Անդրադարձ

ՆԱԶԱՐԷԹ ՊԷՐՊԷՐԵԱՆ Հայ գրականութեան եզակի դէմքերէն է «Կարմիր ժամուց» խորագրեալ իր վիպակով յաւերժութեան դափնեպսակին արժանացած Արփիար Արփիարեան, որ փետրուար 12-ի օրը, 108 տարի առաջ, զոհ գնաց եղբայրասպան ոճիրի: Եզակի դէմք է Արփիարեան նախ իր գրական տաղանդով, որ հակառակ մսխուած ըլլալու հանգամանքին` հայ գրականութեան այս բարձրորակ հեղինակին արժանացուց անմահութեան պատուանդանին` իբրեւ հայ գրականութեան Իրապաշտ դպրոցին հիմնադիրի, արեւմտահայ աշխարհաբարի մշակման դրօշակիրի եւ...

ՀԱՄԲԻԿ ՊԻԼԱԼԵԱՆ      Դո՛ւն` որ մեր աղօթքն ես ու մեր հաճոյքը,- Հայո՛ց լեզու, կը սիրեմ քեզ:  Վազգէն Շուշանեան Ու այսպէս դարեր շարունակ աղօթք ենք բարձրացուցեր, հաւատք ու քրտինք փոխանցեր, հայաբոյր շունչ ու ոգի սերմաներ, հաճոյքներ ենք սարքեր, տխրեր եւ ուրախացեր հայոց այբուբենով: Աւելի՛ն. արհաւիրքներու մէջ անգամ եւ ամէնէն բարբարոս օրերուն սիրել ենք գիտցեր ու ատով փրկուեր ստոյգ մահէ: Այո՛, մենք սիրեր...

ՐԱՖՖԻ ՏՈՒՏԱԳԼԵԱՆ Տեառնընդառաջէն քանի մը օր առաջ ընկերներէս մէկը առաջարկեց ընտանիքներով երթալ Լոռի, Թուֆէնքեան աւան, «Ձորագետ» հիւրանոցը` միասին տօնելու համար հայկական հին այս տօնը եւ միաժամանակ, մէկ օր յետոյ նշելու արդէն միջազգայնացած Վալընթայնի օրը: Հեռաձայնեցինք այլ ընկերներու եւ քիչ ժամանակ յետոյ արդէն ցանկին վրայ ունեցանք 9 ընտանիք, ծնողներ ու զաւակներ միասին առած` 42 հոգի: Ուրբաթ, 12 փետրուարին ինքնաշարժներու շարասիւնը շարժեցաւ...

Յ. ՊԱԼԵԱՆ Սուրիական պատերազմը բնորոշել դժուար պիտի ըլլայ պատմաբանին համար: Դիւրութեամբ կարելի է ըսել, որ անիկա քաղաքացիական կռիւ էր: Քաղաքացիական կռիւները կ’ունենան մրցակցական, գաղափարախօսական, քաղաքական, կրօնական, տնտեսական, համայնքային, լեզուական, մշակութային կամ քաղաքակրթական պատճառներ: Ո՞ր գլխուն տակ կրնանք զետեղել սուրիական պատերազմը: Կացութիւնը ըմբռնելու այս փորձին մէջ բնական է, որ պէտք է խօսինք սուրիահայութեան մասին, անոր պաշտպանութեան, ազգային նկարագրին եւ լինելութեան մասին:...

ԳԷՈՐԳ ՊԵՏԻԿԵԱՆ Այսօր զզուած եմ հայ մարդու էականէն... Նոյնիսկ կ՛ամչնամ: Կ՛ուզեմ հեռանալ ես ինձմէ: Կեղծ ու կասկածելի մարդիկ դարձած ենք գրեթէ բոլորս ալ, որովհետեւ ամէն մէկս փակուած աշխարհ մը ունինք: Անհաղորդ:  Լոյսէն եւ իրականութենէն վախցող ու խոյս տուող: Դիմակաւոր: Տգեղ եւ զազրելի: Միտքս պարզեմ: Նորութիւն մը չէ, երբ կը կրկնեմ այս բոլորը: Իրաւունք ունիմ: Որովհետեւ կը կարծեմ, որ ամէն մարդ...

Ռ. Հ. Մարդու մը խառնուածքին մասին գաղափար մը կազմել եթէ ուզենք, կը փնտռենք մէկը որ ճանչնայ այդ մարդը ու կը հարցնենք. - Ի՞նչ տեսակ մարդ է: Ազնի՞ւ մարդ է, վստահելի՞, ուղղամի՞տ, սկզբունքի տէ՞ր, ճշմարտախօ՞ս, թէ՞ ստախօս եւ այլն: Հարիւր տեսակ հարցում կրնանք ուղղել այդ մարդուն  բնաւորութեան մասին տեղեկութիւն մը ստանալու համար: Բայց հարցում մը կայ, զոր բնաւ չենք ուղղեր: Կատակի...

ՀԱՄԲԻԿ ՊԻԼԱԼԵԱՆ 95 տարի ետք պատմական դիպաշարի մը հոլովոյթն ու բաղդատականը չէ որ կ՛ուզենք կատարել, որքան տուեալ եղելութենէն մեզի ժառանգ մնացած խորհուրդներու ընդգծումը: Խորհուրդներ, որոնք ցարդ պահած են իրենց այժմէականութիւնը, իմաստներն ու արժեհամակարգային հասկացողութիւնները: Արդարեւ, ժամանակակից հայոց պատմութեան ճակատագրորոշ մէկ փուլին, երբ բուռ մը հայութիւն, աշխարհաքաղաքական պիղծ ու ստոր, համայնակուլ  խաղերու եւ խօլ մրցակցութիւններու պատճառով կը կորսնցնէր իր քաղաքական անկախութիւնն...

ՊՕՂՈՍ ՇԱՀՄԵԼԻՔԵԱՆ Էշրեֆիէ մեր բնակած թաղի միակ խանութը մեր տունէն բաւական հեռու էր: Հոն կարելի էր գտնել ամէն ինչ: «Չկայ» բայը գոյութիւն չունէր այդ փոքր կրպակին մէջ: Կար նաեւ այդ թուականներուն այնքան հազուագիւտ իր եղող հեռաձայն մը: 15 լիբանանեան դահեկանի փոխարէն` յաճախորդները քանի մը վայրկեան հեռաձայնը գործածելու իրաւունք կը ստանային, սակայն ո՞ւր եւ որո՞ւ հեռաձայնել: Քանի՞ հոգի իր տան մէջ...

ՄԵԹՐ Գ. ՏԷՐՏԷՐԵԱՆ «Սուլթան» Էրտողան Ա.-ի 2016 թ. փետրուար 11-ի պոռթկումը համաթրքական ժամանակավրէպ պատերազմի հռչակում մըն էր` բոլորին դէմ` խնայելով միայն սիոնական տարատնկեալ պետութեան եւ սէուտական յետամնացեալ տնկի թագաւորութեան: Ներթրքական եւ արտաքին շրջանային ու միջազգային բոլոր ճակատներուն վրայ իր ապրած յուսաբեկումներէն խելագարած` «սուլթան»-ը կրակ բացաւ բոլորին դէմ` լոկ բառային ռումբերով, ոճով մը, որ «ուռուցիկ, բայց` ոչ պայթուցիկ, այլ թռուցիկ» պիտի...

Ն. Բ. Նախորդ շաբաթ «Ազդակ»-ին տուած իր հարցազրոյցին ընթացքին լիբանանահայ իրականութեան մէջ իբրեւ բեմադրիչ իր դերն ու ներդրումը ունեցած Ռոպերթ Առաքելեան, խօսելով ուրբաթ 19 եւ շաբաթ 20 փետրուարին «Յակոբ Տէր Մելքոնեան» թատերասրահին մէջ «Արեգ»-ի աւագ սերունդէն անդամներուն կողմէ  լիբանանահայութեան հրամցուելիք Ֆետերիքօ Կարսիա Լորքայի «Պեռնարտա Ալպայի տունը»  թատրերգութեան մասին` հաստատեց, որ աւագ արեգականները պէտք է ստեղծէին երիտասարդական նոր թատերախումբ մը, որ...

Հայկական ուսումնասիրութիւններու «Անի» կեդրոնին նախաձեռնութեամբ  վերահրատարակած է Հայաստանի Ա. Հանրապետութեան վերջին վարչապետ Սիմոն Վրացեանի «Խարխափումներ» հատորը (190 էջ) եւ հրատարակուած է Արշակ Ջամալեանի «Յովհաննէս Քաջազնունին եւ ՀՅ դաշնակցութիւնը» հատորը, որ առաջին անգամն ըլլալով լոյս կը տեսնէ: «Խարխափումներ» հատորը լոյս տեսած էր 1924-ին Պոսթընի մէջ, արեւելահայերէնով եւ մեսրոպեան ուղղագրութեամբ: «Անի» կեդրոնը հատորը վերահրատարակած է արեւելահայերէնով, բայց` աբեղեանական ուղղագրութեամբ: Վրացեանի հատորը պատասխան...

Օրերս հրապարակուեցաւ ժամանակին հայաշատ Շուպրա թաղամասին եւ Գահիրէի կեդրոնի բնակչութեան հա մար նախատեսուած «Տալիտա» պարբերականի առաջին համարը, որուն հիմնական նպատակն է բազմամշակոյթ Գահիրէի վաղեմի նկարագիրը վերարծարծել եւ նպաստել բնակչութեան հաւաքական յիշողութեան վերականգնման, փոխճանաչողութեան եւ անոր վրայ հիմնուած համերաշխութեան: Մեծադիր 126 երեսներէ բաղկացած եւ ճաշակով կազմուած գունաւոր` պատկերազարդ պարբերականը Հայոց ցեղասպանութեան հարիւրամեակին առիթով ամբողջովին նուիրուած է հայութեան` ի Հայաստան, Եգիպտոս եւ...

ԱՆՆԱ ԳԷՈՐԳԵԱՆ Իւրաքանչիւր ժողովուրդի կեանքը բնութագրող ամենաազնիւ ու հարուստ բնագաւառներէն է երգարուեստը: Հայ երգը ունի հազարամեակներու պատմութիւն` ընդգրկելով հոգեւորէն մինչեւ աշուղական, ժողովրդականէն` հայրենասիրական, դասականէն` քաղաքային ֆոլքլոր եւ այլն: Մեզի հասած հայ անուանի եւ կամ անանուն հեղինակներու երգարուեստին մէջ արտացոլուած են թէ՛ իրենց ոճը, անհատական ձայնը, տարաբնոյթ ներքին մղումները, եւ թէ՛ տուեալ ժամանակաշրջանը բնորոշող գեղագիտական ըմբռնումները, բարքերն ու սովորոյթները: 2015 թուականին...

ԼԷՈՆԻԴ ՄԱՐՏԻՐՈՍԵԱՆ ժամանակն է վերադարձնել պարտքերը համաշխարհային շուկայում քարիւղի գների կտրուկ անկման եւ, որպէս հետեւանք, Ազրպէյճանում քարիւղատոլարային եկամուտների կրճատման հետ կապուած` տնտեսութիւնն այստեղ զգալի հետընթաց ապրեց, ինչը բերեց տոլարի նկատմամբ ազգային արտարժոյթի` մանաթի նշանակալի արժեզրկման: Մի պետութիւնում, որի պիւտճէն գլխաւորապէս ձեւաւորւում է ի հաշիւ քարիւղի վաճառքից ստացուած եկամուտների, գործընթացներն սկսեցին զարգանալ ձնագնդի սկզբունքով: Հակառակ իշխանութիւնների առոյգ եւ հանդարտեցնող յայտարարութիւններին` իրար...

Այն պահուն, երբ միջազգային ընտանիքը սկսած էր թուականով խօսիլ Սուրիոյ մէջ զինադուլ հաստատելու մասին, Թուրքիոյ կողմէ սուրիական տարածքներու վրայ քրտական կեդրոններու դէմ իրականացուած յարձակումները մագլցողականութեան նոր աստիճանաչափ արձանագրեցին: Պարզ դարձած էր արդէն, որ ժընեւեան բանակցութիւնները խափանողը` նախապայմանային մօտեցումներով Անգարան էր, որ անընդհատ կը փորձէր խոչընդոտել քրտական մասնակցութիւնը: Արեւմուտքի պահուածքը այստեղ տարանջատում բերող էր` Թուրքիոյ քիւրտերը ահաբեկչական որակելով եւ այդ պիտակաւորումէն...

ՎԱՀՐԱՄ ԷՄՄԻԵԱՆ Թուրքիա խիստ զայրացաւ, երբ 30 յունուարին Միացեալ Նահանգներու նախագահի յատուկ ներկայացուցիչ Պրետ ՄքԿըրք Արաբ Բունար այցելելով հանդիպում ունեցաւ Սուրիոյ քրտական Ժողովրդավարական միութեան կուսակցութեան (ԺՄԿ) ղեկավարներէն Էլտար Խալիլի հետ, իսկ Միացեալ Նահանգներու արտաքին գործոց նախարարի օգնական Անթոնի Պլինքին միեւնոյն օրը հանդիպում ունեցաւ քրտական նշեալ կուսակցութեան ղեկավար Սալեհ Մուսլիմի հետ: Թուրքիոյ նախագահ Ռեճեփ Թայիփ Էրտողան Էքուատորէն իր վերադարձի ընթացքին Ուաշինկթընին...

ՅԱՐՈՒԹ ՉԷՔԻՃԵԱՆ 29 յունուար 1919-ին Արամի փողոցի թիւ 9 շէնքի իր բնակարանին մէջ մահացաւ Հայաստանի Հանրապետութեան հիմնադիր եւ այն ժամանակ ներքին գործոց նախարար Արամ Մանուկեանը` բծաւոր տիֆ հիւանդութեան պատճառով (այս շէնքը Արամին նուիրած էր Ֆադէյ Քալանթարեանը ըստ http://aadmag.am/այս-տանն-է-1917-19թթ-ապրել-հհ-հիմնադիր-արամ-մ/): Անոր մարմինը ժողովրդային մեծ շուքով, ազգային յուղարկաւորութեամբ, կը թաղուի ներկայի Կոմիտասի անուան պանթէոնի վայրը գտնուող նախկին գերեզմանատան մէջ: Խորհրդային տարիներուն, գերեզմանատան վերացման...

ՆԱԹԱՆ ՊԵՏՐՈՍԵԱՆ Հայաստանի Ա. անկախ հանրապետութեան անկումէն ետք հայ մտաւորականութեան մօտ գաղափարական ուղղութիւնը սկսաւ փոխուելու: Անկէ առաջ ընկերվարութիւնն ու ազատականութիւնն էին, որոնք կ՛իշխէին հայկական քաղաքական գաղափարաբանական դաշտին վրայ, սակայն անոնք փոխարինուեցան ծայրայեղ ազգայնամոլութեամբ եւ մարքսիզմ-լենինիզմով: Ազգայնամոլութիւնը քարացուց հայկական յառաջդիմական գաղափարական միտքը, հայ ազգը հեռու պահեց միջազգային քաղաքական զարգացումներէն եւ սպաննեց ազատ մտածումի ոգին: Միւս կողմէ` մարքսիզմ-լենինիզմը հայ ազգը ուզեց առաջնորդել...

ԹԱԹՈՒԼ ՅԱԿՈԲԵԱՆ Գէորգի Կուտոյեան Նախագահ Սերժ Սարգսեանի հրամանագրով 2016թ. փետրուարի 12-ին Ազգային անվտանգութեան ծառայութեան (ԱԱԾ) նոր տնօրէն է նշանակուել 34-ամեայ Գէորգի Կուտոյեանը: Այս նշանակումը պայմանաւորուած էր նրանով, որ ԱԱԾ արդէն նախկին տնօրէն Գորիկ Յակոբեանը 70 տարեկան է, եւ օրէնքը թոյլ չէր տալիս նրա հետագայ պաշտօնավարումը: Նշանակումից անմիջապէս յետոյ հայկական ընդդիմադիր լրատուամիջոցները գրեցին, որ Կուտոյեանը Սերժ Սարգսեանի փեսայի` Վատիկանում Հայաստանի դեսպան...

ՅԱՐՈՒԹ ՍԱՍՈՒՆԵԱՆ «Քալիֆորնիա Քուրիըր» թերթի հրատարակիչ եւ խմբագիր www.TheCaliforniaCourier.com Նախորդ շաբթուան յօդուածովս տեղեկացուցած էի, որ Թալէաթ փաշան` Հայոց ցեղասպանութեան գլխաւոր կազմակերպիչը, 1921 թուականին բրիտանացի հետախոյզ Օպրի Հըրպըրթի տուած հարցազրոյցին մէջ ըսած էր, որ «յուշագիր գրած էր հայկական կոտորածներու մասին»: Ներկայ յօդուածովս կը փափաքիմ ներկայացնել համառօտ հատուածներ Թալէաթի ծաւալուն զեկոյցէն, որ նոյեմբերի 1921-ին հրապարակուած է «Նիւ Եորք Թայմզ»-ի կողմէ հրատարակուող «Քարընթ...