ՀՅԴ «Գարեգին Նժդեհ» Կոմիտէի Քարոզչական Յանձնախումբ. Կլոր Սեղան` Հայոց Ցեղասպանութեան 104-ամեակին Նուիրուած

Կազմակերպութեամբ ՀՅԴ «Գ. Նժդեհ» կոմիտէի քարոզչական յանձնախումբին, ուրբաթ, 26 ապրիլ 2019-ին, երեկոյեան ժամը 8:30-ին, Զալքայի «Գ. Նժդեհ» ակումբին մէջ տեղի ունեցաւ կլոր սեղան մը` Հայոց ցեղասպանութեան 104-ամեակին նուիրուած, որուն զեկուցաբերներն էին Եղիա Թաշճեան, Աշոտ Բագրատունի եւ Հեթում վրդ. Տաղլեան:

ՀՅԴ «Գ. Նժդեհ» կոմիտէի քարոզչական յանձնախումբի անդամ Զարեհ Պոյաճեան, ողջունելէ ետք ներկաները, շնորհակալութիւն յայտնեց ընդառաջելու համար այսպիսի ձեռնարկի: Ան իր խօսքին մէջ նշեց, թէ «Գ. Նժդեհ» կոմիտէութեան պարագային առաջին անգամն է, որ այսպիսի ձեռնարկ մը կը կազմակերպուի, եւ թէ զիրենք հետաքրքրողը իւրաքանչիւր ներկայ անհատի միտքն է: Ան աւելցուց, որ յաճախ կ՛ըսուի թէ դաշնակցական անհատը կը սխալի, սակայն Դաշնակցութիւնը չի սխալիր, բայց ասիկա լաւ եզրակացութեան մը արդիւնք չէ: Պոյաճեան շարունակեց ըսելով. «Մենք լաւ գիտենք մեր կազմակերպական կանոնները. իւրաքանչիւր որոշում մեզի համար ամէնէն կարեւորն է, եւ մանաւանդ մեզի համար ամէնէն կարեւորն է միտքերու բիւրեղացումը: Մեր կուսակցութիւնը որեւէ նախաձեռնութիւն, որուն կը նախաձեռնէ, միտքերու բիւրեղացումի արդիւնք կ՛ըլլայ, հետեւաբար իւրաքանչիւր միտք, որ հոս կ՛արտայայտուի, մեզի համար մեծ արժէք ունի»:

Կլոր սեղանի առաջին զեկուցաբերն էր Եղիա Թաշճեան, որ ներկայացուց Հայոց ցեղասպանութիւնը Թուրքիոյ մէջ այսօր, թրքական պետութեան մօտեցումը, կողմնակից շարժումներ եւ ծայրայեղական շարժումներ: Եղիա Թաշճեան իր խօսքը սկսաւ անդրադառնալով Թուրքիոյ կեցուածքին` Հայոց ցեղասպանութեան նկատմամբ, ժամանակաշրջանը բաժնելով 3 մասերու. 1920-ականներէն մինչեւ 1950-ականները, երբ Թուրքիան քեմալական ճնշումի տակ էր, եւ պաշտօնապէս այդ գաղափարը կար թէ Ցեղասպանութիւն տեղի չէ ունեցած, ջարդ տեղի չէ ունեցած, եւ ընդհակառակն` հայերը իրենք ջարդեր կազմակերպած են: Թաշճեան նշեց, որ երկրորդ ժամանակաշրջանը 1950-ականներէն մինչեւ 2000 թուականն է, երբ Էրտողան իշխանութեան գլուխ անցաւ կար հետեւեալ հասկացողութիւնը, որ ներքին պատերազմ եղած է եւ զոհեր արձանագրուած են, իսկ այսօր այս գաղափարը կը շարունակուի աւելի վտանգաւոր ձեւով` ըսելով, որ տեղահանութիւն կատարուած է, որովհետեւ հայ ահաբեկիչներ իսլամներու վրայ յարձակած են: Թաշճեան իր խօսքին երկրորդ մասով անդրադարձաւ Թուրքիոյ դպրոցներու պատմութեան դասագիրքերու բովանդակութեան, զայն բաժնելով երեք մասերու` նախակրթարան, միջնակարգ եւ  երկրորդական: Ան ընդգծեց, որ այդ դասագիրքերուն մէջ կան պատմական սխալներ` աւելցնելով, թէ այդ դասագիրքերը աշակերտին մէջ կը դրսեւորեն հայերու ատելութեան գաղափարը, անոնց սորվեցնելով տարբեր ձեւեր` դէմ դնելու համար Հայոց ցեղասպանութեան գծով հայ ժողովուրդի պահանջներուն: Եղիա Թաշճեան իր խօսքին մէջ շեշտեց պոլսահայութեան պարագան` ընդգծելով պոլսահայերուն դիմագրաւած դժուարութիւնները այս դասագիրքերուն գծով:

Կլոր սեղանի երկրորդ զեկուցաբերն էր Աշոտ Բագրատունի, որուն զեկուցումին հիմնական նիւթն էր Հայ դատի ընկալումը,  Հայաստանի պետականութիւնը, հայաստանաբնակ ժողովուրդը, սփիւռքը եւ Արցախը: Աշոտ Բագրատունի իր խօսքը սկսաւ նախ անդրադառնալով այն միտքին, թէ Ցեղասպանութեան ճանաչումէն աւելի կարեւոր է պահանջատիրութիւնը, որ ինքնին կ՛ընդգրկէ հողային պահանջ, նիւթական հատուցում եւ ներումի հայցում: Ան իր խօսքին մէջ նշեց, որ այսօր, 1991-էն ետք մանաւանդ, Հայ դատին մէջ կ՛ընդգրկուի նաեւ Հայաստանի ապահովութիւնը եւ Հայաստանի ու Արցախի հողային ամբողջականութիւնը` ազատ անկախ եւ միացեալ Հայաստանի ներքեւ, ինչպէս նաեւ հայ գաղութներու ապահովութիւնը: Աշոտ Բագրատունի իր խօսքը շարունակեց անդրադառնալով տարբեր գաղութներու, որոնցմէ մաս մը, ներառեալ` Լիբանանը, ունին իրենց ազատութիւնը տարբեր կէտերու մէջ, իսկ կան այլ գաղութներ, ինչպէս` Միացեալ Նահանգներ, որոնք հիմնուած են ժողովուրդներու ցուլումով, անոնք չունին բաւարար ազատութիւն: Աշոտ Բագրատունի իր խօսքին մէջ լուսարձակները սփռեց Հայաստանի երկրորդ անկախութեան վրայ, որ ունի 30 տարուան պատմութիւն` յիշելով, թէ վերանկախացած նախագահներէն միայն Ռոպերթ Քոչարեանն էր, որ Հայ դատի առումով կարծր կեցուածք մը որդեգրած էր: Ան նշեց, որ այսօր Հայաստանի Հանրապետութիւնը ապահովութեան պատճառներով Թուրքիայէն հողային պահանջի մասին չի խօսիր: Բագրատունի նկատել տուաւ, թէ Հայաստանի ժողովուրդը շատ արագ փոփոխամիտ է, եւ անոնց կեցուածքը կը տարբերի Հայոց ցեղասպանութեան նկատմամբ: Խօսելով Արցախի մասին` Աշոտ Բագրատունի նշեց, որ «պաշտպանել Դաշնակցութեան շահերը կը նշանակէ պաշտպանել Արցախի շահերը», եւ Արցախի ժողովուրդը աւելի եւս կրնայ հասկնալ սփիւռքահայութիւնը, այն իմաստով, որ մօտէն ապրած է Ցեղասպանութիւնը:

Կլոր սեղանի երրորդ զեկուցաբեր Հեթում վրդ. Տաղլեանի նիւթն էր Հայոց ցեղասպանութեան տեսութիւնը այսօր եւ Սիսի կաթողիկոսութիւնը: Հեթում վրդ. Տաղլեան իր խօսքին սկիզբը շնորհակալութիւն յայտնեց իր` որպէս եկեղեցականի այս ձեռնարկին ներկայութեան համար` ըսելով, որ ընդհանրապէս, երբ Ցեղասպանութեան մասին կը խօսինք, եկեղեցին չենք ներառեր, սակայն իրողութիւնը այն է, որ անոնք մէկը միւսը կ՛ամբողջացնեն: Ան իր խօսքին մէջ նշեց, որ քննադատութիւնը, եւ մանաւանդ ինքնաքննադատումը ամէնէն լաւ միջոցն է յաջողութեան հասնելու համար` շօշափելով տարբեր նիւթեր, որոնցմէ են ցուլումը եւ օտարամոլութիւնը: Հեթում վրդ. Տաղլեան նշեց, որ իրաւական գետնի վրայ ոչ մէկ քայլ առնուած էր Հայոց ցեղասպանութեան նկատմամբ, հետեւաբար իրենց նպատակն էր դատարանին մէջ թէկուզ ձախողութեամբ, սակայն առաջին քայլով Հայոց ցեղասպանութեան նիւթը եւ լսելի դարձնել` Սիսի կաթողիկոսարանի վերադարձի դատը բանալով: Ան աւելցուց, որ իբրեւ փաստ մենք ունինք եկեղեցիները, որոնք տակաւին կանգուն կը մնան: Հեթում վրդ. Տաղլեան նաեւ նշեց, որ եկեղեցին հարուստ է իր փաստաթուղթերով, որոնք կրնան լաւապէս օգնել դատին, իսկ Սիսի կաթողիկոսարանի դատին մասին ան նշեց, որ դատը տակաւին ընթացքի մէջ է:

 

 

Share This Article
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
CATEGORIES

COMMENTS

Wordpress (0)
Disqus ( )