Մենք Պատահական Ոչ Մի Գործ Չենք Ընտրել, Ցուցահանդէսի Այցելուն Էլ Դրանում Կը Համոզուի». Խաչիկ Աբրահամեան

Հարցազրոյցը վարեց` ԱՆՈՒՇ ԹՐՈՒԱՆՑ

Համազգայինի «Լիւսի Թիւթիւնճեան ցուցասրահի» հիմնադրման 10-ամեակի ցուցահանդէսը նշանաւոր է նրանով, որ առաջին անգամ հայրենի 48 արուեստագէտների աշխատանքներ հաւաքական ցուցահանդէսով կը ցուցադրուեն` ներկայացնելով երեք սերունդ: Ցուցահանդէսի հայաստանեան կողմի կազմակերպիչ Հայ կերպարուեստի հիմնադրամի նախագահ, Հայաստանի վաստակաւոր նկարիչ Խաչիկ Աբրահամեանը ցուցահանդէսից առաջ ներկայացրեց թէ՛ հիմնադրամի աշխատանքները, թէ՛ այն նախադրեալները, որոնցով հնարաւոր է եղել մէկ ցուցահանդէսում համախմբել տասնեակ նկարիչների գործեր:

ՀԱՐՑՈՒՄ.- Պարո՛ն Աբրահամեան, ինչո՞վ է առանձնայատուկ այս ցուցահանդէսը:

ԽԱՉԻԿ ԱԲՐԱՀԱՄԵԱՆ.- Այս ցուցահանդէսի առանձնայատկութիւնը թերեւս այն է, որ երեք սերնդի 48 նկարչի գործեր ցուցադրուելու են Լիբանանում, մի ցուցասրահում, որը դրսում հայութեան ունեցած լաւագոյն ցուցասրահներից մէկն է: Իր տասը տարուայ մէջ կարծեմ առաջին անգամն է «Լիւսի Թիւթիւնճեան» ցուցասրահը հիւրընկալում հայրենի այսքան մեծ թւով արուեստագէտների: Բոլորն էլ ընտրեալ անուններն են` աւագ, միջին եւ նոր սերնդի ներկայացուցիչներ: Կան նկարիչներ, որոնք առաջին անգամ են ցուցադրւում Պէյրութում, կան անուններ, որոնց արդէն ծանօթ է Լիբանանի մեր արուեստասէրը: Ամէն դէպքում, հետաքրքիր ցուցահանդէս է սպասւում` տարբեր ժանրերի գործերով, քանդակներով: Մենք պատահական ոչ մի գործ չենք ընտրել, կարծում եմ` ցուցահանդէսի այցելուն էլ դրանում կը համոզուի: Տարբեր երկրներում գործող Համազգային միութիւնների հետ մենք ունեցել ենք ցուցահանդէսներ, բայց առաջին անգամն է, որ Լիբանանի Համազգայինի հետ ենք գործակցում:  Ինչ վերաբերւում է ցուցասրահի պատասխանատուներին, ապա ասեմ, որ իրենք մեծ գործ են անում, գնահատելի է նրանց կատարած աշխատանքը եւ յատուկ մեր շնորհակալութիւններն ենք յայտնում` արուեստի հանդէպ նման վերաբերմունք ունենալու համար:

Հ.-  Լիբանանում ցուցադրւելիք գործերի մէջ նաեւ ձեր ստեղծագործութիւնները կան: Որպէս նկարիչ` ինչպէ՞ս էք պատրաստուել այս ցուցահանդէսին:

Խ. Ա.- Ես առաջին անգամ եմ ցուցադրուելու Պէյրութում: Արաբական շատ երկրներում ցուցադրուել եմ, անկախութիւնից առաջ Տուպայի մէջ Հայաստանից առաջին ցուցադրուողներից եմ եղել, Մերձաւոր Արեւելքի շատ երկրներում եմ եղել, բայց Լիբանանում չեմ ցուցադրուել: Պատրաստուել ենք ամենայն պատասխանատուութեամբ, որովհետեւ գիտենք, որ Լիբանանում լաւ արուեստասէր կայ, գնահատում է լաւ նկարները, մեծարում է արուեստագէտներին: Լինելով տարբեր երկրներում` ես միշտ առնչւում եմ մեր սփիւռքահայ հայրենակիցների հետ, շատ լաւ գիտեմ, թէ ի՛նչ են սպասում նրանք Հայաստանից, ինչ նկարներ են ուզում եւ ինչ ակնկալիքներ ունեն արուեստի առումով: Վստահ եմ` Լիբանանում էլ նոյնն է, այստեղի հայերն էլ գնահատել գիտեն, ճաշակով են: Այս ցուցահանդէսի մասնակից բոլոր նկարիչները ճանաչուած, տարբեր հարթակներում ցուցադրուած նկարիչներ են, կան արուեստագէտներ, որոնք Միացեալ Նահանգներից են մասնակցում, կան Ռուսաստանից, կան Չեխիայից,  տարբեր երկրներից նկարիչներ:

Մեր կազմակերպութիւնը միջազգային կազմակերպութիւն է,  ուստի տարբեր տեղերից ենք փորձել ընդգրկել:

Հ.- Ինչո՞վ է զբաղւում ձեր հիմնադրած Հայ նկարիչների հիմնադրամը:

Խ. Ա.- Ես ոչ միայն Հայ նկարիչների հիմնադրամի, այլեւ` Հայ նկարիչների կեդրոնի ղեկավարն եմ: Երեսուն տարի է` մենք գոյութիւն ունենք եւ հայ արուեստն ենք ներկայացնում աշխարհով մէկ:  Աշխարհի տարբեր երկրներում ցուցահանդէսներ ենք կազմակերպում, իսկ յիսուն երկրում ունենք մեր ներկայացուցիչը: Երեսուն տարուայ մէջ արդէն  չորս հարիւրից աւելի ցուցահանդէսներ ենք կազմակերպել: Այն, որ յիսուն երկրում ներկայացուցչութիւն ունենք, արդէն խօսում է մեր ճանաչման եւ արհեստավարժ գործելակերպի մասին: Ամէն տարի հաւաքւում ենք, քննարկում ենք մեր անելիքները, առաջիկայ ծրագրերը, արտասահմանի մեր ներկայացուցիչների հետ ենք հանդիպումներ կազմակերպում: Լիբանան այցը նաեւ նրանով է յատկանշական, որ այստեղ ստեղծագործող հայ նկարիչների հետ կը ծանօթանամ, կը փորձեմ նրանց էլ ընդգրկել մեր միջազգային ցուցահանդէսներում:

Հ.- Ի՞նչ օժանդակութեամբ է գործում ձեր հիմնադրամը, ունէ՞ք պետութիւնից աջակցութիւն:

Խ. Ա.- Ո՛չ մի աջակցութիւն չունենք: Մեր երկրում արուեստին աջակցութիւն չկայ: Ես շատ լաւ եմ տիրապետում դաշտին, գիտեմ` ի՛նչ է կատարւում, գիտեմ` ի՛նչ վիճակում են նկարիչները:  Խորհրդային տարիներին եղել է այդ աջակցութիւնը, այսօր բացակայում է: Ես ինքս խորհրդային տարիների այդ աջակցութիւնից չեմ օգտուել, բայց գիտեմ: Երբ Խորհրդային Միութիւնը փլուզուեց, մենք նոր աւարտել էինք համալսարանը եւ հնի ու նորի արանքում յայտնուեցինք: Այսինքն ոչ խորհրդային բարիքներից եմ օգտւել, ոչ էլ` անկախութեան, եւ ինչի որ հասել եմ` իմ ուժերով, իմ կապերի շնորհիւ եմ հասել:

Հ.- Դուք վերջերս ձեր թեկնածուութիւնն էիք ներկայացրել Հայաստանի Նկարիչների միութեան նախագահի ընտրութեան ժամանակ: Ի՞նչ ծրագրեր ունէիք այդ միութեան հետ կապուած:

Հ. Ա.- Նախ ասեմ, որ Նկարիչների միութիւնը նկարիչներինը չէ միայն, դա ամբողջ հայութեանն է, ազգինն է, Հայաստանում թէ դրսում ապրող հայերինն է: Եւ ես ուզում էի` նախագահ դառնալով  օգտակար լինել երկրին, ազգին: Ես հայ նկարիչների գործերն եմ ներկայացնում աշխարհին, նկարիչներին միջազգային ասպարէզ եմ հանում, եւ նախագահ լինելով էլ նոյնը պիտի անէի: Արուեստը մեր ունեցած ամենամեծ հարստութիւնն է, որի հանդէպ շատ սիրողական  մօտեցում կայ իշխանաւորների կողմից, միջազգային ասպարէզում անելու շատ բան կայ: Մշակոյթի նախարարութիւնն էլ փակեցին, սխալ քայլ էր: Եթէ աշխատողների, նախարարների աշխատանքից գոհ չէին, եղած թերութիւնները թող շտկէին, դատ ու դատաստան տեսնէին` նախարարութիւնը ինչո՞ւ փակեցին: Փակեցին նաեւ սփիւռքի նախարարութիւնը:

Մեր կազմակերպութիւնն առաջիններից մէկն էր, որ Հայաստան-սփիւռք կապերը արուեստի  միջոցով կարողացաւ ամրապնդել, դրսի նկարիչների հետ գործակցել:  Մենք Խորհրդային Միութեան տարիներին դեռեւս զգում  էինք այդ կապերի կարիքը: Մեր սրտով չէր խորհրդային երկիրը, ուզում էինք ճեղքել, դուրս գալ միջազգային ասպարէզ, կապ հաստատել օտարների ու մեր հայրենակիցների հետ: Հիմա այսօր մենք ունենք այդ ազատութիւնը: Ամենաթանկ բաներից մեկն է մեր անկախութիւնը, որ սրբօրէն պիտի պահենք եւ ոչ մէկին թոյլ չտանք, որ ոտնձգութիւն անի մեր երկրի հանդէպ: Ոչ մի ղեկավարի տրուած չէ այդ իրաւունքը, սա մոլորակի հայերի երկիրն է, մոլորակի հայերի տունն է, եւ այստեղ բոլորը սիրուած եւ յարգուած պիտի լինեն, եւ մենք ոչ թէ պիտի պակասեցնենք այս երկրից, այլ` աւելացնենք: Արուեստը միջոց է, եւ արուեստի առջեւ ոչ մէկը դռներ պէտք չէ փակի: Դարերով փակել են` թուրքերը, պարսիկները, նուաճողները, հիմա էլ մե՞նք ենք ներսից փակում: Ազգի համար մեծ ցաւ է մշակոյթի նախարարութեան փակուելը: Մենք հրաշալի արուեստագէտներ ունէինք, որոնք կարող էին աշխատել այդ նախարարութիւնում եւ արուեստին աջակցութիւն ցոյց տալ: Բոլոր երկրներն էլ ունեն մշակոյթի նախարարութիւններ, եւ մեր մշակոյթի նախարարութիւնը մեր արտաքին գործերի նախարարութեանը հաւասարազօր նախարարութիւն պիտի լինէր, որ աշխարհին մեր դէմքը ներկայացնէր` մեր հզօր մշակոյթը: Ազգը առանց մշակոյթի` ինչի՞ է նման: Ազգը իր մշակոյթով է ճանաչւում: Ազգի կէսը սփիւռքում է, հազիւ սփիւռքի հետ աշխատելու ձեւը գտել էին, սփիւռքի նախարարութիւնը փակեցին, կա՞պն են ուզում կտրել:

Հ.- Դուք կազմակերպչական բազմազբաղ աշխատանք էք կատարում, նաեւ` շատ նկարում էք, մէկը միւսին չի՞ խանգարում:

Խ. Ա.- Ո՛չ, չի խանգարում, մեր աշխատանքներն արդէն արհեստավարժ հիմքերի վրայ է դրուած, եւ մէկը միւսին չի խանգարում: Ի հարկէ` կ՛ուզէի, որ ես միայն ստեղծագործէի, ուրիշները կազմակերպէին ցուցահանդէսները,  բայց քանի որ չկան այդպիսի մարդիկ, ես եմ կազմակերպում, նաեւ ստեղծագործում եմ:

Այս տարի մենք միջազգային մեծ ցուցահանդէսի ենք պատրաստւում Իտալիայում: Նափոլիի Քասթել Նուովօ թանգարանում 30 երկրներից նկարիչների գործեր ենք ցուցադրելու` ե՛ւ հայ, ե՛ւ օտար նկարիչներ են լինելու: Երկրների աշխարհագրութիւնը բազմազան է` Քանատայի, Ամերիկայից, Քուէյթից, Պահրէյնից, մինչեւ իսկ Քուպայից, Վենեզուելայից նկարիչներ են գալու:

Հ.- Ձեր նկարներում կնոջը մեծ տեղ է տրուած: Ի՞նչ է կինը ձեզ համար:

Խ. Ա.- Կինն իմ նկարչութեան մեծ, ամենամեծ նշանակութիւնն ունի, ես ամենատարբեր ոճերի մէջ եմ նկարել կնոջը` ամէն անգամ ցոյց տալով նրա գեղեցկութիւնն ու խորհրդաւորութիւնը: Կինը ոչ միայն նկարչութեան կամ քանդակագործութեան, այլ ընդհանրապէս արուեստի հիմքն է, կանանց գեղեցկութեան վրայ խորիմաստ գործեր են ստեղծուել` սկսած մայրութեան գաղափարից, մինչեւ կին: Կնոջը անդրադառնալով` նկարիչը անվերջ գեղեցկութեանն է անդրադառնում:

Խաչիկ Աբրահամեան. «Հանդիպում», 2015

Աննա Սողոմոնեան. «Դրախտի թռչունները»

Արտաւազդ Թալալեան. «Յիշատակ», 2014

Գարեգին Դաիթեան. «Թռչնաբանական հանգիստ», 2018

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Share This Article
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
CATEGORIES

COMMENTS

Wordpress (0)