Յօդուածներ

 ՅԱՐՈՒԹ ՍԱՍՈՒՆԵԱՆ «Քալիֆորնիա Քուրիըր» թերթի հրատարակիչ եւ խմբագիր Վերջին քանի մը տարիներուն տասնեակ յօդուածներ յայտնուած են Միացեալ Նահանգներու, Իսրայէլի եւ Եւրոպայի թերթերուն մէջ` շռայլօրէն փառաբանելով Ազրպէյճանը եւ խստօրէն քննադատելով Հայաստանը: Այս յօդուածներուն մեծ մասը գրած են ոչ ազրպէյճանցիներ, որոնք առատօրէն կը վարձատրուին Ազրպէյճանի իշխանութիւններուն կողմէ: Քէյսի Միշէլ անունով ամերիկացի մը քաջութիւնը ունեցած է բացայայտելու այս կեղծիքը` «Ազրպէյճանի կողմէ ամերիկեան լրատուական...

Զրոյցը վարեց` ՄՈՎՍԷՍ ԾԻՐԱՆԻ Յասմիկը Ֆիլմաշարերուն մէջ որեւէ տեսակի դեր վերցնելը իր վարկին անյարիր համարող այս դերասանուհիին` Յասմիկ Տէր Կարապետեանի բեմական տաղանդը փայլուն կերպով դրսեւորուեցաւ «Ես մարդ եմ» յայտնի ժապաւէնին  մէջ, ուր մամնաւորեց  ինը տարբեր խառնուածքի տէր կիներու կերպարներ միաժամանակ, որուն համար արժանացաւ «Արիութիւն» յատուկ մրցանակին: Ան ծնած է Երեւան: Աւարտելէ ետք Երևանի Գեղարուեստաթատերական բարձրագոյն  հիմնարկը, 1975-ին իր ստեղծագործական կեանքը...

ՅԱՐՈՒԹ ՉԷՔԻՃԵԱՆ Հազուագիւտ պատմուածք մը` 1914-1918 տարիներուն լիբանանցիները սովամահ ընելու օսմանեան թուրքերու ծրագիրէն: Ինը գիրքերու հեղինակ, Ամերիկա ծնած, լիբանանեան ծագումով Կրեկորի Օրֆալէա 1984-ին գրած է զայն, եւ լոյս տեսած է «Իմեճինինկ Ամերիքա» պատմուածքներու հաւաքածոյին մէջ` անգլերէն եւ ութ անգամ վերհրատարակուած է(1): Թարգմանաբար կը ներկայացնեմ պատմուածքը` կրճատելով սովին հետ կապ չունեցող մանրավէպին բեմական-գրական նկարագրութիւնները *: Սովահար լիբանանցիներ (1) Ժըպրան Խալիլ Ժըպրան...

ԱՆԻ ԱՊԱՃԵԱՆ Սպասեցի օրեր շարունակ Վերադարձիդ, բայց` ապարդիւն: Այս գիշեր բոլոր` Հետդ եմ սիրելիս, Եւ  կը փորձեմ մէկտեղել Պատառ-պատառ Յիշատակներն մեր անցեալին: Յիշատակները մեր, Որոնք մերթընդմերթ Շրթներուս վրայ Անյայտ ժպիտ կ՛ուրուագծեն: Կը յիշեմ առաջին հանդիպումը մեր Ի՜նչ ժպիտներ, խօսքեր ու խօսքեր, Ի՜նչ երդումներ, ի՜նչ խոստումներ Մաղթեցինք ըլլալ մէկտեղ... Ամէն ինչ գեղեցիկ ու վարդագոյն: Բայց սիրելի՛ս, Լաւը ընդմիշտ չէ երբեք: Հիմա...

Միացեալ Նահանգներու արտաքին գործոց նախարարին յայտարարութիւնը, թէ Թուրքիան մեծ դեր ունի սուրիական տագնապի լուծման հարցին մէջ, անպայման Անգարայի դերակատարութիւնը տագնապի հանգուցալուծման մէջ դրականօրէն չ՛երանգաւորեր: Նախ պարզ այն պատճառով, որ յայտարարութիւնը ունի երկրորդ բաժին, որ կ՛ակնարկէ թուրք-ամերիկեան այսօրուան լարուած յարաբերութիւններուն: Ընդգծուած լարուածութեան պատճառներուն մասին չի խօսիր Թիլըրսըն: Քաղաքագիտական յատուկ հմտութեան անհրաժեշտութիւնը չի զգացուիր ենթադրելու համար, թէ ի՛նչն է բուն պատճառը ակնարկուած...

ՏԻԳՐԱՆ ՊԱՊԻԿԵԱՆ Երեւան հասնելուս առաջին օրն էր։ Ըստ սովորութեանս՝ առտու կանուխ հանդիպեցայ մեր տան դիմացի նպարատունը՝ թարմ հաց առնելու: Ինչպէս միշտ, Նարինէն մօտեցաւ, իր քաղցրաբարոյ ժպիտով «բարի վերադարձ» ըսաւ եւ իր օգնութիւնը առաջարկեց: Շնորհակալութիւն յայտնելով, ես ալ իմ կարգիս՝ անկեղծ հետաքրքրութեամբ հարցուցի իր որպիսութիւնը եւ ակնարկելով իր մշտական ժպտուն եւ հաճելի անհատականութեան՝ ըսի. «Նարինէ՛ ջան, ուրախ եմ, որ միշտ բարձր...

«Հայաստան-Սփիւռք խորհրդաժողովը պէտք է հրաժարւի ընկալեալ արարողութեան կոչերով ու ճառերով յագեցած ձեւաչափից» – Պարոն Բաղումեան, օրերս Երեւանում կայացաւ ՀՅԴ Բիւրոյի հերթական լիագումար նիստը, որին էլ յաջորդեց ՀՅԴ Բիւրոյի ու Հայաստանի ՀՅԴ Գերագոյն մարմնի համատեղ յայտարարութիւնը: Որ՞ խնդիրները կը նախընտրէիք առանձնացնել, որպէս հիմնահարցեր՝ Հայկական իրականութեան համատեքստում: – Կարծում եմ ամէն ինչ հանգամանօրէն ասւած է վերոնշեալ յայտարարութեան մէջ: Կրկնութեան գնով ասեմ, որ...

ՍՈՖԻԱ ՀԱԿՈԲՅԱՆ «ՀՈՐԻԶՈՆ» Ինքնավստահ ու հանդարտ քայլուածքով, ներքին հանգստութիւն ժայթքող հմայիչ ժպիտով, միշտ նորաձեւ ու տեղեկացուած, անմիջական ու օրուգիշեր պրպտող. այսպիսին է այսօր Թուրքիայի Մեճլիսում հայ կնոջը ներկայացնող միակ կերպարը` Սելինա Տողանը: Սթանպուլի հայաշատ Բաքըրքէօյ թաղամասում մեծացած, իրաւաբանական կրթութեամբ, Տողանի մուտքը քաղաքականութիւն, սակայն, նոյնչափ հանգիստ ու խաղաղ չէր: Առաջադրուելով ընդդիմադիր Ժողովրդահանրապետական կուսակցութիւնից՝ վերջինս անակնկալի բերեց, թէ՛ հայ համայնքին, թէ՛ թուրք...

ՄԵԹՐ Գ. ՏԷՐՏԷՐԵԱՆ Էրտողանի` 15 տարիներ առաջ խոստացած «Չափաւորական իսլամի դեմոկրատիա»-ն, խոստումին յաջորդած առաջին իսկ հնգամեակի վերջին, արդէն հասած էր իր մտադրած վախճանական փուլին` միապետութեան, ոչ թէ` դեմոկրատիայի... քանի որ ան ըսած էր իր մտերիմներուն, որպէս կանխազգուշացում, թէ` «Դեմոկրատիայի շոգեկառքին ճամբորդներէն իւրաքանչիւրը որոշած կ՛ըլլայ վար իջնել շոգեկառքէն` իր մտադրած կայանին, եւ միայն քիչերն են, որ կը շարունակեն մնալ մինչեւ վերջին...

ԼԵՒՈՆ ՇԱՌՈՅԵԱՆ Ո՞վ Կրնար Գրել Տարօնի Պատմութիւնը… Տարօնի աշխարհի լիակատար ու գիտական պատմութիւնը ո՞վ կրնար գրել ու ինչպէ՞ս պիտի գրէր: Հարցում մըն էր ասիկա, որ դեռ 30-ական թուականներուն կը պտտկէր մտքերու մէջ ու օրակարգի նիւթ դարձեր էր Տարօն-Տուրուբերանի հայր. միութեան Կեդրոնական վարչութեան համար: Արդարեւ, Տարօնի պատմութիւնը այնքա՜ն ընդարձակ էր ու ծաւալուն, դարերու վրայ տարածուած, որ անոր գրառումը կը պահանջէր մեծ...

Օգոստոս ամիսը կը յատկանշուի միութիւններու տեղական եւ համահայկական մակարդակներու վրայ կազմակերպած տարեկան խայտաբղէտ բանակումներով` սկաուտական, պատանեկան, երիտասարդական, ուսանողական եւ այլն: Բանակումին դերը անփոխարինելի է, որովհետեւ դաստիարակչական ծրագիրներու գործադրութեան, հաւաքական աշխատանքի, խմբային զրոյցներու եւ ընկերային առողջ մթնոլորտի ստեղծման կարեւորագոյն միջավայրն է բանակումը: Միութիւններու տարեկան գործունէութեան ամէնէն կարեւոր աշխատանքն է բանակումը, որովհետեւ  մասնակիցները 10 օր շարունակ նոյն յարկին տակ ապրելով` ընկերային կեանքի...

ՍԱՐԳԻՍ Ն. Գ. ՍԷՖԷՐԵԱՆ Բացէ՛ք հայկական կամ օտար որեւէ օրաթերթ կամ պարբերաթերթ եւ հոն պիտի տեսնէք մահազդներու  շարք մը, որ կը գուժէ այս կամ այն մարդուն մահը` ցաւ պատճառելով թէ՛ մահացեալի պարագաներուն եւ թէ՛ անոր բարեկամներուն: Մահը որքան ցաւալի է, նոյնքա՛ն ալ` սոսկալի, որովհետեւ ան վախճանն է անցաւոր կեանքի: Ան կու գայ մեզ բաժնելու հերթով եւ երբեմն ալ առանց հերթի`...

ՊԵՏԻԿ Քանի մը օր է, որ այս երկու բառերը զիս կը չարչարեն... «Հայ ընտանի՞ք...» այնքան պարզ եկրու բառեր, որոնք իրենց պարզութեան մէջ այնքա՛ն խորիմաստ են ու հայուն համար այնքա՛ն ճակատագրական: Նախորդ յօդուածի մը մէջ զայրոյթս յայտնած էի մեր մանուկները օտար անուններով կոչելու գաղափարին դէմ... բայց հիմա, որ այս երկու բառերը կառչած են ու զիս հանգիստ չեն ձգեր, կ՛ըսեմ` այո՛, հարցը...

Պատրաստեց՝ ՄԱՐԻԱ ԱՐԱՊԱԹԼԵԱՆ Արցախի մշակոյթի եւ երիտասարդութեան հարցերու նախարարութեան եւ «Ապագայ սերունդներու հիմնադրամ»-ի միացեալ նախաձեռնութեամբ, 1 յուլիսէն սկսեալ Շուշիի մէջ սկիզբ առած էր «Յակոբ Գիւրճեան» քանդակագործութեան 5-րդ միջազգային սիմփոզիումը: «Արցախփրես»-ի թղթակիցին հետ ունեցած զրոյցի ընթացքին Շուշիի կերպարուեստի պետական թանգարանի տնօրէն Լուսինէ Գասպարեանը նշած է, որ «Յակոբ Գիւրճեան» քանդակագործութեան 5-րդ միջազգային սիմփոզիումին Հնդկաստանէն, Եգիպտոսէն, Սերպիայէն, Հայաստանէն եւ Արցախէն մասնակցած է 10...

Պատրաստեց՝ ՄԱՐԻԱ ԱՐԱՊԱԹԼԵԱՆ 27 յուլիսին Հայաստանի սփիւռքի նախարար Հրանուշ Յակոբեան պարգեւներ յանձնեց սփիւռքի մշակութային գործիչներուն: ՀԲԸՄ-ի Փարիզի «Ահազանգ» թատերախումբի հիմնադրութեան 25-ամեակին առիթով եւ սփիւռքի մէջ հայ մշակոյթի տարածման նպաստելուն, այդ բնագաւառին մէջ ակնառու նուաճումներու եւ յաջողութիւններու, ստեղծագործական գործունէութեամբ Հայաստան-սփիւռք գործակցութեան զարգացման, սփիւռքի միջգաղութային կապերու ամրապնդման ծիրին մէջ ունեցած մեծ ներդրումին համար նախարար Հրանուշ Յակոբեան «Ահազանգ» թատերախումբը պարգեւատրեց Հայաստանի սփիւռքի նախարարութեան...

Պատրաստեց՝ ՄԱՐԻԱ ԱՐԱՊԱԹԼԵԱՆ Յուլիս 28-ին «Առնօ Բաբաջանեան» համերգասրահին մէջ Հայաստանի սփիւռքի եւ մշակոյթի նախարարութիւններու եւ Լիբանանի մէջ Հայաստանի Հանրապետութեան դեսպանութեան նախաձեռնութեամբ, տեղի ունեցաւ լիբանանահայ ասմունքող, «Արարատ» օրաթերթի գլխաւոր խմբագիր, «Նոր սերունդ» մշակութային միութեան ատենապետ Անի Սարաֆեան-Եփրեմեանի «Իմ երազը» խորագիրով ասմունքի երեկոն: Երեկոյին ներկայ էր սփիւռքի նախարարի տեղակալ Սերժ Սրապիոնեան: «Իմ երազը» խորագիրով երեկոյին ընթացքին լիբանանահայ ասմունքողը հանդէս եկաւ հայրենասիրական, քնարական...

Պատրաստեց՝ ՄԱՐԻԱ ԱՐԱՊԱԹԼԵԱՆ 6 յունիսին Հայաստանի սփիւռքի նախարար Հրանուշ Յակոբեան հանդիպում ունեցաւ եգիպտահայ ազգային-հասարակական գործիչ դոկտ. Սուրէն Պայրամեանին եւ անոր տիկնոջ` Եգիպտոսի ձայնասփիւռի հայկական ժամի պատասխանատու Սոնիա Պայրամեան-Ոսկերիչեանին հետ: Ողջունելով հիւրերուն` նախարարը կարեւոր նկատեց սփիւռքի մէջ անոնց հայանպաստ գործունէութիւնը` լեզուի եւ ինքնութեան պահպանութեան առումով: Նախարարը ներկայացուց յառաջիկայ ծրագիրները, եւ սփիւռքահայ գործիչը հրաւիրեց մասնակցելու 18-20 սեպտեմբերին Երեւանի մէջ տեղի ունենալիք «Հայրենիք-սփիւռք»...

ԳՐԻՇԱ ԲԱԼԱՍԱՆԵԱՆ Կանուխ առաւօտեան կ՛երթանք Արարատի մարզի Քաղցրաշէն համայնք: Գիւղացին դաշտին մէջ կ՛աշխատի մինչեւ արեւին շիկանալը: Պէտք էր հասնէինք գիւղացիին հետ զրուցելու իր իսկ հողամասին մէջ: Վարորդը կը նկատէ, որ պարտէզին մէջ մարդիկ կ'աշխատին: Կը քալենք անոնց ուղղութեամբ: Քանի մը տղամարդ դոյլերով դեղձ կը տեղափոխէին եւ կը լեցնէին ծառերէն մէկուն տակ փռուած սաւանին վրայ, իսկ երիտասարդ կին մը դեղձերը կը...

Պատրաստեց՝ ՄԱՐԻԱ ԱՐԱՊԱԹԼԵԱՆ Արցախի Մարտակերտի շրջանին մէջ գտնուող Գանձասարի վանական համալիրը, իբրեւ ճարտարապետական եզակի կոթող, կը գրաւէ բոլոր զբօսաշրջիկները, որոնք մասնաւորապէս ամրան շրջանին կ՛ընտրեն Արցախը իբրեւ զբօսաշրջային վայր: 13-րդ դարուն կառուցուած վանական համալիրը կը գտնուի Վանք գիւղին մօտակայքը. 2000-ականներուն սկսան վանական համալիրին վերանորոգման աշխատանքները, որոնք կ՛իրականանային ռուսահայ գործարար Լեւոն Հայրապետեանին օժանդակութեամբ: Գանձասար վանքը առաջին անգամ օծուած է Վարդավառ տօնին օրը,...

Օ­գոս­տո­սի այս օ­րը, 99 տա­րի ա­ռաջ, ­­Պա­քո­ւի հա­յու­թիւ­նը կե­նաց-մա­հու կռիւ կը մղէր Անդր­կով­կաս ար­շա­ւած թրքա­կան զօր­քե­րու եւ ա­նոնց զի­նակ­ցած տե­ղաբ­նակ մու­սա­ւա­թա­կան թա­թար­նե­րուն դէմ։ Թէեւ Ա­ռա­ջին Աշ­խար­հա­մար­տը մօ­տե­ցած էր իր ա­ւար­տին, բայց ­­Պա­քո­ւի նաւ­թա­հո­րե­րուն տի­րա­նա­լու հա­մար կա­տա­ղի ու վեր­ջին պայ­քար մը ծա­ւա­լած էր մէկ կող­մէ թուրք-գեր­ման զի­նա­կից­նե­րուն, իսկ միւս կող­մէ՝ ռուս-անգ­լիա­ցի դաշ­նա­կից­նե­րուն մի­ջեւ։ 1917ի ­­Հոկ­տեմ­բե­րին պոլ­շե­ւիկ­նե­րու իշ­խա­նու­թեան գլուխ գա­լով եւ ռու­սա­կան...