ԱՐՄԻՆԷ ՄԻՆԱՍԵԱՆ
Նիւ Եորքի ՀՅԴ «Արմէն Գարօ» կոմիտէի եւ ՀԵԴ «Հայորդիք» մասնաճիւղի նախաձեռնութեամբ մայիս 15-ի երեկոյեան Հայ կեդրոնի «Աւետիսեան» սրահի մէջ տեղի ունեցաւ յուշ երեկոյ` նուիրուած Արցախի ազատագրման պայքարի` ազգային հերոս Թաթուլ Կրպէեանի ծննդեան 50-ամեակին:
Սրահը լեցուն էր մօտակայ նահանգի` Նիւ Ճըրզիի եւ համայնքիս քոյր մասնաճիւղերի անդամներով: Օրուան հիւրերն էին Թաթուլ Կրպէեանի դուստրը` Ասպրամ Կրպէեանը եւ թենոր Գէորգ Հաճեանը:
Երեկոյի բացումը կատարուեց Հայաստանի քայլերգով:
Յայտագիրը վարում էր Կարէն Վարդանեանը, որ ներկաներից խնդրեց մի վայրկեան յոտնկայս յարգել Ցեղասպանութեան 100-ամեակի եւ Արցախում զոհուած հերոսների յիշատակը: Բեմ հրաւիրուեց ՀԵԴ «Հայորդիք» մասնաճիւղի ատենապետ Արամ Յովսէփեանը, որ նախ շնորհակալութիւն յայտնեց Ասպրամ Կրպէեանին եւ թենոր Գէորգ Հաճեանին, ներկաներին եւ մասնաւորապէս երիտասարդ ընկերներին եւ այն բոլոր ծնողներին, որ ոչ մի ջանք չէին խնայել զարդարելու հիւրասիրութեան ճաշասեղանները: Եւ ասաց, որ ՀԵԴ-ն կեանքի կոչուեց կողք-կողքի սատար հանդիսանալու ՀՅԴ-ին` ստեղծելու ազատ, անկախ եւ միացեալ Հայաստան: «Ես եւ իմ ընկերները աշխատանք ենք տանում մեր երիտասարդութեան գիտակից պահել մեր ինքնութեան ու մեր պատմութեան: Եւ այսօր մեր աչքով տեսնում ենք դրա արդիւնքը: Այսօր մենք ներկայ ենք մեր յարգանքի տուրքը մատուցելու ազգային հերոս Թաթուլ Կրպէեանին, որ իր կեանքը նուիրեց իր հայրենիքին ու իր ազգին:
Ապա բեմ հրաւիրուեց ՀՅԴ-ի «Արմէն Գարօ» կոմիտէի ատենապետ Վալոդ Աթախանեանը: Նա իր խօսքի մէջ նշեց. «Մայիս ամիսը հայութեան համար յաղթանակի ամիս է եղել, ինչպէս մայիս 451թ. Աւարայրի դաշտ ու Վարդանանց պատմութիւն, Աւարայրի ճակատամարտը հայ ժողովրդի ազատագրական պայքարի փայլուն էջը կազմեց եւ մնաց իբրեւ ազատասիրութեան անցեալի պատգամ: Հազարաւոր ընկածների գնով Հայաստանը պահպանեց իր ինքնութիւնը: Մայիս 1918 Սարդարապատ, Ղարաքիլիսէ, Բաշ Ապարան, մայիս 1992 Շուշի»:
Ան խօսեց 1918 մայիսին Հայաստանի մէջ տիրող կացութեան մասին եւ հաստատեց, որ մայիս 28-ին հերոսական պայքարով պահպանուեց հայրենիքի այդ մի կտոր հողն, այսօրուայ մեր Մայր Հայաստանը: «Պիտի ասենք, որ շատ տարբեր չէր նաեւ իրավիճակը Արցախի պարագային: 1992-ին Արցախի իւրաքանչիւր շրջանի մէջ մահու եւ կենաց պայքար էր: Ազերիները շարունակ ռմբակոծում էին Շուշին եւ Ստեփանակերտը: Սակայն 1992թ. մայիս 9-ին, երբ հայ մարտիկները յաղթական բարձրացան Շուշի եւ լռեցրին ազերիների կրակոցները, իրենց հետ կը տանէին նաեւ մայիսի 28-ը կերտողների ոգին»:
«Քառասուն տարի առաջ նորէն զէնք վերցրինք աշխարհին լսել տալու մեր պահանջատիրութեան ձայնը: Ունեցանք քաղաքական բանտարկեալներ, այսօր Միացեալ Նահանգների բանտում ունենք Համբիկ Սասունեանին: Տուինք հինգ քաջարի դաշնակցական երիտասարդ ընկերներ` Լիզպոնի հինգ քաջ տղաները: Մենք մեր անկախութեան պայքարը սկսել ենք 1890թ.-ից ի վեր: 1896թ. Պանք Օթոման, 1905թ. մայիս 11-ին Պաքուի 21 տարեկան երիտասարդ Դրաստամատ Կանայեան (Դրօ) ահաբեկեց նահանգապետ Իշխան Նակաշիձէին: 1905թ. Ապտուլ Համիտի մահափորձ: 1921թ. Սողոմոն Թեհլիրեան ահաբեկեց Թալէաթին: Այո՛, ունեցել ենք շատ հերոսներ, որ շարունակել են մեր սրբազան գործը:
Թաթուլ Կրպէեան, երբ անվախօրէն սկսեց խօսել ազատութեան մասին, երբ մարդիկ խուսափում էին: 1989թ. Թաթուլը անցաւ ՀՅԴ-ի շարքերը եւ մասնակցեց Արցախի ազատագրական պատերազմին: Բանախօսը խօսքը աւարտեց զօրավար Դրոյի կոչ-հրաւէրով:
«Ամէն տարի մայիս 28-ին իւրաքանչիւր հայ պէտք է յատկապէս գիտակցի, թէ հայ ժողովուրդը որեւիցէ պայմանի տակ, ինչքան էլ ծանր, դժուարին ու վտանգաւոր լինեն դրանք, ի վիճակի է իր անկախութեան տէրը դառնալու, իր պապենական օճախի մէջ հաստատ մնալու եւ ապրելու իբրեւ արժանաւոր ազգ, թէ՛ միայն չպակսի հաւատքը, վճռակամութիւնը, զոհողութեան ոգին եւ ազատութեան ձգտումը»:
Պաստառի վրայ ցուցադրուեց վաւերագրական հատուածներ` ազգային հերոս Թաթուլ Կրպէեանի եւ իր զինակից ազատամարտիկների գործունէութիւնից Արցախի-Գետաշէնի ազատագրաւման պայքարից որոշ հատուածներ, ուր նաեւ մի քանի խօսքով ներկայացան իր դուստրը` Ասպրամը եւ կինը` Իրինա Բարսեղեան-Կրպէեանը:
Բեմ հրաւիրուեց Ասպրամը. նա յուզումնալից խօսքերով յայտնեց հօր բացակայութիւնը իր կեանքում. հազիւ մէկ տարեկան էր, երբ զոհուեց հայրը, եւ ասաց, որ նրա կենդանի պատկերը անբաժան է իրենից եւ իր հոգու մէջ պիտի մնայ ընդմիշտ: Շնորհակալութիւն յայտնեց ՀՅԴ-ի «Արմէն Գարօ» կոմիտէութեան կազմակերպիչ յանձնախմբին, Գէորգ Հաճեանին եւ ներկաներին:
Ասպրամ Կրպէեանը գործուղուած է Հայաստանի նախարարութեան կողմից մօտ երեք ամիս սովորելու եւ իր մասնագիտութիւնը կատարելագործելու Միացեալ Նահանգների Վրճինիա նահանգի մէջ գտնուող «The Judge Advocate General’s Legal Center and School»-ում:
Արմինէ Մինասեանը խոր զգացմունքներով արտասանեց Սիամանթոյի «Գաղափարին» եւ «Ես երգելով կ’ուզեմ մեռնիլ» բանաստեղծութիւնները:
Յայտագրի ընթացքում շնորհալի երգիչ թենոր Գէորգ Հաճեանը մէջընդմէջ ելոյթ ունեցաւ ազգային-յեղափոխական, ժողովրդական գեղեցիկ երգերով: Նա իր զօրեղ ձայնով ու անխորտակելի յոյզերի ապրումներով ու մեկնաբանութեամբ նոր շունչ ու հոգի տուեց լուռ ու անխօս բառերին` ներթափանցելով ունկնդիրների հոգու խորքերը:
Ներկաները մեծ խանդավառութեամբ ու հիացմունքով էին ունկնդրում վարպետին եւ երբեմն էլ բարձր տրամադրութեան տակ մասնակից լինում երգեցողութեան: Այդ ընթացքում նաեւ տեղի ունեցաւ դրամահաւաք-նուիրատուութիւն` (մօտ չորս հազար տոլար) օգտակար լինելու Արցախի պատերազմին զոհուած ազատամարտիկների ընտանիքներին:
Գէորգ Հաճեան սկսեալ 2012-2015թթ. Ս. Լուսաւորիչ մայր եկեղեցւոյ հոգեւոր հովիւ Մեսրոպ քհնյ. Լագիսեանի միջոցով հրաւիրւում է Նիւ Եորք Աւագ շաբաթուան եւ Զատկուան Ս. Յարութեան տօների առթիւ ղեկավարելու դպրաց դասը եւ մենակատարելու եկեղեցական հոգեւոր շարականները: Ի մասնաւորի այս տարի Ս. Լուսաւորիչ մայր եկեղեցւոյ կառուցման 100-ամեակի հայրապետական Ս. պատարագի երգեցողութեանը:
Ամէն ազգին պատկանող հո՛ղն, հայրենի՛քն ու մշակո՛յթը պահպանւում, յարատեւում ու յաւերժանում են հայրենասէր, ազգանուէր ու զոհաբեր անձերով ու քաջարի զինեալ ազատամարտիկների արեան գնով:
Այո՛, պատմութիւնն այս դասերն է տալիս մեզ: Եւ մենք, երբե՛ք, երբե՛ք պէտք չէ մոռանանք, լաւ սովորենք ու պահպանենք:
Փա՛ռք ու պատիւ ազգային հերոս Թաթուլ Կրպէեանին եւ իր ընկեր ազատամարտիկներին, որոնք իրենց արիւնը նուիրեցին հայրենիքին, հայ ժողովրդին, ազատ ու անկախ ապրելու ու գոյատեւելու իրենց պապենական սուրբ հողի վրայ:
Փառք ու պատիւ եւ հոգու խաղաղութիւն` զոհուած հայրենասէր հայ հերոսներին, որոնց շնորհիւ հայ ազգը շարունակում է իր արդարութեան ձայնը հաւատքի ու յոյսի ժայռը դարձնելով` պայքար մղել, մինչեւ որ արդարութեան ու հատուցման դռները բացուեն, թշնամութիւնը վերանայ ու մարդը ՄԱՐԴ դառնայ:
Մայիս 2015 թ.
Նիւ Եորք
