Կնոջական

Պատրաստեց՝ ՇՈՒՇԻԿ ՄԱՒԻՍԱԳԱԼԵԱՆ Վստահաբար գիտէք, որ երեխաներու մահուան պատճառներէն առաջինը տնային արկածներն են: Տան զանազան սենեակները, բայց մանաւանդ խոհանոցը լեցուն են աննախատեսելի վտանգներով, որոնց պատճառով երեխաները կրնան մինչեւ մահուան դուռ երթալ: Հետեւաբար, ծնողները պէտք է աչալուրջ հսկեն իրենց երեխաներուն, զանոնք առանձին չձգեն եւ մանաւանդ անհրաժեշտ միջոցառումներ կանխատեսեն` երեխաներուն անվտանգութիւնը ապահովելու համար: Ստորեւ կը ներկայացնենք տնային արկածներէն հիմնականները: Խոհանոցը Ինչպէս նշեցինք,...

Պատրաստեց՝ ՇՈՒՇԻԿ ՄԱՒԻՍԱԳԱԼԵԱՆ Օգոստոս 4-ի աղէտը ապրած երեխաները տակաւին ծանր հոգեխոցի (trauma) մէջ են եւ բնականաբար կարիքը ունին յատուկ ուշադրութեան, վերաբերմունքի եւ գուրգուրանքի: Այսօրուան սիւնակով կը ներկայացնենք հոգեբաններու օգտակար թելադրանքներ` ուղղուած բոլոր այն ծնողներուն, որոնց զաւակները ապրեցան, լսեցին կամ լրատուամիջոցներէն ականատես եղան Պէյրութի նաւահանգիստի պայթումին ու ծանր կը տանին անոր հետեւանքները: Ստորեւ կը ներկայացնենք 5 հիմնական թելադրանքներ: - 1 -...

Պատրաստեց՝ ՇՈՒՇԻԿ ՄԱՒԻՍԱԳԱԼԵԱՆ Ելեկտրոնային սարքերէ կախուածութիւնը դարուս մեծագոյն խնդիրներէն մէկն է: Այս կախուածութիւնը բացասաբար կ՛ազդէ մանաւանդ երեխաներուն վրայ: Իսկ ամենացաւալին այն է, որ շատ մը ծնողներ իրենք կը քաջալերեն երեխաները` օգտագործելու ելեկտրոնային գործիքները` պարզապէս անոնց գանգատները չլսելու եւ «անձնական հանգիստ»-ը ապահովելու համար: Մինչդեռ կան լուրջ պատճառներ, ըստ որոնց, չի թոյլատրուիր մինչեւ 12 տարեկան երեխաներուն ձեռքը ելեկտրոնային սարքեր տալ: Ստորեւ կը...

Պատրաստեց՝ ՇՈՒՇԻԿ ՄԱՒԻՍԱԳԱԼԵԱՆ Հայաստանի եւ սփիւռքի մէջ քիչերուն ծանօթ է Ալենուշ Տէրեանին անունը, մինչդեռ քանի մը տարի առաջ, Իրանի մէջ պետական մակարդակով նշուեցաւ անոր ծննդեան օրը: Տէրեան կը համարուի Իրանի առաջին արեւային աստղադիտարանի հիմնադիր եւ բնագիտութեան առաջին կին դասախօս, որ արժանացած է «Իրանի ժամանակակից աստղագիտութեան մայր» տիտղոսին: Ալենուշ ծնած է 1920-ին Թեհրան: Մայրը ֆրանսերէնի ուսուցչուհի էր, իսկ հայրը` գրող, թարգմանիչ:...

Պատրաստեց՝ ՇՈՒՇԻԿ ՄԱՒԻՍԱԳԱԼԵԱՆ Երեխաներուն համար տան ամէնէն վտանգաւոր վայրերէն մէկը բաղնիքն է: Մինչեւ 6 տարեկան երեխայ մը երկար ատեն բաղնիքը առանձին ձգելու չէ: Անոր կը սպառնան զանազան վտանգներ. ստորեւ` քանի մը զգուշացում: - Ծորակէն հոսող տաք ջուրը կրնայ այրել երեխային մարմինը: Նախքան անոր լոգարան մտնելը` պէտք է ջուրը բարեխառնել 45-55 ջերմաստիճան: - Ջուրով լեցուն լոգարանին մէջ երեխան երկար ժամանակ առանձին...

Պատրաստեց՝ ՇՈՒՇԻԿ ՄԱՒԻՍԱԳԱԼԵԱՆ Երէկ` փետրուար 19-ը գիրք նուիրելու օր էր: 2008-ին Հայաստանի Գրողներու միութեան նախկին նախագահ Լեւոն Անանեան այդ օրը հռչակեց որպէս գիրք նուիրելու օր, իսկ օրի ընտրութիւնը պատահական չէր, այդ օրը (1869) ծնած է Ամենայն Հայոց բանաստեղծ Յովհաննէս Թումանեան: Այս առիթով կազմակերպուեցան գրական ձեռնարկներ, գրական երեկոներ, հանդիպումներ` յայտնի գրագէտներու եւ բանաստեղծներու հետ: Տօնին նպատակը երիտասարդ սերունդին պատմութեան, գրականութեան եւ...

Պատրաստեց՝ ՇՈՒՇԻԿ ՄԱՒԻՍԱԳԱԼԵԱՆ Ամերիկեան մանկաբուժական հիմնարկի մէկ տեղեկութեան համաձայն, երկու տարեկան եւ վար մանուկները պատկերասփիւռին առջեւ պէտք չէ նստեցնել: Տեղեկագրութեան համաձայն, այդ տարիքի մանուկները բան չեն հասկնար իրենց տեսածէն: երկրորդ` անոնք ուշ լեզու կ՛ելլեն: Միւս կողմէ` իրենց մանուկները պաստառին յանձնող ծնողները նուազ առիթ ունին անոնց հետ խօսելու, անոնց բաւարար ժամանակ տրամադրելու: Տեղեկագրութիւնը կը թելադրէ այս տարիքի մանուկներուն ձեռքը տալ իրենց...

Պատրաստեց՝ ՇՈՒՇԻԿ ՄԱՒԻՍԱԳԱԼԵԱՆ Շատ մը ծնողներ յաճախ խոստումներ կու տան իրենց զաւակներուն, որպէսզի փոքրիկը կատարէ իրենց կամքը, ցանկութիւնը: Դաստիարակութեան այս միջոցը լաւագոյնը չէ: Յաճախ կը լսենք, երբ ծնողները կ՛ըսեն. «Եթէ բարի ըլլաս, ուզած խաղալիքդ պիտի գնեմ», կամ` «Եթէ պաչիկ մը տաս, պաղպաղակ պիտի գնեմ», ինչպէս նաեւ` «Եթէ լաւ նիշ ստանաս, ուզածդ պիտի առնեմ...»: Երեխաները բաւականաչափ խելացի են եւ կ՛օգտագործեն այդ...

ՄԱՀԱԶԴ Տիկին Արփի Լիպարեան Տէր եւ տիկին Արին Քամալի եւ զաւակը Տէր եւ տիկին Յարութ Լիպարեան Տիկին Զուարթ Էմմիեան Տէր եւ տիկին Յովսէփ Քեչեպաշեան եւ զաւակունք Տէր եւ տիկին Վահրամ Էմմիեան Տէր եւ տիկին Ներսեհ Լիպարեան եւ զաւակունք Տէր եւ տիկին Ներսէս Էմմիեան եւ որդին Տէր եւ տիկին Քրիստափոր Լիպարեան եւ զաւակունք եւ համայն ազգականներ կը գուժեն իրենց ամուսնոյն, հօր,...

Պատրաստեց՝ ՇՈՒՇԻԿ ՄԱՒԻՍԱԳԱԼԵԱՆ Առանց երկար կեդրոնանալու` արագ աչք մը նետեցէք նկարին եւ ըսէք, թէ ի՛նչ նկատեցիք առաջին հերթին: Ձեր պատասխանը շատ բան կը պատմէ ձեր մասին. Եթէ առաջին հերթին երկու կոկորդիլոս նկատեցիք... Դուք առաջնորդի յատկութիւններով օժտուած էք, կը փորձէք ամէն գնով հասնիլ ձեր նպատակին. դժուարութիւններն ու սխալները չեն կեցներ ձեր թափը: Դուք չէք վարանիր ձեզմէ հեռացնելու ոեւէ անձ կամ որեւէ...

Պատրաստեց՝ ՇՈՒՇԻԿ ՄԱՒԻՍԱԳԱԼԵԱՆ Հետաքրքրական է իմանալ, թէ մեր կերածները որքա՞ն ժամանակ կը մնան ստամոքսին մէջ, մինչեւ որ մարսուին: Գաղափար մը կազմելէ ետք վստահաբար շատեր պիտի փորձեն վերատեսութեան ենթարկել իրենց կարգ մը սխալ սովորութիւնները եւ հրաժարիլ երեկոյեան կամ աւելի ուշ ժամերու մսեղէն ուտելէ, յատկապէս եթէ անոնց ընկերանան ծանր թացաններ, տապկուած գետնախնձոր եւ այլն... եւ այսպէս` Ջուրը ժամանակ չ՛առներ մարսուելու համար: Ձուկը...

Պատրաստեց՝ ՇՈՒՇԻԿ ՄԱՒԻՍԱԳԱԼԵԱՆ Միջազգային ճանաչում վայելող հայ շարժանկարի բեմադրիչ եւ մեծ վարպետ Սերկէյ Փարաճանովը այսօր (9 յունուար 1924) կը դառնար 96 տարեկան: Ան հսկայ ժառանգութիւն ձգած է իր ետին, անժամանցելի եւ անհերքելի արժէքներ են անոր «Մոռացուած նախնիների ստուերները», «Նռան գոյնը», «Յակոբ Յովնաթանեան»-ը, «Առասպել Սուրամի ամրոցի մասին»-ը, «Աշուղ Ղարիպ»-ը եւ տասնեակ այլ ժապաւէնները: Այսօր պիտի չանդրադառնանք բազմիցս կալանաւորուած, հալածուած, մեղադրանքներու եւ...

Պատրաստեց՝ ՇՈՒՇԻԿ ՄԱՒԻՍԱԳԱԼԵԱՆ Երեւանի քաղաքապետարանի պաշտօնական հաղորդագրութեան մը համաձայն, Երեւանի քաղաքացիները Ամանորը պիտի դիմաւորեն աննախընթաց, հեքիաթային մթնոլորտի մը մէջ: Երեւանցիներուն եւ Երեւան այցելող հիւրերուն պիտի հրամցուին բովանդակալից եւ բարձրաճաշակ մշակութային ձեռնարկներ: Բացի ուշ գիշերուան համերգային ծրագրէն` ելոյթ պիտի ունենան հայ էսդրատային սիրուած երգիչներ, ինչպէս նաեւ` դերասաններ: Երեխաներուն համար նախատեսուած է յատուկ բեմադրութիւն, որուն համար արդէն իսկ կը կարուին յատուկ զգեստներ`...

Պատրաստեց՝ ՇՈՒՇԻԿ ՄԱՒԻՍԱԳԱԼԵԱՆ Երեխայի մը համար տան ամէնէն վտանգաւոր վայրերէն մէկը բաղնիքն է: Մինչեւ 6 տարեկան երեխայ մը երկար ատեն բաղնիքը առանձին ձգելու չէ, անոր կը սպառնան զանազան վտանգներ: Ստորեւ` քանի մը զգուշացում: Ծորակէն հոսող տաք ջուրը կրնայ այրել երեխային մարմինը: Նախքան անոր լոգարան մտնելը` պէտք է ջուրը բարեխառնել` 45-55 աստիճան: *** Ջուրով լեցուն լոգարանին մէջ երեխայ մը երկար ժամանակ...

Պատրաստեց՝ ՇՈՒՇԻԿ ՄԱՒԻՍԱԳԱԼԵԱՆ Զաւակի դաստիարակութիւնը բաւական բարդ եւ պատասխանատու գործ է. երբեմն պահի ազդեցութեան տակ ծնողները կ՛ունենան արտայայտութիւններ, որոնք կրնան ճակատագրական ըլլալ փոքրիկին համար եւ հոգեբանական լուրջ հարցեր ստեղծել: Մանկավարժները կը ներկայԱԳ «Քրոջմէդ, Եղբօրմէդ Օրինակ Առ» Երեխաները համեմատելը թշնամութիւն, նախանձ եւ ապառողջ մրցակցութիւն կը սերմանէ: Նոյնիսկ եթէ երեխաներէն մէկը իսկապէս աւելի լաւ վարքագիծ կը ցուցաբերէ, այնուամենայնիւ, պէտք չէ զանոնք համեմատել...

Պատրաստեց՝ ՇՈՒՇԻԿ ՄԱՒԻՍԱԳԱԼԵԱՆ Շուտով վերամուտ է, իսկ դպրոցական պայուսակի ընտրութիւնը թեթեւի պէտք չէ առնել: Պայուսակի ընտրութենէն կախեալ է նաեւ մեր երեխային առողջութիւնը: Որպէսզի երեխան տարուան ընթացքին կռնակի ցաւերէ չտառապի, ողնաշարի շեղումներէն զերծ մնայ, պէտք է նկատի առնել մանկաբուժ-ոսկրաբան մասնագէտներու թելադրանքները: Միջազգային չափանիշներով, 7 տարեկան երեխային պայուսակը պէտք է կշռէ 2,5 քկ, 11 տարեկան երեխայինը` 3,3 քկ, իսկ 13 տարեկանէն սկսեալ`...

Պատրաստեց՝ ՇՈՒՇԻԿ ՄԱՒԻՍԱԳԱԼԵԱՆ Երեխան դպրոցին պատրաստել ըսելով` շատ ծնողներ կը հասկնան զայն գիտելիքներով (գրել, կարդալ, թուաբանական հմտութիւններ) զինելը: Մինչդեռ դպրոցին նախապատրաստել ըսելով` առաջին հերթին պէտք է հասկնալ. Ա.- Ինքնուրոյնութիւն Երեխան նախքան դպրոց յաճախելը` պէտք է տիրապետէ առանձինը հագուիլ-հանուելու, ուտելու, պայուսակը դասաւորելու, բաղնիք երթալու, լուացուելու, զինք յուզող հարցեր տալու, խնդրանք մը արտաբերելու եւ այլ նմանօրինակ տարրական հմտութիւններու: Դժբախտաբար շատ մը տուներէ...

Պատրաստեց՝ ՇՈՒՇԻԿ ՄԱՒԻՍԱԳԱԼԵԱՆ Մասնագիտութեամբ ճարտարապետ Նարինէ Փոլատեանը ծնած է Լիբանան եւ շուրջ մէկուկէս տարի առաջ տեղափոխուած է Հայաստան: Նարինէ խաչքարագործ դառնալու նպատակ չունէր, ամէն ինչ պատահականութիւն էր: Անգամ մը ան Արամի փողոցի վրայ կը տեսնէ Համբարձումեաններու խաչքարի արուեստանոցը եւ կ՛որոշէ խաչքարագործ դառնալ: Շուրջ մէկ տարի Նարինէ խաչքարագործութիւն կը սորվի, իսկ հիմա արդէն ինքնուրոյն կ՛աշխատի եւ կը ստեղծագործէ: Անցորդներուն զարմանքն ու...

Պատրաստեց՝ ՇՈՒՇԻԿ ՄԱՒԻՍԱԳԱԼԵԱՆ Հայկական լեռնաշխարհի բոյսերը ունին շատ հին ծագում: Անցեալին անոնցմէ շատերը բուժական նպատակներով կ՛օգտագործուէին տեսակաւոր հիւանդութիւններ բուժելով եւ վէրքեր դարմանելու համար: Մինչեւ իսկ անոնցմէ ոմանք կ՛օգտագործուէին ծերութիւնը կանխարգիլելու համար: Հաւաստի աղբիւրներու համաձայն, Հայաստանի տարածքին կ՛աճին աւելի քան 300 ուտելի բոյսեր, որոնցմէ սակայն քիչեր կ՛օգտագործուին առօրեայ սնունդի մէջ կամ բուժական նպատակներով: Այս տարի, առաջին անգամ ըլլալով, տեղի պիտի ունենայ...

Պատրաստեց՝ ՇՈՒՇԻԿ ՄԱՒԻՍԱԳԱԼԵԱՆ Ծնողներուն համար երեխայ դաստիարակելը լուրջ մարտահրաւէր է: Դուք կը ցանկաք, որ ձեր զաւակը ըլլայ յաջողակ, խելացի եւ ինքնավստահ: Ահաւասիկ` 5 ոսկի կանոններ, որոնք, ըստ փորձառու մանկավարժներու, լաւագոյնս կը դաստիարակեն ձեր երեխաները: -1- Երեխային Ժամանակ Տրամադրեցէք Երեխային համար նախատեսուած ժամանակը անցուցէք միայն ու միայն անոր հետ: Ո՛չ հեռատեսիլ, ո՛չ Դիմատետր, ո՛չ հեռախօս... Ո՛չ մէկ բան պէտք է խլէ...