Պատրաստեց՝ ՄԱՐԱԼ ՄԽՍԵԱՆ
Քուէյթ
Քուէյթի Ազգային Վարժարանի
Պաշտօնական Բացում
Հոկտեմբեր 4-ին Քուէյթի Ազգային վարժարանի շրջափակէն ներս, տօնական ջերմ մթնոլորտի մը մէջ տեղի ունեցաւ 2015-2016 տարեշրջանի բացման պաշտօնական արարողութիւնը:
Հայաստանի քայլերգի երգեցողութենէն ետք խօսք առաւ վարժարանի ուսուցիչ Ճորճ Արապաթլեան, որ ընդգծեց Քուէյթի Ազգային վարժարանին դերը` արաբական անապատներուն մէջ հայ պատանիներուն ազգային կրթութիւն ջամբելու գործին մէջ:
Այնուհետեւ վարժարանի աշակերտներուն կողմէ ներկայացուեցաւ պատշաճ գեղարուեստական յայտագիր մը:
Ազգային վարժարանի տնօրէն Մանուկ Մանուկեան իր խօսքին մէջ ուրախութեամբ յայտնեց, որ Քուէյթի Ազգային վարժարանը հաւատարիմ մնալով իր առաքելութեան` 56-րդ անգամ ըլլալով կը բանայ իր դռները: Անդրադառնալով վարժարանի դերին ու կարեւորութեան` ան հաստատեց, որ ազգային արժէքներու պահպանութեան կողքին, Քուէյթի Ազգային վարժարանը ունի նաեւ հայուն տեսակը պահպանելու առաքելութիւն:
Հայաստանի Ազգային ժողովի երեսփոխան եւ բարերար Գագիկ Ծառուկեանի մայրը` Ռոզա Ծառուկեան շեշտեց, որ Ծառուկեան ընտանիքը միշտ պատրաստ է հայրենիքէն ներս հիւրընկալելու Քուէյթի առաջնակարգ աշակերտները, ինչպէս նաեւ` աջակցելու սփիւռքի մէջ ազգային արժէքներու պահպանութեան նախաձեռնութիւններուն:
Հարկ է նշել, որ Ռոզա Ծառուկեան Ազգային վարժարանի աշակերտութեան եւ գրադարանին նուիրեց հայալեզու մեծ թիւով արժէքաւոր գիրքեր, որուն համար արժանացաւ վարժարանի տնօրէնութեան բարձր գնահատանքին: Իր հերթին, Ազգային վարժարանի հոգաբարձութեան ատենապետ Զաւէն Թոքմագճեան անոր նուիրեց Ք.Ա. վարժարանի յիսնամեակի յոբելեանին առթիւ լոյս տեսած «Ոսկեմատեան»-ը:
Աւարտին, ելոյթ ունեցաւ Քուէյթի եւ շրջակայից հայոց թեմի առաջնորդ Մասիս ծ. վրդ. Զօպույեան: Ան վեր առնելով Ծառուկեան ընտանիքի ազգանուէր գործունէութիւնը` ըսաւ, որ օրեր առաջ Գագիկ Ծառուկեանի բարերարութեամբ եւ անոր մօր` Ռոզա Ծառուկեանի ձեռամբ, Սրբոց Վարդանանց եկեղեցւոյ մէջ բացումը կատարուեցաւ Հայոց ցեղասպանութեան 100-րդ տարելիցին նուիրուած յիշատակի խաչքարին, որ պիտի ըլլայ հայրենիքին հետ կապի կամուրջ մը: Ան օրհնելով վարժարանի աշակերտութիւնը, անձնակազմն ու Ծառուկեան ընտանիքը` բարի եւ օրհնեալ տարեշրջան մը մաղթեց բոլորին:
Միացեալ Նահանգներ
Գրական Երեկոյ` Նուիրուած
Պօղոս Գուբելեանի Նոր Վէպին
Նախաձեռնութեամբ եւ հովանաւորութեամբ Քալիֆորնիոյ հայ գրողներու միութեան, 18 սեպտեմբերին «Ապրիլ» գրատան մէջ տեղի ունեցաւ գրական երեկոյ` նուիրուած սփիւռքի եւ հայրենիքի մէջ ծանօթ արձակագիր Պօղոս Գուբելեանի` Ցեղասպանութեան 100-ամեակին նուիրուած «Առաքելութիւն ի Մարաշ» ու նոյն գործի անգլերէն թարգմանութեան` «Միշըն թու Մարաշ» հատորներուն:
«Ապրիլ» գրատան տնօրէն Առնօ Երէցեան բարի գալուստի իր խօսքին մէջ վեր առաւ Պօղոս Գուբելեանի գրական արժանիքները եւ անոր տարիներու բարեկամական ամուր կապերը իր ծնողքին հետ: Ան վկայեց, թէ Գուբելեանի գործերը ընթերցող հասարակութեան մէջ մեծ ժողովրդականութիւն կը վայելեն ու մեծ թիւով կը սպառին:
Օրուան գլխաւոր բանախօսներէն փրոֆ. Ռազմիկ Շիրինեան խոր վերլուծութեան ենթարկեց «Առաքելութիւն ի Մարաշ» գործը եւ վեր առաւ հեղինակի գործերուն մէջ առկայ խոր գիտակցութիւնն ու ցուցաբերուած անխառն զգայնութիւնը` ընկերային անհարթութիւններու վերաբերող կամ անարդարութեան հանդէպ դրսեւորուող: Ան Գուբելեանի այս գործը կարեւոր ներդրում նկատեց արդի հայ գրականութեան գանձարանին մէջ:
Օրուան երկրորդ բանախօսը` պատմաբան փրոֆ. Կարապետ Մոմճեան, պատմագիտական ուրոյն տեսանկիւնէ մօտեցաւ վէպին: Ան շեշտեց հայերու նման ցեղասպանութեան ենթարկուած այլ հաւաքականութիւններու համար Գուբելեանի օրինակով վիպագիրներ ունենալու անհրաժեշտութիւնը:
Այնուհետեւ, գրող, թարգմանիչ Մարկօ Քիւփէլեան կարդաց «Առաքելութիւն ի Մարաշ» վէպէն հատուած մը:
Յայտագիրի անգլերէն բաժինը վարեց հեղինակի արուեստագէտ որդին` Հրաչ Ռաճըր, որ իր ներդրումը ունեցած էր վէպի անգլերէն թարգմանութեան ու կողքերու պատրաստութեան մէջ: Ան վէպը ներկայացուց հայ եւ օտար հանդիսականներուն` շեշտը դնելով այն իրողութեան վրայ, որ հեղինակ հօրը ստեղծագործութիւնը դիտմամբ ներկայ ոճով գրուած է` հետագային շարժապատկերի վերածուելու համար: Ապա ան բեմականացուց «Միշըն թու Մարաշ»-էն ամբողջ գլուխ մը:
Այնուհետեւ շնորհակալական խօսքով ելոյթ ունեցաւ հեղինակը:
Գրողներու միութեան նոր նախագահը` բանաստեղծ Վազգէն Վանատուր, միութեան անունով շնորհաւորեց հեղինակ Գուբելեանը եւ անոր յանձնեց պաշտօնական գնահատագիր` խոստանալով միութեան «Տիր» գրական թերթի յաջորդ թիւով գրախօսականի արժանացնել անոր նոր հատորը:
Ուխտագնացութիւն Դէպի
Սողոմոն Թեհլիրեանի Յուշարձանը
Կազմակերպութեամբ Ֆրեզնոյի «Սողոմոն Թեհլիրեան» կոմիտէին եւ հովանաւորութեամբ ՀՅԴ Ամերիկայի Արեւմտեան շրջանի Կեդրոնական կոմիտէին, 26 սեպտեմբերին տեղի ունեցաւ ուխտագնացութիւն մը դէպի Սողոմոն Թեհլիրեանի յուշարձանը:
Օրուան հանդիսավար Րաֆֆի Շխրտըմեանի բարի գալուստի խօսքին յաջորդեց շրջանի հոգեւոր հովիւ Վահան քհնյ. Կոստանեանի աղօթքը: Ապա գործադրուեցաւ գեղարուեստական յայտագիր:
«Սողոմոն Թեհլիրեան» կոմիտէին խօսքը արտասանեց Եդուարդ Մկրտիչեան: Ան իր ականատեսի վկայութիւնները տուաւ, նաեւ անդրադարձաւ Սողոմոն Թեհլիրեանէն ստացած իր տպաւորութիւններուն մասին: Ան կոչ ուղղեց շարունակելու աշխատանքը, նաեւ` պաշտպանելու եւ հետապնդելու արդարութիւնն ու պահանջատիրութիւնը:
ՀՅԴ Բիւրոյի անդամ Վիգէն Եագուպեան իր կարգին արտասանեց իր սրտի խօսքը:
Արմէն Մանդակունեանի 60-Ամեայ
Յոբելենական Հանդիսութիւն
Վերջերս, Փասատինայի Առաջին Նազովրեցի եկեղեցւոյ սրահին մէջ նշուեցաւ մայեսթրօ Արմէն Մանդակունեանի 60-ամեայ ստեղծագործական վաստակի յոբելենական հանդիսութիւնը:
Օրուան հանդիսավարներն էին Նունէ Աւետիսեան եւ Յարութիւն Ֆուտուլեան, որոնք ասմունքներով եւ բացատրականներով ներկայացուցին յոբելեարն ու ելոյթ ունեցող արուեստագէտ երգիչները: Գեղարուեստական յայտագրի գործադրութենէն ետք Տաճատ վրդ. Եարտըմեան կարդաց Ամենայն Հայոց կաթողիկոսի` Մանդակունեանին նուիրած կոնդակը եւ յանձնեց «Ս. Սահակ եւ Ս. Մեսրոպ» շքանշանը: Լոս Անճելըսի մէջ Հայաստանի հիւպատոսի ներկայացուցիչ Արմելա Շաքարեան Մանդակունեանին յանձնեց Հայաստանի մշակոյթի նախարարութեան «Գրիգոր Նարեկացի» մետալը` պատուոյ գիրով միատեղ, ինչպէս նաեւ` Հայաստանի սփիւռքի նախարարութեան «Կոմիտաս» մետալը: Կլենտէյլի քաղաքապետ Արա Նաճարեան յոբելեարին յանձնեց քաղաքապետութեան գնահատագիր-պատուոյ գիրը: Հայաստանի յօրինողներու միութիւնը եւս գնահատագիր մը ուղարկած էր: Գրիգոր Սաթամեան Մանդակունեանին յանձնեց յուշանուէր մը, ապա «Սաթամեան» թատերախումբին անունով վարչութեան ատենապետ Գրիգոր Սիմոնեան գնահատագիր մը յանձնեց անոր:
Աւարտին, երախտագիտական խօսքով ելոյթ ունեցաւ յոբելեարը: Խօսք առաւ նաեւ Մանդակունեանի թոռը` Ազատը, որ անգլերէնով արտայայտեց իր եւ ընտանիքին երախտագիտութիւնը:
Մերձաւոր Արեւելքի Նպաստամատոյցին Նուիրուած
Ցուցադրութիւն Ֆրեզնոյի Մէջ
Կազմակերպութեամբ Քալիֆորնիոյ նահանգային համալսարանի Հայագիտական ուսմանց ծրագիրին, համագործակցութեամբ Արեւմտեան Ամերիկայի Հայ դատի յանձնախումբի «Շնորհակալութի՛ւն Ամերիկա» ծրագիրին, 5 հոկտեմբերին համալսարանի Ֆրեզնոյի մասնաճիւղի «Հենրի Մետըն» գրադարանի սրահին մէջ տեղի ունեցաւ Մերձաւոր Արեւելքի Նպաստամատոյց կազմակերպութեան հայանպաստ գործունէութիւնը լուսարձակի տակ առնող ցուցադրութեան բացումը, ինչպէս նաեւ` այդ առիթով պատրաստուած ժապաւէնին ցուցադրութիւնը:
Ցուցադրութիւնը բաց պիտի մնայ մինչեւ 30 հոկտեմբեր:
Փարիզ
Խաչքարի Բացում Եւ Ծառատունկ
Անիերի Մէջ
Կազմակերպութեամբ Ֆրանսահայ կապոյտ խաչին եւ Անիերի քաղաքապետութեան, Հայոց ցեղասպանութեան 100-ամեակի ձեռնարկներու ծիրին մէջ, 3 հոկտեմբերին, Փարիզի արուարձաններէն Անիերի մէջ տեղի ունեցաւ խաչքարի հանդիսաւոր բացում եւ ծառատունկ` ներկայութեամբ գաղութի պատկան մարմիններու ներկայացուցիչներու:
«Լուի Ժուվէ» հրապարակին վրայ զետեղուած խաչքարին օծումը կատարեց թեմի նախկին առաջնորդ Նորվան արք. Զաքարեան: Իսկ ծառը, որ տնկուեցաւ խաչքարին կողքին, նուիրուած է Ցեղասպանութեան զոհ հայ կիներու յիշատակին:
Հայաստանի Օրը Մարսէյի
Միջազգային Տօնավաճառին Մէջ
Միջազգային Տօնավաճառին Մէջ
Յաջորդաբար 25-րդ տարին ըլլալով` 2 հոկտեմբերին Հայաստան իր մասնակցութիւնը բերաւ Մարսէյի միջազգային տօնավաճառին:
Խօսք առաւ Հայաստանի հիւպատոս Սամուէլ Լալայեան, որ շեշտը դրաւ ֆրանսական-հայկական տնտեսական կապերը առաւել ընդլայնելու հրամայականին եւ կարեւորութիւններուն վրայ: Նահանգային խորհուրդի, նորընտիր նախագահ Մարթին Վասալ իր յանձնառութիւնը խոստացաւ ապագային համար ալ` մաղթելով, որ տօնավաճառին Հայաստանի մասնակցութիւնը 25 տարի եւս տեւէ: Անդրադառնալով Ցեղասպանութեան 100-ամեակին` ան ըսաւ, որ 24 ապրիլ 2016-ին Հայաստան պիտի երթայ մեծ պատուիրակութեամբ մը:
Նոյն օրը «Փալէ տէ Քոնկրէ»-ի «Քալելոնկ» սրահին մէջ տեղի ունեցաւ 100-ամեակին վերաբերեալ գերմանացիներու կողմէ պատրաստուած «Աղէտ» ժապաւէնի ցուցադրութիւնը: Իսկ երեկոյեան «Մասիս» նուագախումբը եւ Համազգայինի «Կիլիկիա» պարախումբը հանդէս եկան հայկական տաղաւարին դիմաց:
Յունաստան
Հայաստանի Սենեկային
Երգչախումբի Համերգ
Հայոց ցեղասպանութեան 100-ամեակի Յունաստանի Կեդրոնական մարմինին կազմակերպած ելոյթներու շարքին եւ իբրեւ եզրափակիչ ելոյթ, 3 հոկտեմբերին Աթէնքի համերգասրահին մէջ ելոյթ ունեցաւ Հայաստանի սենեկային 32 հոգինոց երգչախումբը` ղեկավարութեամբ Հայաստանի արուեստի վաստակաւոր գործիչ Ռոպերթ Մլքէեանի:
Երգացանկը կը բաղկանար հայկական, ինչպէս նաեւ Շուպերթի, Պրամսի եւ Շնիթկէի երաժշտական ստեղծագործութիւններէն:
Հայաստանի սենեկային երգչախումբը ստեղծուած է 2000-ին: Համերգային ելոյթներով հանդէս եկած է Հայաստանի զանազան քաղաքներու, ինչպէս նաեւ արտասահմանի մէջ` Պերկամօ, Ս. Փեթերսպուրկ, Ռուսիոյ քաղաքներ, Ֆրանսա, Զուիցերիա, Թորոնթօ, Օթաուա, Նիակարա, Տրեստ եւ այլն:
Վրաստան
Նոր Գիրք` Նուիրուած 1918-ի Ախալցխայի
Հերոսական Ինքնապաշտպանութեան
Հոկտեմբեր 4-ին Ախալցխայի Վահրամ Գայֆէճեանի անուան ստեղծագործողներու միութեան տան մէջ տեղի ունեցաւ Լիւպա Մաթեւոսեանի գիրքին շնորհահանդէսը: Գիրքը նուիրուած է 1918-ի Ախալցխայի ինքնապաշտպանութեան:
Մաթեւոսեան ներկաներուն մանրամասնօրէն ներկայացուց իր աշխատանքը` Ախալցխայի 1918-ի հերոսական ինքնապաշտպանութեան գիրքին վերաբերեալ, անդրադառնալով այդ ժամանակաշրջանի բազմաթիւ հերոսներուն, որոնց պատմութիւնները տեղ գտած են իր նոր գիրքին մէջ:
Ելոյթ ունեցան վիրահայոց թեմի առաջնորդ Վազգէն եպս. Միրզախանեան, Ջաւախքի առաջնորդական փոխանորդ Բաբգէն վրդ. Սալբիեան, «Ջաւախքին աջակցութիւն» հիմնարկի գրասենեակի ղեկավար Սամուէլ Մկոյեան, ինչպէս նաեւ` այլ մտաւորականներ ու հասարակական գործիչներ, որոնք բարձր գնահատեցին տարուած աշխատանքը:
