ԳԷՈՐԳ ՎՐԴ. ԳԱՐԱԿԷՕԶԵԱՆ
Աստուածամօր հանդէպ մեր ժողովուրդին տածած սէրն ու ակնածանքը, զգացական ինքնաբուխ արտայայտութիւններ ըլլալէ անդին, խոր հաւատքի ակունքէն բխած վառ ապրումներ են: Աստուածամայրը իր ամբողջ էութեամբ, կենցաղով եւ ընդհանրապէս ողջ ներկայութեամբ, եղած է այն հանգիստ ու վստահելի նեցուկը, որուն դիմած են անհատներ եւ հաւաքականութիւններ` յուսադրուելով իր բարեխօսութենէն եւ ներշնչուելով ամբողջական հաւատքի իր վառ օրինակէն:
Աստուածամայրը ամենայն գիտակցութեամբ եւ հեզութեամբ ընդունեց այն, ինչ որ շատեր կը վախնային ընկալել. ատիկա Աստուծոյ խորհուրդը ճշմարտապէս կեանքի վերածելու առաքելութեան կանչն էր: Այսպէս, անոր հնազանդօրէն արտասանած «Աստուծոյ աղախինն եմ» խօսքը ողջ մարդկութեան կողմէ կրկնուող վստահութեան եւ յոյսի արտայայտութիւն դարձաւ:
Հայ եկեղեցին Աստուածամօր երկրային կեանքի աւարտը խորհրդանշող ննջումը, եւ ապա իր Միածին Որդիին ձեռամբ հրաշալիօրէն երկինք փոխադրուիլը Վերափոխման տօնով կը նշէ, որ եկեղեցական տօնացոյցին համաձայն, կ՛անուանուի Վերափոխումն Ս. Աստուածածնի: Այս տօնը նաեւ կը կոչուի «Փոխումն» եւ կամ` «Ննջումն»` շեշտելով այն իրականութիւնը, որ Աստուածամայրը ոչ թէ մահացաւ, այլ ննջեց եւ այս ննջման ընթացքին իր Որդիին` Յիսուս Քրիստոսի ձեռամբ եւ հրեշտակներու քաղցրահունչ օրհներգութեամբ երկինք վերափոխուեցաւ: Ահա այս պատկերն է, զոր կը տեսնենք Վերափոխման շարականին մէջ` մարմնաւորուած հետեւեալ բառերով. «Լոյսն անքնին ծածկեալ ի ծոց Հօր, որ ծագեցաւ ի քէն մա՛յր եւ կո՛յս, այսօր իջեալ անմարմնական դասուք հրեղինացն` փոխադրեաց զքեզ լուսափայլ ամպովք ի լոյսն անստուեր»: Ահաւասիկ շարականագիրը կը նկարագրէ, թէ հայրական ծոցին մէջ ծածկուած անքննելի լոյսը` մարդացեալ Բանը, ծագելով իր կոյս Մօրմէն, Տիրամօր ննջման պատճառով երկիր իջնելով անմարմիններու` հրեշտակներու հրեղէն դասերով, ամենասրբուհի Կոյսը լուսափայլ ամպով փոխադրեց դէպի երկնային անստուեր Լոյսը:
Քրիստոսի մահը, յարութիւնը, երկինք համբարձումը եւ Աստուածամօր դէպի երկինք վերափոխումը, հաւատացեալներուս համար յաւիտենական կեանքի գոյութեան կենդանի եւ զօրեղ վկայութիւն դարձան: Աստուածամայրը, հակառակ երկրի վրայ ապրած մայր մը ըլլալուն, մեզի ցոյց տուաւ, թէ մահը մեր կեանքին աւարտը չէ՛, այլ` նոր կեանքի մը նո՛ր սկիզբը եւ նո՛ր հանգրուան մը: Մարիամ իր սրբակենցաղ կեանքով մեզի սորվեցուց, թէ ինչպէ՛ս պէտք է ապրինք ժամանակաւոր այս կեանքը, որպէսզի կարենանք անժամանակ եւ յաւիտենական կեանքը ժառանգել:
Երբ պահ մը փորձենք առանձնացնել Տիրամօր նկարագրային գիծերը, պիտի տեսնենք, որ ան բոլոր ժամանակներու մէջ եւ ի մասնաւորի այս դժնդակ օրերուն յոյսի եւ խաղաղութեան խարիսխ դարձած է մեր կեանքէն ներս: Մեր ուրախ թէ՛ դժուարին պահերուն մեր հայեացքը միշտ սեւեռած ենք մեր յուսատու Մօր` ակնկալելով, որ ան կրնայ քաջալերել մեզ եւ մեր հաւատքը ամրապնդել: Աւելի՛ն. Աստուածամայրը ողորմութեամբ եւ գթութեամբ լեցուն յոյսի աղբիւր է բոլոր անոնց, որոնք տկարացած են իրենց հաւատքին մէջ եւ զանազան դժուարութիւններու պատճառով յուսահատութեան եզրին կանգնած են: Առ այդ, Տիրամայրը ոչ միայն Քրիստոսի Մայրն է, այլեւ` ամբողջ մարդկութեան Մայրը եւ բոլորին համբերութեան, խոնարհութեան եւ անսահման սիրոյ կենդանի օրինակը:
Հետեւաբար Աստուածամօր Վերափոխման տօնը մեզի կը յիշեցնէ, թէ Ան չապրեցաւ սոսկ պատմութեան ժամանակահատուածի մը մէջ, այլ այսօր եւս կը շարունակէ ապրիլ ու հրաշագործել մեր կեանքին մէջ: Վերափոխուիլը մարմնային սահմաններու յաղթահարումն է` հոգեւոր վերանորոգումի եւ յաւիտենական կեանքի ժառանգութեան խորհուրդով զսպանակուած: Այս խորհուրդը միայն Սուրբ Կոյս Մարիամի անձին չի վերաբերիր, այլ` բոլոր անոնց, որոնք հաւատքով, յոյսով եւ սիրով լեցուն աստուածահաճոյ կեանք մը կ՛ապրին: Ուրեմն Տիրամօր հանդէպ մեր մօտեցումը սոսկ զգացական պէտք չէ ըլլայ, այլ` հաւատքով ապրուած, յոյսով լիցքաւորուած եւ վստահութեամբ խարսխուած յարաբերութիւն մը, որպէսզի իր օրինակին հետեւելով` վերափոխուինք եւ վերափոխենք նաեւ մեր շրջապատը:
Այսօր, երբ աշխարհը կրկին ալեկոծուած է աղօտութեան, խռովութեան եւ կորստեան փոթորիկներով, մենք մեր հայեացքը դարձեալ կը սեւեռենք Տիրամօր` որպէս յոյսի եւ հաւատքի վառ ու ապրող վկայութիւն եւ իւրաքանչիւր ճգնաժամի մէջ` յաւերժական յոյսի խարիսխ: Կառչելով Աստուածամայր-խարիսխին մեր քայլերը կը դառնան հաստատ, մեր կամքը` տոկուն, մեր նպատակները` անշեղ եւ մեր գոյութիւնը` իմաստալից: Երբ մեր հոգեւոր կեանքի ուղեկիցը դարձնենք Աստուածամայրը` կեանքի բոլոր հոսանքներուն ընդառաջ եւ վերիվայրումներուն ընթացքին, կրնանք ապահով ձեւով նաւարկել` քա՛ջ գիտնալով, որ յոյսի հաստատուն խարիսխ եւ փրկութեան օրհնեալ տապանակ մեր Մայրը բոլոր ժամանակներուն մեր կողքին է:
