Փետրուարեան Ապստամբութեան 99-ամեակին Նշում Եւ Երդման Արարողութիւն

Փետրուարեան ապստամբութեան 99-ամեակին առիթով 19 փետրուարին Երեւանի Անգլիական այգիին մէջ տեղի ունեցաւ նախաձեռնութիւն մը, որուն ընթացքին խօսք առաւ Խաչատուր Աբովեանի անուան Հայկական պետական մանկավարժական համալսարանի դասախօս, փրոֆ. Խաչատուր Ստեփանեան:

1921-ին Երեւանի բանտին մէջ կացինահարուածներուն յիշատակին նուիրուած յուշարձանին մօտ ամէն տարի տեղի ունեցող միջոցառման ներկայ էին ՀՅԴ Երեւանի Քաղաքային կոմիտէութեան ներկայացուցիչները, մտաւորականներ, հասարակական-քաղաքական գործիչներ, սփիւռքէն Հայաստան գտնուող հայրենակիցները եւ այլն:

«Հայ ժողովուրդը փետրուարեան ապստամբութեան շնորհիւ ցոյց տուաւ, որ չի կրնար հանդուրժել օտարին բռնութիւնը, օտարին օգնութեամբ իշխանութեան եկած որեւէ ուժ, թէկուզ ուժը կը ներկայացնէր հզօր երկիր` Ռուսիան», շեշտեց ան:

Փրոֆ. Ստեփանեան դիտել տուաւ, որ, ըստ էութեան, հայ ժողովուրդը Փետրուարեան ապստամբութեան ժամանակ ընդվզելով հայ պոլշեւիկեան իշխանութիւններուն դէմ` ընդվզեցաւ պոլշեւիկեան Ռուսիոյ դէմ, որովհետեւ անիկա հայ պոլշեւիկներուն ճամբով կը սպառնար Հայաստանի անկախութեան` ոտնակոխ ընելով զայն: Փետրուարեան ապստամբութեան հանգամանքերուն մասին խօսելով` պատմաբանը յայտնեց, որ Փետրուարեան ապստամբութեան շնորհիւ հայ ժողովուրդը կամքի քանի մը այլ դրսեւորում եւս ցուցաբերեց. արդարեւ, փաստուեցաւ, որ հայ ժողովուրդը պատրաստ է ամէն գնով պահելու, փրկելու, պահպանելու իր մտաւորականութիւնն ու զինուորականութիւնը:

«Յայտնի է, որ Փետրուարեան ապստամբութեան նախօրէին պոլշեւիկեան բանտերուն մէջ գտնուող հայ մտաւորականութեան կը սպառնար սպանդը: Արդէն սկսած էին կացինահարութիւնները եւ սպաննուած էին Համազասպը, Նիկոլայ Ղորղանեանը եւ ուրիշներ: Փրկուած մտաւորականութիւն, որ, ինչպէս ցոյց տուաւ պատմութիւնը, ձեռնամուխ եղաւ նոր կազմաւորուող սփիւռքի կեանքի կազմաւորման ու հունաւորման: Առանց այդ մտաւորականութեան, սփիւռքի մէջ կազմակերպուած համայնքներ պիտի չունենայինք, եւ հայապահպանութիւնը պիտի ըլլար շատ աւելի ծանր պայմաններու մէջ: Նիկոլ Աղբալեան, Յովհաննէս Քաջազնունի, Լեւոն Շանթ, Համօ Օհանջանեան® կացինահարումէ փրկուած մտաւորականներ, որոնք կրցան կազմակերպել հայապահպանութեան հսկայածաւալ աշխատանքը սփիւռքի մէջ», հաստատեց փրոֆ. Խաչատուր Ստեփանեան:

Փետրուարեան ապստամբութեամբ, ըստ բանախօսին, նաեւ ամրագրուեցաւ, որ անկախութիւնը մեզի համար գերակայ արժէք է. «Հայհեղկոմի (Հայաստանի յեղափոխական կոմիտէ) իշխանութեան գալէն օրեր ետք Հայաստանի անկախութիւնը ոտնահարուեցաւ բոլոր բնագաւառներու մէջ. մերժուեցաւ «Մեր հայրենիքը», պետական զինանշանը, դրօշակը, օրէնսդրութիւնը: Հայաստանի Հանրապետութեան օրէնսդրութեան փոխարէն պոլշեւիկները սկսան կիրարկել Խորհրդային Ռուսիոյ օրէնքները: Հայ ժողովուրդը ցոյց տուաւ, որ անկախութիւնը իրեն  համար գերակայ արժէք է, եւ Փետրուարեան ապստամբութիւնը իւրատեսակ պայքար էր անկախութեան վերականգնման համար», շեշտեց ան:

Խ. Ստեփանեան զուգահեռներ գծեց նաեւ 1921-ին եւ մեր օրերուն ստեղծուած հասարակական-քաղաքական իրադրութիւններուն միջեւ: «Այն օրերուն իշխանութեան եկած էին մարդիկ, որոնք չունէին մարդուժի կարելիութիւններ, եւ իրենց իշխանութիւնը հաստատելու մարմաջը կը դրսեւորէին անցեալը մերժելու մէջ: Չկարենալով որեւէ նոր բան ստեղծել` պոլշեւիկները կը մերժէին եւ կ՛ոչնչացնէին տարիներու ընթացքին կառուցածը, գործիչները եւ այլն», աւելցուց ան:

Յաջորդ կարեւոր ընդհանրութիւնը, ըստ բանախօսին, ատելութեան քարոզն էր: «Պոլշիկեան թերթերը ամէնէն վերջին մաղձը կը թափէին Հայաստանի կառավարութեան եւ Դաշնակցութեան հասցէին: Եւ իրենց կը թուէր, թէ ատելութեան քարոզը ինքնահաստատուելու ամէնէն յարմար միջոցն էր: Նոյնը կը կատարուի այսօր», նշեց Խ. Ստեփանեան` աւելցնելով, որ Փետրուարեան ապստամբութեան օրինակը պէտք է դաս ըլլայ օրուան իշխանութիւններուն, որպէսզի խուսափինք նոր արիւնահեղութիւններէ, ընդհարումներէ եւ հայ ժողովուրդը զերծ մնայ հաւանական կործանարար հետեւանքերէ:

Ձեռնարկի աւարտին տեղի ունեցաւ երդման արարողութիւն, որուն ընթացքին, Խ. Ստեփանեանի կնքահայրութեամբ, երդում տուին եւ ՀՅԴ շարքերուն միացան ՀՅԴ Երեւանի Քաղաքային կոմիտէութեան նորագիրներ:

 

 

Like on Facebook
  •  
  •  
CATEGORIES
Share This

COMMENTS

Wordpress (0)
Disqus ( )