Aztag Daily - Ազդակ Օրաթերթ (Armenian Daily Newspaper based in Lebanon)
No Result
View All Result
  • Խմբագրական
  • Հայկական
  • Լիբանանեան
  • Միջազգային
  • Յօդուածներ
    • Անդրադարձ
    • Գաղութային
    • Հարցազրոյց
    • Հայրենի Կեանք
    • Գաղութէ Գաղութ
    • Զաւարեանական
    • Գիտութիւն
    • Ազդակ Գաղափարաբանական
    • Պատմական
    • Առողջապահական – Բժշկագիտական
    • Արուեստ – Մշակոյթ
    • Գրական
    • ԼԵՄ-ի ԷՋ
    • Մշակութային եւ Այլազան
  • Գաղութային
  • Մարզական
  • Այլազան
    • «Ազդակ»ի ֆոնտ
    • 50 Տարի Առաջ
    • Ի՞նչ Կ՛ըսեն Աստղերը
    • Յայտարարութիւններ
    • Կնոջական
    • Մանկապատանեկան
  • Խմբագրական
  • Հայկական
  • Լիբանանեան
  • Միջազգային
  • Յօդուածներ
    • Անդրադարձ
    • Գաղութային
    • Հարցազրոյց
    • Հայրենի Կեանք
    • Գաղութէ Գաղութ
    • Զաւարեանական
    • Գիտութիւն
    • Ազդակ Գաղափարաբանական
    • Պատմական
    • Առողջապահական – Բժշկագիտական
    • Արուեստ – Մշակոյթ
    • Գրական
    • ԼԵՄ-ի ԷՋ
    • Մշակութային եւ Այլազան
  • Գաղութային
  • Մարզական
  • Այլազան
    • «Ազդակ»ի ֆոնտ
    • 50 Տարի Առաջ
    • Ի՞նչ Կ՛ըսեն Աստղերը
    • Յայտարարութիւններ
    • Կնոջական
    • Մանկապատանեկան
No Result
View All Result
Aztag Daily - Ազդակ Օրաթերթ
No Result
View All Result

50 Տարի Առաջ (19 Օգոստոս 1965)

August 19, 2015
| 50 Տարի Առաջ
0
Share on FacebookShare on Twitter

Անժամանցելի Մուրհակը

(Սեւրի Դաշնագրի 45-Ամեակին Առթիւ)

1920 օգոստոս 10:

Պատմական անմոռանալի թուական մը հայոց պատմութեան մէջ:

Դարձակէտ մը` հայ ազգի քաղաքական պահանջներու բիւրեղացման եւ անկախ ու միացեալ Հայաստանի ճանաչման համար` միջազգային դիւանագիտութեան կողմէ:

Քառասունհինգ տարիներ անցած են արդէն այն երջանիկ օրերէն ի վեր, երբ հայութիւնը հայրենիքի եւ սփիւռքի մէջ կ՛ապրէր դարաւոր երազի իրականացման եւ լաւագոյն ապագայի մը յոյսերով խանդավառ:

Վերածնունդի նոր շրջան մը սկսեր էր ծաղկիլ 1918-ի մայիսին, մանաւանդ նոյն տարուան աշնան զինադադարէն ի վեր:

Թրքական բանակը չարաչար պարտուած էր բոլոր ճակատներուն վրայ: Օսմանեան կայսրութիւնը` բաժան-բաժան եղած. Պոլիս եւ Կիլիկիան գրաւուած: Իթթիհատի ջարդարար վարիչները վատօրէն փախուստի դիմած: Յաջորդները ծնրադիր յաղթական դաշնակիցներուն առջեւ: Հելլէն բանակի յաղթական յառաջխաղացում դէպի Անգարա:

Երազ օրե՜ր:

Հայ ժողովուրդի ոգեւորութիւնը իր գագաթնակէտին կը հասնէր, երբ 1920 օգոստոս 10-ին փարիզեան արուարձան Սեւրի յախճապակիներու թանգարանին մէջ կը ստորագրուէր հաշտութեան դաշնագիրը` Թուրքիոյ եւ դաշնակիցներուն միջեւ:

Թուրք երեք պատուիրակները` Հատի փաշա, «փիլիսոփայ» Ռիզա Թեւֆիք եւ Ռեշատ Խալիլ գլխիկոր ներս կը մտնէին հանդիսասրահէն եւ կը նստէին «ամբաստանեալ»-ի աթոռին վրայ:

Իրենց դիմաց դիրք բռնած էին յաղթական դաշնակիցներուն պատուիրակները, որոնց շարքին նաեւ  Աւետիս Ահարոնեան, նախագահ Հայաստանի պատուիրակութեան, որ արդար հպարտութեամբ, պատմական դարձած իր ոսկի գրիչով կը ստորագրէր միջազգային այդ մուրհակը` յանուն Հայաստանի կառավարութեան:

Ջարդարար ցեղի մահավճիռը կը կնքուէր այդ օր: Կը քայքայուէր օսմանեան կայսրութիւնը: Անոր փլատակներուն տակէն կեանքի կը կոչուէին ազատագրուած նոր ազգեր: Անսահման տարածութեամբ հողամասեր ընդմիշտ կը ձերբազատուէին թրքական անարգ լուծէն:

Սեւրի դաշնագիրը ստորագրած են դաշնակից գլխաւոր պետութիւնները` Մեծն Բրիտանիա, Ֆրանսա, Իտալիա եւ Ճափոն: Ապա նաեւ` լատինական այբուբենի կարգով` հետեւեալ երկիրները.- Հայաստան (Արմենիա), Պելճիքա, Յունաստան, Հիճազ, Լեհաստան, Փորթուգալ, Ռումանիա, Սերպ-Խրուաթ-Սլովէն պետութիւնները (ներկայիս Եուկոսլաւիա), Չեխոսլովաքիա եւ Թուրքիա:

Մինչ Ալեքսանտրէթի ծոցէն դէպի հարաւ արաբախօս հողամասերը.- Սուրիա, Լիբանան, Միջագետք, Պաղեստին, Եմէն, Արաբական թերակղզի եւ այլն – կ՛ազատագրուէին կամ Անգլիոյ ու Ֆրանսայի հոգատարութեան կ՛ենթարկուէին, արդար էր, որ հայերն ալ ստանային իրենց բաժինը: Մանաւանդ որ մեծ պատերազմէն ամէնէն աւելի տուժած էինք մենք: Մեր համրանքին կէսէն աւելին – մէկուկէս միլիոն – զոհ տուած էինք թրքական բարբարոսութեան:

Սեւրի դաշնագիրը ստորագրող մեծ ու փոքր դաշնակիցները, ինչպէս նաեւ Թուրքիա, հանդիսաւորապէս կը ճանչնային հայոց իրաւունքները եւ կը նուիրագործէին անկախ եւ միացեալ Հայաստանը:

89-րդ յօդուածով կը ճանչցուէին հայութեան իրաւունքները Էրզրումի, Տրապիզոնի, Վանի եւ Պիթլիսի նահանգներուն վրայ եւ Միացեալ Նահանգներու նախագահը կը նշանակուէր իրաւարար` գծելու համար Հայաստանի եւ Թուրքիոյ վերջնական սահմանները: Այս յօդուածն ալ կը նուիրագործէր միացեալ Հայաստանը:

Երեքուկէս ամիս ետք, 1920 նոյեմբեր 22-ին, նախագահ Ուիլսըն իրեն յանձնուած պարտականութիւնը կատարելով, մեծ դաշնակիցներու ժողովին կը ներկայացնէր իր իրաւարարական վճիռը:

Գնահատելի արդարամտութեամբ, Միացեալ Նահանգներու բարի նախագահը կը վճռէր Հայաստանի Հանրապետութեան կցել Էրզրումի, Վանի, Պիթլիսի եւ Տրապիզոնի նահանգներէն կարեւոր հողամասեր` Սեւ ծովու վրայ նաւահանգիստով մը:

Կ՛իրականանային մեր երազները: Մէկուկէս միլիոն նահատակներու հոգիները կը խայտային անդենականին մէջ: Իրենց արեան գինը կը հատուցուէր: Արդարութիւնը կը գործադրուէր վերջապէ՜ս:

Վերջապէ՞ս: Աւա՜ղ: Խաբուսիկ երազի պէս շուտով յօդս ցնդեցաւ ամէն ինչ:

Հարաւը եւ Հիւսիսը ձեռք ձեռքի տուած խեղդեցին մանուկ Հայաստանի անկախութիւնը:

Ուիլսընեան վճիռէն շաբաթ մը ետք, կարմիր պատմուճանը կը պարտադրուէր Հայաստանի:

Յաղթական մեծ դաշնակիցները, որոնք թերեւս ակամայ ստորագրեր էին Սեւրի դաշնագիրը, յարմար պատրուակ մը գտան չվաւերացնելու համար զայն:

Մոռցան եւ ուրացան մեր արդար Դատը եւ այսօր ալ տրամադիր չեն գործադրելու իրենց հանդիսաւոր խոստումները: Վճարելու իրենց ստորագրութիւնը կրող պարտամուրհակը:

Սակայն 46 տարիէ ի վեր չենք դադրած պահանջելէ անոր վճարումը եւ պիտի չդադրինք այսուհետեւ եւս, որովհետեւ անժամանցելի է այդ պատուոյ մուրհակը:

ՀՐԱՆԴ – ՍԱՄՈՒԷԼ

«Յառաջ»

Նախորդը

Ի՞նչ Կ՛ըսեն Աստղերը

Յաջորդը

«Ազդակ»` Ութսունութ Տարիներու Ծառայութեան Ընդմէջէն. Օդանաւային Եւ Հրետանիի Ռմբակոծումներ Եւ Ցամաքահանումի Փորձ Հարաւի Մէջ. Մահափորձ Տոքթոր Մելգոն Էպլիղաթեանի Դէմ

RelatedPosts

aztag-f
50 Տարի Առաջ

50 Տարի Առաջ (18 Մարտ 1970)

March 18, 2020
aztag-f
50 Տարի Առաջ

50 Տարի Առաջ (17 Մարտ 1970)

March 17, 2020
aztag-f
50 Տարի Առաջ

50 Տարի Առաջ (16 Մարտ 1970)

March 16, 2020
  • Home
  • About Us
  • Donate
  • Links
  • Contact Us
Powered by Alienative.net

© 2022 Aztag Daily - Ազդակ Օրաթերթ (Armenian Daily Newspaper based in Lebanon). All rights reserved.

No Result
View All Result
  • Խմբագրական
  • Հայկական
  • Լիբանանեան
  • Միջազգային
  • Յօդուածներ
    • Անդրադարձ
    • Գաղութային
    • Հարցազրոյց
    • Հայրենի Կեանք
    • Գաղութէ Գաղութ
    • Զաւարեանական
    • Գիտութիւն
    • Ազդակ Գաղափարաբանական
    • Պատմական
    • Առողջապահական – Բժշկագիտական
    • Արուեստ – Մշակոյթ
    • Գրական
    • ԼԵՄ-ի ԷՋ
    • Մշակութային եւ Այլազան
  • Գաղութային
  • Մարզական
  • Այլազան
    • «Ազդակ»ի ֆոնտ
    • 50 Տարի Առաջ
    • Ի՞նչ Կ՛ըսեն Աստղերը
    • Յայտարարութիւններ
    • Կնոջական
    • Մանկապատանեկան

© 2022 Aztag Daily - Ազդակ Օրաթերթ (Armenian Daily Newspaper based in Lebanon). All rights reserved.