ՆԱԹԱՆ ՊԵՏՐՈՍԵԱՆ
Շուէտի Ընկերվար-ժողովրդավարական կուսակցութիւնը այն կուսակցութիւնն է, որ 1928-էն մինչեւ օրս գրաւած է քուէարկողներուն քուէները ստանալու առաջին դիրքը եւ աւելի քան 50 տարի կառավարութիւններ գլխաւորած է:
Այդ 50 տարիներուն ընթացքին ընկերվար-ժողովրդավարները յաջողեցան նուազեցնել ընկերային անհաւասարութիւնը եւ վերջ դնել ամէն տեսակի խտրականութեան: Անոնք հարստութեան արդար բաշխման քաղաքականութեան միջոցով կրցան Շուէտը դուրս բերել 1930-ականներու տնտեսական ճգնաժամէն, եւ Շուէտը դարձաւ աշխարհի լաւագոյն պետութիւններէն մէկը (եթէ ոչ` լաւագոյնը) ընկերային ապահովագրութեան, բարեկեցութեան, բնակարանային ապահովման, աշխատաւորներու իրաւունքներու յարգման, ձրի ուսման եւ առողջապահութեան առումով:
2006-էն մինչեւ 2014 կառավարութեան գլուխ գտնուեցաւ ազատականներէ եւ պահպանողականներէ կազմուած «Դաշինք»-ը, բաղկացած` չորս կուսակցութիւններէ, ներառելով պահպանողական, քրիստոնեայ-ժողովրդավար, կեդրոն եւ ազատական կուսակցութիւնները: Յիշեալ դաշինքի ընկերային-տնտեսական քաղաքականութիւնը արմատականապէս կը տարբերէր ընկերվար-ժողովրդավարներու կիրարկածէն. «Դաշինք»-ը զարկ տուաւ սեփականաշնորհման հոլովոյթին, որուն ենթարկուեցան կրթութեան եւ առողջապահութեան բնագաւառները: Այսպիսով, կրթական եւ առողջապահական բնագաւառներուն մէջ հրապարակ եկան այնպիսի ընկերութիւններ, որոնք իրենց շուկայական շահերը աւելի առաջնահերթ նկատեցին, քան` մարդկային պահանջները:
Ինչպէս գիտենք, Շուէտը յարմար վայր մը դարձած էր Միջին Արեւելքէն փախուստ տուած գաղթականներուն, որոնք ճողոպրած էին պատերազմներէն: Սեփականաշնորհման հոլովոյթը բացասականօրէն ազդած էր անոնց վրայ, մանաւանդ` կրօնական դպրոցներու բազմացումով, որոնք կրօնամոլութեան թափ տուին եւ խոչընդոտ հանդիսացան գաղթականներու համարկման հոլովոյթին:
«Դաշինք»-ի տնտեսական ազատական քաղաքականութիւնը ոչ միայն բացասականօրէն ազդեց գաղթականներուն վրայ, այլ նաեւ` բնիկ շուէտացի աշխատաւոր դասակարգին վրայ: Անոնք կորսնցուցին իրենց ընկերային բարեկեցութեան պետական ծախսի մեծ մասը:
Բնիկ շուէտացի աշխատաւոր դասակարգին անտեսումը եւ կեդրոնացումը` գաղթականներու բարեկեցութեան վրայ, զէնք մը դարձաւ ծայրայեղ աջ Շուէտի ժողովրդավարներ կուսակցութեան ձեռքը:
Ընկերվար-ժողովրդավարներն ու «Դաշինք»-ը յաճախ միշտ ալ թեր եղած են, որ Շուէտը իր դռները բանայ գաղթականներուն, սակայն բարեկեցիկ համակարգի մասամբ սեփականաշնորհումը («Դաշինք»-ին կողմէ) եւ յաւելեալ ծախսերը գաղթականներուն վրայ, անվստահութիւն յառաջացուցին բնիկ շուէտացի աշխատաւոր դասակարգին մէջ:
Ընկերվար-ժողովրդավարները վաղուան ընտրութիւններուն կը մասնակցին «Աւելի զօրաւոր ընկերութիւն, աւելի ապահով Շուէտ» կարգախօսով: Անոնց ընտրական մանիֆեստը կեդրոնացած է 2006-2014 տարիներուն ընթացքին տնտեսական ազատական քաղաքականութիւններէն յառաջացած ընկերային անարդարութիւնը վերացնելու եւ ցեղապաշտութեան ու կրօնամոլութեան վերջ տալու վրայ:
Ծայրայեղ աջ Շուէտի ժողովրդավարները, ցեղապաշտ եւ այլամերժ գաղափարներ քարոզելով, արդէն իսկ ատելութիւն սերմանած են շուէտական հասարակութեան մէջ, իսկ միւս կողմէ ալ կրօնական դպրոցներուն թիւը բազմացած է, ինչ որ խոչընդոտ սկսած է հանդիսանալ` մեկուսացնելով կրօնական որոշ պատկանելիութիւն ունեցող իւրաքանչիւր աշակերտ: Այսպիսով, կրօնական դպրոցները աղբիւր դարձած են կրօնամոլութեան: Ընկերվար-ժողովրդավարները քննելով այս երեւոյթը` խոստացած են ջնջել կրօնական դպրոցները: Այսպիսով, մէկ կողմէ ջնջած կ՛ըլլան մոլեռանդութեան եւ այլամերժութեան աղբիւրը, իսկ միւս կողմէ ալ յաւելեալ ծախսեր կը տրամադրեն հանրային կրթական հաստատութիւններուն: Ընկերվար- ժողովրդավարները նաեւ խոստացած են դիւրացնել գաղթականներուն մուտքը աշխատանքային շուկայ: Ընկերվար-ժողովրդավարները կը խոստանան քրէականացնել ահաբեկչական խմբաւորումներու մաս կազմելը եւ ահաբեկչութեան քարոզիչներուն արգիլել մուտք գործել Շուէտ: Ազգային ապահովութեան վերաբերեալ, ընկերվար-ժողովրդավարները յայտնած են, որ միտք չունին համագործակցելու ծայրայեղ աջին հետ, այլ միայն պիտի համագործակցին այն ուժերուն հետ, որոնք կը հաւատան ժողովրդավարութեան արժէքներուն:
Ինչ կը վերաբերի մանիֆեստի ընկերային-տնտեսական առաջադրանքներուն, ընկերվար-ժողովրդավարները արդէն շատոնց յայտնած են, որ` «շուէտական մոտելը պէտք է զարգանայ եւ ոչ թէ կանգ առնէ»: Հետեւաբար անոնք կը խոստանան ընդլայնել վճարովի արձակուրդերը, որպէսզի աշխատաւորները յաւելեալ ժամանակ անցընեն իրենց ընտանիքներուն հետ, բարձրացնել թոշակը, վերջ տալ բարեկեցութեան սեփականաշնորհման հոլովոյթին` մերժելով անձնական սեփականատիրութեան տակ գտնուող դպրոցներու եւ հիւանդանոցներու օրինականացումը, դրամատուներուն ու բարձր եկամուտ ունեցող անհատներուն վրայ հարկերու բարձրացում եւ յաւելեալ ծախսեր տրամադրել` զօրացնելու համար ընկերային բարեկեցութեան համակարգը: Մանիֆեստը նաեւ կ՛անդրադառնայ սեռային բռնութիւններուն, ուր կ՛առաջադրէ զօրացնել սեռային կրթութիւնը դպրոցներուն մէջ, սեռերու միջեւ հաւասարութիւն ապահովել` ընտանեկան, աշխատանքային եւ ընկերային կեանքին մէջ ու սեռային հաւասարութեան ի նպաստ արտաքին քաղաքականութիւն որդեգրել, ուր կը հետապնդուին կիներու իրաւունքները եւ հաւասար ներկայացուցչութիւնը: Նաեւ` ընկերվար-ժողովրդավարները կը խոստանան, որ մերժեն ծայրայեղ աջի` վիժումի արգիլման առաջարկը:
Ինչպէս որ 1930-ականներուն Շուէտի ընկերվար-ժողովրդավարութեան բարեկեցութեան օրինակը դարձաւ միջազգային ընկերվար-ժողովրդավարական շարժման ազդեցութեան աղբիւր, այսօր ալ պիտի դառնայ աղբիւր` վերադարձ կատարելով ընկերվարական արմատներուն: Շուէտի ընկերվար-ժողովրդավարներուն յաղթանակը, իրենց ներկայ նախընտրական մանիֆեստով, որ կը կոչուի «Արդի ժամանակներու ամէնէն ապահովագրական ծրագիրը», կը նշանակէ ամբողջ ընկերվար-ժողովրդավարական մտածողութեան յաղթանակ` ընդդէմ նոր-ազատականութեան եւ ծայրայեղութեան:
https://www.socialdemokraterna.se/globalassets/andra-sprak/val-2018/folder_augusti_eng_uppslag.pdf
