«Էքսփրես»
Այսօրուան Անին ուրուականներու քաղաք է: Ներկայիս այնտեղ կան միայն փլատակներ, որոնք ցոյց կու տան հնագոյն Անիին փառքին ստուերը միայն: Արդէն իսկ աւելի քան 100 տարիէ այդ աւերակները հետզհետէ աւելի կը քանդուին, եւ քաղաքի աւերակ պատերուն մէջ միայն քամին է, որ կը շրջի: Յաճախ հնագէտներ կ՛այցելեն Անի: Այս մասին գրած են խրուաթական «Էքսփրես» եւ «Պի. 92» պարբերաթերթերը:
«Ժամանակին Անին յայտնի էր որպէս հազարումէկ եկեղեցիներու քաղաք: Կ՛ենթադրուի, որ 11-րդ դարուն այնտեղ ապրած է մօտ 100 հազար անձ: Հայ կառավարիչերը կը նախընտրէին յատկապէս եկեղեցիներ կառուցել: Թէեւ հազարումէկ եկեղեցին չափազանցութիւն է, սակայն հնագէտները գտած են առնուազն 40 տաճարային շինութեան հետքեր:
Վարդագոյն եւ սեւ տուֆ քարերով կառուցուած Անիի մայր տաճարը ներկայիս կրկին քաղաքի բարձունքին իր վեհութիւնը կ՛ապրի: Անոր գմբէթը փլած է 1319 թուականի երկրաշարժին պատճառով: Քանի մը տարի անց նոր երկրաշարժի մը պատճառով կործանած է նաեւ տաճարին կանգուն մնացած մասը: Բայց եւ այնպէս մինչեւ այսօր Անին կը շարունակէ վեհութեան զգացում ներշնչել»:
Պատրաստեց՝ ՄԱՐԻԱ ԱՐԱՊԱԹԼԵԱՆ
