ԱՐԾԻՒ
ՀՅ Դաշնակցութեան հիմադիր սերունդը իր սկզբնական տարիներուն իր ծրագիրին մէջ ներառեց ընկերվարութիւնը` տեսլականը ունենալով հաւասարութեան եւ համերաշխութեան:
Այդ ծրագիրը կ՛ընդգրկէ նաեւ առանց սեռի խտրութեան` կիներու արդար ներդրումը ՀՅ Դաշնակցութեան հաւաքական գործունէութեան մէջ:
Հայաստանի Ա. Հանրապետութեան տարիներուն հայ կինը քուէարկելու իրաւունք ստացաւ 1919-ին, եւ Հայաստան դարձաւ կիներու քուէարկելու իրաւունք շնորհող առաջին երկիրներէն մէկը:
Աւելի հին, ՀՅ Դաշնակցութեան պատմութեան մէջ կը տեսնենք ինչպէս Դաշնակցութեան Ծաղիկը` արցախցի Սաթենիկ Մատինեանը եղած է ՀՅԴ հիմնադիր սերունդի ներկայացուցիչներէն, որ կազմակերպած է զանազան կնոջական խումբեր` օժանդակելու համար ֆետայական տարբեր շարժումներու:
Հայ ազատագրական շարժումի տարիներուն գրագէտներ եւ ուսուցիչներ իրենց ներդրումը ունեցան` յեղաշրջելով պայքարի ու յեղափոխութեան գաղափարները: Աւելի ուշ, խօսքերը վերածելով գործի, անոնք իրենց նեդրումը ունեցան զէնք ու զինամթերքի փոխադրութեան, ինչպէս նաեւ իրենց տուներուն մէջ ընդունեցին ու պահեցին ֆետայիներ, որոնք պէտք է թաքնուէին պետութենէն: Աւելի՛ն, անոնք զէն ի ձեռին կանգնեցան կռուի դաշտին մէջ` հայ տղամարդու կողքին:
Այս բոլորէն աւելին, պէտք է յիշենք այն հայ կինը, որ Տէր Զօրի աւազներուն վրայ իւրաքանչիւր օր պայքարեցաւ իր մօր,քրոջ, զաւկին եւ իր անձին փրկութեան համար: Աւելի՛ն, ան պայքարեցաւ յանուն հայրենիքի գաղափարին, Տէր Զօրի աւազներուն վրայ իր մանուկին սորվեցուց հայերէն գիրերը, դաստիարակեց իր որդին` քարայրի մութ անկիւնը փոխանցելով դարեր շարունակ ժառանգուած մեր հայրենասիրութեան ոգին, մշակոյթը, պատմութիւնը, սորվեցուց ըլլալ պահանջատէր, վրիժառու, մնալով կառչած` իր արդար դատին:
Կիներու միջազգային տօնին առիթով`
Թող ձեր մարտունակութիւնը հզօրանայ` նման Սօսէին,
Թող ձեր գաղափարի նուիրումը ըլլայ անխզելին նման Մարոյին,
Թող ձեր կամաւորութիւնը ըլլայ ինքնամատոյց` նման Ռուբինային,
Թող ձեր կամքը ըլլայ աննկուն` նման Տէր Զօրի կիներուն:
Շնորհաւո՛ր Կիներու միջազգային օր:
