Յօդուածներ

ԳԱՌՆԻԿ ԱՒ. Ք. Գ. Ինքնութիւն... 2. Բ.- Յ. Քիւրքճեանի սփիւռքեան ինքնութեան տեսաբանումը 1968-ին հրապարակ կու գար «Ահեկան» պարբերականին մէջ: Անիկա «Երկրորդ հաւասարում բազմաթիւ անյայտներով» վերնագրութիւնը ունէր: Զայն ներշնչողը, գուցէ փութացնողը Հայաստանի գրողներէն` Վարդգէս Պետրոսեանի մէկ գրութիւնն էր. «Հաւասարում բազմաթիւ անյայտներով», լոյս տեսած` 1968-ի «Գարուն» թիւ 3-ին մէջ (Պետրոսեան ետքը նոյն տիտղոսով հատոր մը հրատարակութեան պիտի յանձնէր: Հատորը լոյս տեսած է...

ՅԱՐՈՒԹ ՍԱՍՈՒՆԵԱՆ Աշխարհասփիւռ հայութիւնը ուշադիր կը հետեւի Հայաստանի խորհրդարանական ընտրութիւններու քարոզարշաւին` տեսնելու համար, թէ արդեօք վարչապետ Նիկոլ Փաշինեանի կուսակցութիւնը պիտի պահպանէ՞ իր մեծամասնութիւնը Ազգային ժողովին մէջ, ինչ որ իրեն կարելիութիւն պիտի տայ յաւելեալ հինգ տարիներ մնալու պաշտօնի վրայ: Այս ընտրութիւնները կրնան ունենալ երկու հիմնական հետեւանքներ: Մէկը` Հայաստանի ապագային համար, իսկ միւսը` ինքնին Փաշինեանին: 1.- Հետեւանքները Հայաստանի համար Նկատի առնելով Փաշինեանի...

ԳՐԻՇ ԴԱՒԹԵԱՆ Երբ գաս իմ գիրկը ու բերես համբոյրներդ սիրոյ Երփներանգ ծաղիկներ կը փռեմ ոտքերի տակ քո, Եւ կ՛անեմ քեզ այն ինչ գարունն է անում նշենուն, Փաթիլ-փաթիլ թերթերով ու ճերմակութեամբ անհուն... Ես կը բերեմ վարդերը կեանքի ու երջանկութեան, Կը զարդարեմ նորաշէն մեր յարկը նուիրական. Եւ խարոյկով, որ վառւում է սրտիս մէջ քո սիրով, Կը վառեմ մեր տան բուխերիկը հրով ջերմաթով:...

Մայրը` Կեանքի Անսպառ Աղբիւրը Եւ Անլռելի Արձագանգը Մայրերու տօնը օրացոյցին վրայ սովորական թուական մը չէ, այլ խոնարհումի պահ մը` այն էակին առջեւ, որ կեանքի առաջին արշալոյսը կը բերէ մեր հոգիներուն մէջ: Մայրը լոկ անուն չէ. ան խաղաղ նաւահանգիստ մըն է, ուր մեր յոգնած նաւերը կ՛ապաստանին կեանքի ամէնէն կատաղի փոթորիկներէն ետք: Եթէ կեանքը անապատ մըն է, մայրը հոն գտնուող մշտադալար ովասիսն...

Անցեալ տարի լրացաւ Նիւ Եորքում հրատարակուող «Սանսթորմ Կերպարուեստի Հանդէս» («Սանսթորմ Ֆայն Արթ Մեկեզին») 50-ամեակը: Այն 1975-ին հիմնել են Վիքթոր եւ Ճէյմի Ֆորպզները: Հանդէսը նուիրուած է դասական եւ ժամանակակից արուեստին` հրապարակելով յօդուածներ, հարցազրոյցներ, եւ ներկայացնում է թէ՛ ճանաչուած, թէ՛ նոր արուեստագէտների աշխատանքները: Ժամանակի ընթացքում ամսագիրը դարձել է միջազգային հարթակ` տարածուելով տասնեակ երկրներում եւ ծառայելով որպէս արուեստագէտների ներկայացման ու խթանման կարեւոր միջոց:...

ԴՈԿՏ. ԱԲԷԼ ՔՀՆՅ. ՄԱՆՈՒԿԵԱՆ «Սարսափելի հողմոյ նըման ահեղագոչ սաստիկ հընչմամբ Երեւեցար ի Վերնատանն Հոգիդ դասուն երկոտասան, Որք առ ի Քէն մըկըրտեցան, որպէս զոսկի հրով մաքրեցան, Մաքրեա ի մէնջ զմէգ մեղաց եւ ըզգեցո ըզլոյս փառաց»: (Շարական) Ուոլթըրզի արուեստի թանգարան (Baltimore), W. 539, Չորս Աւետարաններ, 1262 թ., Հոգեգալստեան մանրանկար, ծաղկող` Թորոս Ռոսլին, թղթ. 379r։ Հոգեգալուստը քրիստոնէա­կան եկեղեցական հիմնարար տօներէն մին է։ Այս...

ԳԷՈՐԳ ՊԵՏԻԿԵԱՆ Անկեղծօրէն յայտնեմ, որ շա՜տ շատերու համար այս տողերը կրկնութիւններ կրնան ըլլալ կամ թուիլ, որովհետեւ, պատեհութիւնը երբեք չէ պակսած այս բոլորին մասին խօսելու, կամ գրելու: Ու թէեւ միշտ խօսած եւ գրած ենք, բայց, հակառակ այս իրականութեան, կը կարծեմ, որ պէտք է կրկնել յիշեցնելու համար անհրաժեշտն ու ճշմարիտը, որովհետեւ նման մատնանշումներ նաեւ ասպարէզ կը հանեն զանազան կէտեր, թերութիւններ, որոնք ինքնագիտակցութեան...

ԱՀԱՐՈՆ ՇԽՐՏԸՄԵԱՆ Կեանքի մէջ կը ծագին պահեր, որոնք յանկարծակի կը ծնին` անակնկալ ու անպատրաստ:  Անոնք առաջին հայեացքով սովորական կը թուին, սակայն տարիներ ետք կը հասկնանք, թէ ճակատագիրի աննկատ դրոշմներ ձգած են  մեր ներաշխարհին վրայ: Հայ ժողովուրդի պատմութեան մէջ ունեցած ենք  դէմքեր, որոնք ոսկեայ տառերով գրուած են: Բայց կան նաեւ դէմքեր, որոնք ո՛չ յուշաքարերու վրայ արձանագրուած են, ո՛չ ալ` պատմագիրներու էջերուն...

 Ա. ԱՊՏԱԼԵԱՆ Ոչ եւս է մեր ընկերը` Թաթուլ Սոնենց- Փափազեանը: Աշնանային տերեւաթափը անխուսափելի է: Նաեւ` մահը, որ բոլորիս բնական իրաւունքն է: Երբ մահը վրայ կը հասնի եւ մեզմէ կը հեռացնէ մեր ընկերոջ պէս անձնաւորութիւն մը, կարելի չէ չափսոսալ եւ միեւնոյն ժամանակ չմխիթարուիլ: Ափսոսանք, որովհետեւ ընկեր Թաթուլին նման անձ մը ա՛լ մեզի հետ պիտի չըլլայ: Մխիթարուիլ, որ ան իր կեանքը ի...

ՅԱԿՈԲ ՃԱՆՊԱԶԵԱՆ Հանգիստ ու խաղաղ ննջէ, դաշնակցական ընկեր Թաթուլ Սոնենց-Փափազեան: Յուզումով եւ խոր ցաւով իմացանք բոլորիս սիրելի ընկեր Թաթուլ Սոնենց-Փափազեանի մահուան տխուր լուրը: 98-ամեայ ընկեր Թաթուլը յաւէտ կը բաժնուի մեզմէ ֆիզիքապէս, սակայն խորապէս կը հաւատանք, որ իր բազմաթիւ գրական, թարգմանչական, կրթական, արուեստի եւ գաղափարական վաստակներով, իր կտակած յուշերով ու մտաւոր ժառանգութեամբ, ան յաւերժօրէն պիտի շարունակէ ապրիլ իր հարազատներուն, Հայ յեղափոխական...

ՍԻԼՎԱ ԻՍԿԻԿԵԱՆ-ՄԱՀՍԷՐԷՃԵԱՆ Հեղինակը իր ուսուցիչին՝ Սարգիս Սեֆերեանին հետ - Սիլվա՛, քեզ միշտ ուրախ կը տեսնեմ, ժպիտը դէմքէդ անպակաս է: - Սիրելի՛ Սոնիկ, երբ Ճորճ Պեռնարտ Շոյին կը հարցնեն, թէ որքա՞ն հարստութիւն կ՛ուզէիր ունենալ, ան կը պատասխանէ. «Այնքան, որքան մարդիկ կը կարծեն, թէ ունիմ»: Ես ալ, իմ կարգիս, կ՛ուզեմ ուրախ ըլլալ այնքան, որ մարդիկ կը կարծեն, թէ եմ: - Սիլվա՛, Պեռնարտ...

ՅԱԿՈԲ ՀԱՒԱԹԵԱՆ «Ճինիշեան յիշատակի ձեռնարկ»-ին կազմակերպած «Երիտասարդութիւնը ընկերութեան մէջ» բանավէճի ծրագիրը` հիմնարկի Լիբանանի գրասենեակի նախաձեռնութեամբ, յաջորդական երկրորդ տարին ըլլալով կը համախմբէ լիբանանահայ վարժարաններու աշակերտները եւ վարժողական դասընթացքներով, զտումի մրցանքներով կը պատրաստէ նաեւ Հայաստանի մէջ կայանալիք հանրապետական մրցանքին մասնակցող աշակերտական խումբը: Ճիշդ է, որ ցարդ ծրագիրը կը ներառէ Հայաստանի, Վրաստանի եւ  Լիբանանի աշակերտները, սակայն կը թուի, թէ ծրագրի պատասխանատուները, քաջալերուած` արդիւնքէն...

ԼՈՒՍԻՆ ԺԱՄԿՈՉԵԱՆ-ՓԱԼԱՆՃԵԱՆ 17 ապրիլ  2026-ին Սինկափուրէն սկիզբ առաւ ՀՕՄ-ի 9-րդ Միջազգային նաւապտոյտը` Royal Caribbean International-ի Ovation of the Seas նաւով, աւելի քան 410 ազգայիններու մասնակցութեամբ: Ճամբորդութիւնը կը վայելէր ներկայութիւնը` ՀՕՄ-ի Կեդրոնական վարչութեան ատենապետ Արուս Մելքոնեանի, ԿՎ-ն նաւապտոյտի ներկայացուցիչ Արմինէ Կարապետեանի, նաւապտոյտի յանձնախումբի ատենապետ Շաքէ Պասմաճեանի եւ յանձնախումբէն եօթը անդամներու: Սինկափուրէն մեկնելէ առաջ ՀՕՄ-ը կազմակերպած էր երկօրեայ շրջապտոյտ մը, որուն ընթացքին...

Յ. Է. Ալան Տընոյի «Տափակութեան արտադրութիւնը» գիրքին մէջ հետեւեալ միտքը շատ հաւնեցայ,«Քննադատութիւնը կը դիտուի իբրեւ սպառնալիք... եւ ոչ իբրեւ բարելաւման գործիք»: Եկէ՛ք, հարցը բացայայտ դնենք սեղանին. այն կազմակերպութիւնը, որ քննադատութիւնը կը դասակարգէ որպէս վտանգ... իրականութեան մէջ անուղղակի կերպով որոշած է դադրեցնել ուսումը: Ասիկա միայն մշակոյթի հարց չէ, այլ նաեւ կառավարման, վտանգներու եւ կայունութեան հարց է: Նախ` ղեկավարութեան տեսանկիւնէն Այն ղեկավարը,...

Պատրաստեց՝ ՆԱՐԷ ԳԱԼԵՄՔԷՐԵԱՆ Նախնադարեան ժամանակաշրջանէն մարդիկ միշտ երկինքին մէջ բաներ մը փնտռած են: Այդ օրերուն նաեւ յառաջացած են երկնային առասպելներ, այսօր` գիտաերեւակայական նիւթեր: Այժմ փոխուած են իրողութիւնները: Գիտնականները կարգ մը տուեալներու վրայ հիմնուած եզրակացութիւններու կը յանգին: «theconversation» եւ «Space» կայքերը այս առնչութեամբ նիւթեր հրապարակած են: Ն. - Չբացայայտուած Թռչող Առարկաներու Մասին Նոր Թղթածրարները Պատասխաններ Չտուին - Գիտնականները Առաջարկած Են Այլմոլորակայիններու...

ՍԵՒԱՆ Ա. ՄԱՆՃԻԿԵԱՆ Տասնեակ տարիներէ ի վեր զաւակներս կը պնդեն, որ պէտք է մեր տունն ու տեղը ձգենք ու գաղթենք այլեւս: Ես դէմ էի այդ գաղափարին, չէի ուզեր այդ քայլը առնել: «Քիչ մըն ալ համբերենք,- կ՛ըսէի,- աս ալ կ՛անցնի»: Կ՛ուզէի զիրենք քաջալերել, համոզել եւ համբերութիւն ներշնչել իրենց: Համոզել ու հաւատացնել, բայց չէ՞ որ ես մայր եմ ու պէտք է զօրաւոր...

ՅԱՐՈՒԹ ՍԱՍՈՒՆԵԱՆ Ֆլորիտայէն հրէական ծագում ունեցող ամերիկացի հանրապետական քոնկրեսական Ռենտի Ֆայն ապրիլ 30-ին ամբողջ երկրի տարածքին հեռարձակուող «Ճենի Պեթ Շօ» (The Jenny Beth Show) փոտքասթի ընթացքին խիստ վիրաւորական յայտարարութիւն մը ըրաւ. «Մենք չենք ուզեր, որ հայերը կարենան ծառայել Քոնկրեսին մէջ»: Քոնկրեսական Ֆայն, այս վիճայարոյց յայտարարութեամբ, քննադատեց ընկերային ցանցերու ազդեցիկ դէմքերէն մէկը` Տեն Պիլզերեանը, որ 29,6 միլիոն հետեւորդ ունի «Ինսթակրամ»-ի վրայ,...

ՆԱՐԵԿ ԱՐՔ. ԱԼԵԷՄԷԶԵԱՆ, Անցեալները երկու հայ երիտասարդներ հետս զրուցեցին եւ իրենց 60 եւ 62 տարեկան հայրերուն մահուան տխուր առիթով մխիթարական խօսքեր խնդրեցին ինձմէ: Անշուշտ հարկ եղածը ըսի իրենց, ապա մտածեցի այս խորհրդածութիւնը կատարել, որովհետեւ բոլորս ալ անխուսափելիօրէն ուշ կամ կանուխ մահուան դէմ յանդիման պիտի գտնուինք, երբ մեր սիրելիներէն մէկուն կամ մեր կեանքին թելը փրթի: Նախ` ի՞նչ է կեանքը: Կեանքը շնչաւոր...

ԱՀԱՐՈՆ ՇԽՐՏԸՄԵԱՆ Շատ յաճախ կը մոռնանք: Հոգեճաշը հարսանիք չէ: Բայց երբեմն, սեղանին նայելով, այն  տպաւորութիւնը կ՛ունենանք, թէ սխալ վայր մտած ենք: Հոգեճաշը սկզբունքով յիշատակի, լռութեան ու աղօթքի պահ մըն է: Սակայն մեր իրականութեան  մէջ ան կամաց-կամաց կը վերածուի կերուխումի մրցաշարքի. ո՞վ աւելի լաւ ճաշատեսակ  սպասարկած է, ո՞վ աւելի առատ խմիչք մատուցած է, ո՞վ աւելի բարձր ձայնով կը ծիծաղի: Հանգուցեալը` անտեսուած,...

Զրոյցը վարեց` ՄԱՐԱԼ ՄԽՍԵԱՆ Վերջերս Փարիզի «Քոթոթ» հրատարակչութենէն լոյս տեսաւ Օլը Քէօննըքըի հեղինակած «Բառերու եւ նկարներու մեծ գիրքը» մանկական պատկերազարդ գունաւոր հատորի արեւմտահայերէն թարգմանութիւնը` Շաղիկ եւ Յասմիկ Շահինեաններու աշխատանքով: Գեղեցիկ տպագրութեամբ այս գիրքին մէջ տեղ գտած են մանուկին ու պատանիին անմիջական կեանքին վերաբերող իրերու, հիմնական թիւերու, գոյներու, անասուններու նկարներն ու բացատրութիւնը:  Գիրքին ետեւի կողքին վրայ մօտաւորապէս կը բացատրուի բովանդակութիւնը. «Ինչե՜ր...