջ:

6 մարտին տեղի ունեցաւ ցուցահանդէսին բացման հանդիսաւոր արարողութիւնը, որուն ընթացքին Մատենադարանին փոխտնօրէնը` Կարէն Մաթեւոսեան ըսաւ. «Մատենադարանի պատմութեան մէջ առաջին անգամն է, որ ցուցահանդէսի ընթացքին կը ներկայացուի մէկ ձեռագիր: Այս ձեռագիրը կը համարուի աշխարհի հնագոյն թուղթէ ձեռագիրներէն մէկը: Յայտնի է, որ թուղթը ստեղծած են չիները, այնուհետեւ հասած է արաբներուն, յոյներուն: Կրնանք յայտնել, որ թուղթի վրայ գրուած ձեռագիրներ ունեցող չորրորդ ազգը հայերն են:

Ան շարունակած է` ըսելով, որ` «Այս ձեռագիրը բացառիկ է նաեւ հնագրութեամբ եւ նիւթերով: Անոր վրայ զետեղուած են պատմական, գիտական նիւթեր, որոնց հեղինակներն են` Արիստոտէլը, Աթենաս Աղեքսանդրացին, Մովսէս Խորենացին, Անանիա Շիրակացին, Գրիգոր Լուսաւորիչը, Եղիշէն եւ ուրիշներ»:

Ըստ Կ. Մաթեւոսեանի, 10-րդ դարուն հայ եւ քաղկեդոնական եկեղեցիներուն միջեւ դաւանաբանական վէճեր կային: Դաւիթ քահանան կազմած է ժողովածուն` իբրեւ օգնութիւն հայ հոգեւորականներուն: Ձեռագիրը նորոգուած է մօտաւորապէս երկու տարի առաջ: Անկէ ետք ցուցադրուած է մասնատուած վիճակի մէջ. հետագային ձեռագիրը պիտի ամբողջացուի եւ դառնայ գիրք:

Ձեռագիրի աւագ վերականգնող, նկարիչ Արթուր Պետրոսեան ըսաւ, որ վերականգնման հիմնական բարդութիւնը այն էր, որ թուղթը թանաքակեր է: «Կային գիրի վնասուած եզրեր, եւ մեր առաջնային հարցը թանաքակերութեան հետագայ զարգացումը կասեցնելն էր: Տիտանական աշխատանք կատարուած է իւրաքանչիւր թերթի, տողի վրայ: Կը կարծեմ, որ յաջողեցանք մեր առջեւ դրուած հարցը լուծել», շեշտեց ան:

Պետրոսեան տեղեկացուց, որ իրենց ուսումնասիրութիւնները ցոյց տուած են, որ ձեռագիրը նախապէս չորս անգամ կարուած է, բայց հիմնովին եւ պատշաճ վերականգնումը տակաւին նոր կատարուած է:

Մարտիրոս Սարեանի Տուն-Թանգարանը Կրթական Ծրագիր Մշակած Է` Նուիրուած Ղազարոս Աղայեանի 180-ամեակին

Ղազարոս Աղայեանի 180-ամեակին առիթով Մարտիրոս Սարեանի տուն-թանգարանը մշակած է նոր կրթական ծրագիր մը` «Յիշողութիւն» բանաստեղծութեան նիւթով:

Յայտնենք, որ ծրագիրը նախատեսուած է նախադպրոցական եւ կրտսեր դպրոցական տարիքի մանուկներու համար: Իսկ ծրագիրի շրջանակին մէջ նախատեսուած է ծանօթանալ Աղայեանի կենսագրութեան եւ ստեղծագործութեան, ինչպէս նաեւ վերլուծել «Յիշողութիւն» բանաստեղծութիւնը` հարց-պատասխանի եւ ընթերցանութեան միջոցով:

Այնուհետեւ երեխաները կարելիութիւն պիտի ունենան կազմելու «Յիշողութիւն» բանաստեղծութեան իրենց գիրքը` համապատասխանեցնելով հատուածը նկարին, եւ գունաւորել զայն:

Ղ. Աղայեանի 180-ամեակին անդրադարձած էր նաեւ Ե. Չարենցի անուան գրականութեան եւ արուեստի թանգարանը: Անոնք իրականացուցած էին ցուցահանդէս մը, ուր ներկայացուած էին` Աղայեանի լուսանկարները, գիրքերու տարբեր տարիներու հրատարակութիւնները եւ անձնական իրերը:

Ե. Չարենցի անուան գրականութեան եւ արուեստի թանգարանի տնօրէն Կարօ Վարդանեան տեղեկացուցած էր, որ մէկ կամ երկու ամիսէն լոյս պիտի ընծայեն հատոր մը, որ նուիրուած պիտի ըլլայ Ղ. Աղայեանի: «Գիրքը հիմնականօրէն պիտի ընդգրկէ անոր բանաստեղծութիւնները եւ հեքիաթները, նաեւ` լուսանկարներու յագեցած յաւելուած, որուն մէջ տեղ պիտի գտնեն այստեղ ցուցադրուած նիւթերը եւ այլ բացառիկ նմուշներ», նշած էր Վարդանեանը:

Share This Article
CATEGORIES

COMMENTS

Wordpress (0)
Disqus ( )