Հայրենի Կեանք

Պատրաստեց՝  ՄԱՐԻՆԱ ՀԱՄԱՄՃԵԱՆ

«Տէ՛ր Կանգնինք Մեր Ազգային Արժէքներուն» Խորագիրով Նախաձեռնութիւն Արթիկի Մէջ

ՀՅԴ Արթիկի «Թաթուլ Կրպէեան» կոմիտէի եւ ՀՅԴ Հայաստանի երիտասարդական միութեան Արթիկի «Արգիշտի Գաբոյեան» խումբի միացեալ ջանքերով կազմակերպուած նախաձեռնութեան ընթացքին, յիշեալ կոմիտէի ներկայացուցիչ Մհեր Մելքոնեան իր խօսքին մէջ դիտել տուաւ, որ վերջին տարիներուն մեծ փոփոխութիւններ տեղի ունեցած են մեր արժեհամակարգին մէջ, վտանգաւոր փորձեր կան` ի վերուստ հայութեան տրուած արժէքները փոշիացնելու, փոխարէնը այլասերում եւ նիւթապաշտութիւն սերմանելու ուղղութեամբ: «Մենք ապրած ենք դարեր շարունակ ու յաղթած, եւ մեր յաղթանակներու գրաւականը եղած են ամուր ընտանիքը, կրօնը, լեզուն, մշակոյթը, բանակը», յայտնեց ան:

ՀՅԴ ՀԵՄ-ի մարզային ներկայացուցիչները հանրապետութեան մարզերուն մէջ կը կատարեն նախաձեռնութիւններ` այդպիսով նաեւ հակադարձելով Երեւանէն վերջին շրջանին «արտահանուող» ապազգային արժէքներուն եւ այլասերման քարոզին: Արթիկի մէջ նախաձեռնուած «Տէ՛ր կանգինք մեր ազգային արժէքներուն» խորագիրով նախաձեռնութիւնը եւս խորքին մէջ ունէր այդ պատգամը:

Բացօթեայ ձեռնարկը սկսաւ Արթիկի Ս. Գ. Լուսաւորիչ առաջնորդանիստ եկեղեցւոյ մէջ, ուր միասնական աղօթքէն եւ Վիգէն քհնյ. Ղազարեանէն օրհնութիւն ստանալէ ետք անիկա շարունակուեցաւ եկեղեցւոյ յարակից տարածքին մէջ:

Արթիկի թեմի առաջնորդական տեղապահ Նարեկ վրդ. Աւագեան դիտել տուաւ, որ կործանման դատապարտուած է այն ազգը, որ չի կրնար պահպանել իր ազգային աւանդոյթները, իսկ ՀՅԴ ՀԵՄ-ի Արթիկի խումբի անդամ Տարօն Աղաքարեանը իր կազմակերպութեան անունով նոյնանման կոչ ուղղեց հայ երիտասարդութեան:

Մհեր Մելքոնեան իր խօսքին մէջ անդրադարձաւ հայութեան ամրութեան եւ պայքարունակ ըլլալուն հիմք հանդիսացող, դարերու վաղեմութիւն ունեցող աւանդոյթներուն ու ազգային արժէքներուն` շեշտելով, որ անհրաժեշտ է զանոնք փոխանցել սերունդէ սերունդ:

Ըստ անոր, ազգային արժէքները տուեալ ազգի պատմութիւնն են, անցած ուղին, որ կը ներառէ` կրօնը, մշակոյթը, հասարակական ու քաղաքական կեանքը:

Կոմիտասի, Թումանեանի, Սեւակի, Շանթի Եւ Այլ Մեծերու «Վերածնունդը»` Աբովեանի Տուն-Թանգարանին Մէջ

26 նոյեմբերին Խաչատուր Աբովեանի անուան տուն-թանգարանին մէջ տնկուեցան ծիրանենիներ եւ խնձորենիներ` Կոմիտասի, Յովհաննէս Թումանեանի, Պարոյր Սեւակի, Լեւոն Շանթի, Շարլ Ազնաւուրի, Սօս Սարգսեանի, Սիլվա Կապուտիկեանի եւ մօտաւորապէս 15 ուրիշներու յոբելեաններուն նուիրուած:

Թանգարանի տնօրէն Սիւզաննա Խոջամիրեան յայտնեց, որ ծառատունկը իւրօրինակ խորհուրդ ունի` ապրեցնելու եւ վերածնունդի: «Մենք այս փոքրիկ նախաձեռնութեամբ շարունակական կը դարձնենք Աբովենց այգիին յայտնի սովորութիւնը, երբ այգին եւ տան դռները բաց էին բոլորին առջեւ», յայտնեց ան:

Տնօրէնին համաձայն, պահպանուած են բազմաթիւ յիշատակութիւններ, ըստ որոնց, Խաչատուր Աբովեանի տան մէջ հիւրընկալուած են բազմաթիւ մտաւորականներ. «Այս քայլով սկիզբ կը դրուի տուն-թանգարանը մտաւորականութեան համար իւրօրինակ հաւաքատեղի դարձնելու նախաձեռնութեանը», շեշտեց ան:

Ծառատունկին մասնակցեցան`մտաւորականներ, գրականութեան, արուեստի, մշակոյթի յայտնի գործիչներ:

Հրաւիրեալներուն կարգին էին նաեւ յոբելեարներուն ժառանգորդները, ինչպէս նաեւ` թանգարաններու տնօրէնները: «Օրինակ, Խ. Աբովեանի համար` անոր հեռաւոր ժառանգ Արման Աբովեանը, որ ներկայիս պատգամաւոր է, իսկ Պարոյր Սեւակին համար ներկայ էր անոր թոռը` Սեւակ Ղազարեանը, Լեւոն Շանթին համար` Համազգայինի Հայ կրթական եւ մշակութային միութեան երեւանեան գրասենեակի տնօրէն Ռուզաննա Առաքելեանը: Թումանեանի եւ Փարաջանովի տնկիները տնկեցին անոնց տուն-թանգարաններուն տնօրէնները», տեղեկացուց Խոջամիրեան:

Ըստ անոր, որովհետեւ այս տարին առատ էր նշանաւոր յոբելեաններով, իրենք որոշած են ծառատունկը նուիրել այդ յոբելեաններուն, եւ որեւէ սկզբունք չէ ճշդուած, թէ ո՛ր յոբելեաններուն անդրադարձ պիտի կատարուի:

Ծիրանենիներ եւ խնձորենիներ տնկուեցան նաեւ Գէորգ Էմինի, Երուանդ Օտեանի, Ակսել Բակունցի, Հրաչեայ Յովհաննիսեանի անուններով:

Նշենք, որ ծառերը տրամադրած էր «Էյ. Թի. Փի.» բարեսիրական հիմնադրամը:

Խորհրդանշական օրուան առիթով Ռուզաննա Առաքելեան Լեւոն Շանթին` Համազգայինի հայ կրթական եւ մշակութային միութեան հիմնադիրներէն մէկուն գիրքերէն նուիրեց Խ. Աբովեանի տուն-թանգարանին:

Էջմիածինի Մէջ Տեղի Ունեցաւ Գիտաժողով` Նուիրուած Բանաստեղծուհի Սիլվա Կապուտիկեանի Ծննդեան 100-ամեակին

Նոյեմբեր 29-ին Գարեգին Բ. Ամենայն Հայոց կաթողիկոսին նախագահութեամբ, Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածինի «Գարեգին Ա.» կրթական կեդրոնին մէջ տեղի ունեցած է գիտաժողով` նուիրուած բանաստեղծուհի, հրապարակախօս Սիլվա Կապուտիկեանի ծննդեան 100-ամեակին: Գիտաժողովը կազմակերպուած էր Մայր Աթոռի եւ «Սիլվա Կապուտիկեան» գրական հիմնադրամի հոգաբարձուներու խորհուրդին կողմէ:

Գիտաժողովի մասնակիցներուն իր հայրապետական օրհնութիւնը եւ պատգամը յղած է Գարեգին Բ. կաթողիկոս, որ իր խօսքին մէջ ըսած է. «Կ՛ողջունեմ եւ Հայրապետական օրհնութիւններս կը մատուցեմ գիտաժողովի մասնակիցներուդ, որ համախմբուած էք երախտիքի տուրք մատուցելու մեծանուն գրողին, բանաստեղծուհի Սիլվա Կապուտիկեանին` մեր ժողովուրդի եւ մեր սուրբ եկեղեցւոյ արժանաւոր զաւակին, անոր ծննդեան 100-ամեակին առիթով:

Սիլվա Կապուտիկեան մեր նոր գրականութեան մէջ ձգած է կարեւոր աւանդ եւ ժառանգութիւն, որուն մեր ժողովուրդը լաւ ծանօթ է ինչպէս հայրենիքի, այնպէս ալ սփիւռքի մէջ: Ստեղծագործական առաջին քայլերէն ի վեր ան արժանիօրէն զգացած եւ վայելած է մեր ժողովուրդին սէրն ու գնահատանքը, որովհետեւ իր աստուածատուր տաղանդը, բեղուն գրիչը ողջ նուիրումով ծառայեցուցած է իր հարազատ ժողովուրդին, անոր իղձերուն արտայայտման, անոր իտէալներուն եւ արդար դատին: Կապուտիկեանի ստեղծագործութիւնը` արձակ, թէ բանաստեղծութիւն, շնորհալի խօսքով գովքն է հայրենիքի, վերյուշը մեր պատմութեան, անոր սլացքներուն, վիշտերուն եւ ապագայի հանդէպ լուսաւոր հաւատի: Արդարեւ, անոր ստեղծագործութիւնը պահապան զինուորի պէս կը հսկէ հազարագանձ մեր լեզուի մաքրութեան, մեր ժողովուրդի զաւակներուն սիրտերուն մէջ հայրենիքի սէրով, որպէսզի հայ ժողովուրդը միաւորուած ըլլայ իր սրբազան, աստուածապարգեւ հայրենիքով եւ միշտ հարազատ իր ինքնութեան` կերտէ իր կեանքը»:

Յայտնենք, որ հայրենակեդրոն ուղղուածութեան հետ բարձր արժէք ունին տաղանդաշատ բանաստեղծուհիին խոհական եւ քնարական ստեղծագործութիւնները, որոնք անձնական ապրումներէ եւ մտորումներէ կը վերածուին համամարդկային զգացումի: Այդ համընդհանուր ընդգրկումին շնորհիւ` անոր գրական գործերը հարազատ են նաեւ այլազգի ընթերցողներուն եւ թարգմանուած են բազմաթիւ լեզուներու:

Իր բեղուն գրիչով, իր գործունէութեամբ, նաեւ` շրջագայութիւններով հայկական գաղթօճախներ, Սիլվա Կապուտիկեան նպաստած է աշխարհասփիւռ մեր ժողովուրդի միասնականութեանը, հայրենիքի եւ սփիւռքի կապերուն ամրապնդմանը: Ան առանց վարանելու` մասնակցած է Արցախի ազատագրման շարժման, իր ելոյթներով եւ հրապարակախօսութիւններով զօրակցած է մեր ժողովուրդի զաւակներուն իրաւունքներուն պաշտպանութեան: Ան իր ուժերը նուիրած է նաեւ մեր նորանկախ պետականութեան ամրապնդման եւ մեր ժողովուրդին առջեւ լեռնացած դժուարութիւններուն յաղթահարման:

Ամենայն Հայոց հայրապետը նշած է նաեւ, որ` «Այսօր առանձնակի զգացումներով կը յիշենք նաեւ, թէ որքա՛ն ջերմութեամբ կապուած էր Սիլվա Կապուտիկեան Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածինին: Կը յիշենք գրական գործիչներու եւ մտաւորականներու հետ անոր այցելութիւնները երջանկայիշատակ Վազգէն Ա. հայրապետին, որ խորապէս կ՛արտայայտէր մեր եկեղեցւոյ դարաւոր առաքելութեան կարեւորումը մեր ժողովուրդի կեանքին մէջ: Քաղցրութեամբ կը յիշենք նաեւ, որ Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածինի մէջ մեծանուն բանաստեղծուհիին շնորհեցինք առաքելական մեր սուրբ Եկեղեցւոյ «Սուրբ Սահակ-Սուրբ Մեսրոպ» պատուոյ բարձր շքանշանը` գնահատելով մեր լեզուի ու գրականութեան աննկուն եւ նուիրեալ մշակի երախտիքն ու վաստակը»:

Հաղորդենք, որ գիտաժողովի ընթացքին ներկայացուած են բանախօսութիւններ եւ զեկոյցներ` անուանի բանաստեղծուհիին կեանքին, գործունէութեան եւ ստեղծագործական վաստակին մասին:

Ուքրանիոյ Հայերը Խաչքար Տեղադրած Են Հայաստանի Շիրակ Մարզին Մէջ

Զապորժիէի մարզի հայերու միութեան եւ անոր ղեկավար Արտաշէս Սարգսեանի նախաձեռնութեամբ եւ աջակցութեամբ Հայաստանի Արթիկի շրջանի Մեծ Մանթաշ գիւղին մէջ տեղի  ունեցած է խաչքարի բացում: Կազմակերպիչներուն խօսքով, եկեղեցւոյ տարածքին յուշահամալիրը նուիրուած է 2016 թուականի Ապրիլեան պատերազմին ընթացքին հերոսաբար զոհուած զինուորներուն:

Նախաձեռնութեան մասնակցած են` տեղական իշխանութիւններու ներկայացուցիչներ, Հայաստանի Ազգային ժողովի պատգամաւոր Սոֆիա Յովսէփեան, Հայ առաքելական եկեղեցւոյ Ուքրանիոյ թեմի առաջնորդ Մարկոս եպս. Յովհաննիսեան, Ուքրանիոյ հայ համայնքի ղեկավարներ եւ ներկայացուցիչներ եւ այլ պատուաւոր հիւրեր:

Յիշեցնենք, որ Ուքրանիոյ հայերու միութեան ղեկավար Վիլեն Շատուորեանի նախաձեռնութեամբ` 2015 թուականէն  սկսեալ երկրի տարբեր մարզերուն մէջ տեղադրուած է աւելի քան 20 խաչքար: Ուքրանիոյ քիեւեան Ս. Սոֆիա հնագոյն տաճարին մէջ թանգարանի ցուցադրութիւնը եւս համալրուած է հայկական խաչքարով, որ նուիրուած է Ռուսիոյ Մկրտիչ Իշխան Սուրբ Վլատիմիրին եւ Աննա Բիւզանդացիին` որպէս հայ եւ ուքրանացի ժողովուրդներու բազմադարեան բարեկամութեան խորհրդանիշ:

Բրիտանական Վերլուծական Հիմնարկի Բարգաւաճման Ցանկին Մէջ Հայաստան Բարելաւած Է Իր Դիրքը

Բրիտանական վերլուծական հիմնարկի 2019 թուականի Legatum Prosperity Index-ի բարգաւաճման ցուցակին մէջ Հայաստանը շրջանցած է յետխորհրդային բոլոր պետութիւնները` բացի Պալթեան երկիրներէն եւ Վրաստանէն: Այս մասին Դիմատետրի իր էջին վրայ գրած է Հայաստանի վարչապետ Նիկոլ Փաշինեան:

«Հայաստանը զբաղեցուցած է 61-րդ դիրքը` նախորդ տարուան համեմատ բարելաւելով իր դիրքը 27 կէտով: Տարածաշրջանի երկիրներէն Վրաստանը 53-րդ դիրքը կը գրաւէ, Ռուսիան` 74, Թուրքիան` 91, Ազրպէյճանը` 92, Իրանը` 119: Վարկանիշի հեղինակները երկիրները կը համեմատեն ինը չափանիշներով` տնտեսական զարգացման մակարդակը, առեւտուրի միջավայրը, պետական կառավարման արդիւնաւէտութիւնը, կրթութեան մակարդակը, առողջապահութիւնը, անվտանգութիւնը եւ անձնական ազատութիւնը, ինչպէս նաեւ` ընկերային դրամագլուխի եւ շրջակայ միջավայրի զարգացման չափանիշները», յայտնած է Փաշինեան:

Հայաստանէն Արտածումները Աւելցած Են 7,2 Տոկոսով

Հայաստանի արտաքին առեւտուրը յունուար-հոկտեմբեր 2019-ին, նախորդ տարուան նոյն ժամանակին հետ համեմատած, աւելցած է 6,5 տոկոսով. աւելցած է ո՛չ միայն արտածումը, այլ նաեւ` ներածումը:

Այս տուեալները տուած է Ազգային վիճակագրական ծառայութիւնը:

Հայաստանէն արտածման աճը 2019-ի յունուար-հոկտեմբերին, նախորդ տարուան նոյն ժամանակին հետ բաղդատելով, կազմած է 7,2 տոկոսով, իսկ ներածման ծաւալը այս տարուան 10 ամիսներուն, 2018-ի նոյն ժամանակին հետ բաղդատելով, աւելցած է 6,2 տոկոսով:

Գրողներու Միութեան 85-ամեակին Առիթով Ցուցահանդէս Եւ Բանաստեղծութեան Ցերեկոյթ Կազմակերպուեցաւ

 

Հայաստանի գրողներու միութեան 85-ամեակին առիթով նոյեմբեր 29-ին միութեան մէջ բացումը կատարուեցաւ ցուցահանդէսի մը, որուն մէջ ներկայացուեցան դասական եւ ժամանակակից գրողներու անհատական, խմբակային լուսանկարներ:

Լրագրողներու հետ մամլոյ ասուլիսի ընթացքին Հայաստանի Գրողներու միութեան նախագահ Էդուարդ Միլիտոնեան ըսաւ, որ 85 տարուան ընթացքին միութեան անդամները մասնակցած են բազմաթիւ ձեռնարկներու, գտնուած են տարբեր վայրերու մէջ եւ անմահացուցած են իրենց յիշողութիւնները խմբակային լուսանկարներով նաեւ, որոնք ներկայացուած են ցուցահանդէսին մէջ:

Խօսելով Գրողներու միութեան կարեւոր դերին մասին` Միլիտոնեան ըսաւ, որ անիկա բազմաթիւ գործառոյթներ կ՛իրականացնէ: «Մենք «Գրական թերթ»-ի միջոցով բացայայտած ենք շնորհալիները, իսկ «Գրեթերթ»-ի միջոցով հարթակ տրամադրուած է երիտասարդ ստեղծագործողներուն: Կ՛իրականացուին հանդիպումներ, քննարկումներ, գրողներու հետ զրոյցներ: Մեզի մօտ կը գործէ «Ցոլքեր» խումբը, ուր երիտասարդ գրողներու հետ կ՛աշխատին աւագները», շեշտեց միութեան նախագահը:

Ան նշանակալի համարեց` թարգմանական գրականութեան զարգացումը, միջազգային հարթակներու մէջ հանդէս գալու, տարբեր կազմակերպութիւններու, այլ երկիրներու գրողներու միութիւններու հետ աշխատանքը, ընթերցողներու հետ հանդիպումները:

«Մեզի համար առաջնահերթ է գրական մթնոլորտի պահպանումը, եւ պէտք է շեշտեմ, որ իւրաքանչիւր գրող իր ստեղծագործական աշխարհով, ներկայութեամբ ուրոյն երեւոյթ է», եզրափակեց ան:

Ցուցահանդէսը դիտելէ ետք ներկաները մասնակցեցան բանաստեղծութեան ցերեկոյթին, ուր ներկայացուեցան հետաքրքիր եւ բազմաբովանդակ բանաստեղծութիւններ:

Հայաստանի Ազգային Պատկերասրահը Միջազգային Չափանիշներով Օդափոխութեան Համակարգ Կ՛ունենայ

Հայաստանի ազգային պատկերասրահը, որ երբեմն չէ կրցած Հայաստան բերել եւ իր յարկին տակ ներկայացնել անուանի նկարիչներուն գործերը` միջազգային պահանջները չկարենալ բաւարարելուն պատճառով, Հայաստանի կառավարութեան աջակցութեամբ, քանի մը ամիսէն պիտի օժտուի օդափոխութեան եւ խոնաւութեան յատուկ բարձրակարգ համակարգով:

Այս մասին յայտնեց լրագրողներու հետ մամլոյ ասուլիսի ընթացքին պատկերասրահի տնօրէն Արման Ծատուրեանը, որ պատմեց, թէ շէնքը կառուցուած է մաս առ մաս, եւ մեծագոյն հարցը եղած է օդափոխութեան եւ ջերմախոնաւային համակարգ չունենալը: Խորհրդային Միութեան տարիներուն շէնքին մէջ տեղադրուած է համակարգ, որ շատ կարճ ժամանակի համար գործած է: «Մօտաւորապէս քառասուն տարի բարձիթողի վիճակի եղած է: Ամրան վերեւի յարկի դահլիճներուն մէջ ջերմաստիճանը կը հասնի +40-ի: Արուեստի գործերու համար պահպանութեան չափը 18 կամ 20 աստիճան է, եւ մեծ տատանումը կրնայ կործանարար ըլլալ ցուցանմուշներու համար: Վատ են պայմանները նաեւ աշխատակիցներուն համար: Ամէն անգամ վերի յարկեր բարձրանալուս կ՛ամչնայի, որովհետեւ +40 աստիճանին գործընկերներուն աշխատիլ ստիպելը, ըստ ինծի, ճիշդ չէր: Պատահած է, որ պատկերասրահին մէջ շրջելէ ետք զբօսաշրջիկները մօտեցած են ինծի ու ըսած են, որ բարբարոսներ ենք», խոստովանեցաւ տնօրէնը:

Արման Ծատուրեան նախապէս եւս անդրադարձած է այս վիճակին, բայց լուծում չէ գտնուած, վերջերս այդ հարցով դիմած է Հայաստանի կրթութեան, գիտութեան, մշակոյթի եւ մարմնակրթութեան նախարարութիւն, եւ նախարար Արայիկ Յարութիւնեանի անմիջական մասնակցութեամբ հարցը պիտի լուծուի: «Մեզի տրամադրուած է 602 միլիոն դրամ: Եթէ շէնքը արմատականօրէն պիտի սարքուի, ապա այս համակարգը անհամեմատ աւելի մատչելի է, բայց վերակառուցման պարագային` թանկ է: Մենք իրականացուցած էինք նախագծային բոլոր աշխատանքները: Յայտարարուած էր տենդեր, արդէն կայ յաղթող կազմակերպութիւն: Չորս կամ հինգ ամիս յետոյ պատկերասրահը պիտի ունենայ օդափոխման եւ ջերմախոնաւային համակարգ», յայտնեց Ծատուրեանը` աւելցնելով, որ իւրաքանչիւր սրահի մէջ պիտի տեղադրուի ջերմաստիճանը կարգաւորող համակարգ:

Ծատուրեան դիտել տուաւ նաեւ, որ հրաւիրած են միջազգային անկախ փորձագէտ մը, որ պիտի հսկէ ամբողջ գործընթացին:

 

 

 

 

Share This Article
CATEGORIES

COMMENTS

Wordpress (0)
Disqus ( )