Անդրադարձ

ՎԱՐԱԳ ԳԵԹՍԵՄԱՆԵԱՆ Բաւական ուրախ եւ խանդավառ եմ, որ 12 յունուարին «Ազդակ»-ի մէջ լոյս տեսած Վահրամ Էմմիեանի «Նոր-օսմանեան հնարք մը» խորագիրով յօդուածը վերլուծող «Չխախտել պատմագրութեան կանոնները»  անդրադարձիս ստացած եմ պատասխան մը, որ առիթ պիտի տայ մամուլի այս քանի մը էջերու ընդմէջէն սկսելու լուրջ զրոյց-քննարկումի մը եւ գաղափարներու առողջ փոխանակութեան: Մարտ 16-ին «Ազդակ»-ի մէջ հրատարակուած «Բռնագրաւումի օրինականութեան մասին»  յօդուածով Վ. Էմմիեան կը...

ՀՐԱՉ ՊԱՐՍՈՒՄԵԱՆ «Արեգ» մանկապատանեկան խումբի աւագ սերունդը 19-26 փետրուարի ընթացքին չորս ելոյթներով ներկայացուց  Լորքայի «Պեռնարտա Ալպայի տունը»` բեմադրութեամբ Ռոպերթ Առաքելեանի: Յօդուածին Ա. մասը անդրադարձած էր թատրերգութեան հեղինակին եւ սպաներէն բնագիրին: Ելոյթը, սակայն, որդեգրած էր բեմադրիչ Վահէ Շահվերդեանի «Պեռնարտան եւ նրա աղջիկները» վերնագրով տարբերակը, որ առաջին անգամ բեմ բարձրացած է 2001-ին: Թատրերգութիւնը վերջին անգամ ներկայացուած է 15 փետրուար 2015-ին, «Լոռի 21»...

Տեղին է հարց տալ, թէ պատահածը ռուսական ռուլեթի անուակի կիրարկո՞ւմ է, թէ՞ պարզապէս առաքելութեան աւարտ: Պատասխանը` իւրայատուկ փութինեան ոճ, որոշում, կամ աւելի ճիշդը` քաղաքական մարտավարութիւն: Այսպէս, Սուրիոյ պատերազմի հնգամեակի օրն իսկ Ռուսիա անակնկալի բերաւ դէտերը` պաշտօնապէս տեղեկացնելով, թէ Սուրիոյ մէջ իր առաքելութիւնը աւարտած է, եւ նախագահ Պաշշար Ասատի ղեկավարութիւնը տապալելու փորձերը` փարատած: Զօրքն ու ծանր հրետանին սկսան վերադառնալ Ռուսիա` անշուշտ...

ՅԱՐՈՒԹ ՉէՔԻՃԵԱՆ «Ազդակ»-ի 17 փետրուար 2016 թիւին «Հայրենի կեանք» բաժինի «Մշակոյթի նշանաւոր գործիչներ կոչ կ՛ուղղեն` պահպանելու պատմամշակութային շինութիւններն ու յուշարձանները» նաեւ «Երկիր»-ի 12 փետրուար 2016 թիւին մէջ լոյս տեսած «Երեւանը գիւղից եկած, թունդ շպարուած աղջկայ է յիշեցնում. արուեստագէտները պահանջագիր են ներկայացնում» յօդուածը կը ներկայացնէ խումբ մը արուեստագէտներու` Միքայէլ Պօղոսեանի, Արամոյի, Հրանդ Թոխաթեանի, Զարուհի Մուրատեանի, Զաւէն Սարգիսեանի, Լիլիթ Պիպոյեանի, Մարք Գրիգորեանի,...

Քեսապը իր շրջակայ գիւղերով 19-րդ դարէն սկսեալ հայ իրականութեան ներկայացուած է իբրեւ հայկական ինքնուրոյն շրջան` պատմական, ազգագրական, բանահիւսական եւ բարբառային արժէքներով: Քեսապի կազմաւորումը կապուած է միջին դարերու Անտիոքի հայ հոծ գաղթականութեան հետ, իսկ քեսապահայութեան ճակատագիրը միշտ ալ առնչուած եղած է արեւմտահայութեան, ապա Սուրիոյ հայ գաղութի պատմութեան հետ, սկսած 1894-1896-ի Համիտեան ջարդերէն, 1909-ի Ատանայի կոտորածէն, 1915-ի Մեծ Եղեռնի տեղահանութենէն, 1939-ին Աղեքսանդրեթի...

Այնճարի հոգեւոր հովիւ` ՄԻՒՌՈՆ ՔՀՆՅ. ԱՒԵՏԻՍԵԱՆ Ծանրակշիռ թախծութեամբ, տակաւին թարմ է ողջ հայութեան պատմական յիշողութեան մէջ Քեսապի երրորդ տեղահանութիւնը (21-03-2014), որ «արգասիք»-ն էր նոյն հակառակորդին` հայու դարաւոր թշնամիին` ցեղասպան Թուրքիոյ հակահայ, անիրաւ, անգութ, անբարոյ եւ արիւնարբու կեցուածքին ու գործողութեան: Այդ օր քեսապցիներ հայկական անխառն հաւատքով, զգացումով, զիրար օժանդակելով, ոմանք ինքնապաշտպանութեան դիմելով, ուրիշներ տեղափոխելով անկարներն ու տարեցները դէպի առաւել ապահով շրջաններ...

ՑՈՂԻԿ ԱՇԸԳԵԱՆ Քսանամեայ Լեւոնը երկու տարիէ ի վեր Հայաստան կը բնակէր: Վարժուած էր արդէն եւ տեղաւորուած` իր մէկ սենեականոց տան մէջ: Սուրիական պատերազմի առաջին օրերէն իսկ, զինուորական խնդիրներ չունենալով հանդերձ, որոշեց Հայաստան երթալ, կամ ինչպէս ինք կ՛ըսէր` վերադառնալ: Եւ այդպէս ալ եղաւ: Հայրն ու մայրը համամիտ էին եւ հպարտ` իրենց զաւկին որոշումով: Լեւոնը միշտ վայելած էր անոնց վստահութիւնը: «Լա՛ւ, տղա՛ս,...

Իր կարմիր խնձորներով, Իր կապոյտ երկինքով, Եւ իր նարնջագոյն պարտէզներով Քեսապը կը շարունակէ արթուն մնալ` Սպասելով իր պանդուխտ զաւակներուն Պապենական տուն վերադարձին: Իր նախահայրերու անթառամ շիրիմներով, Իր հասունցած ծերունիներով, Իր հողին կառչած ու հաւատարիմ մնացած քեսապցիներով Քեսապը կը շարունակէ մնալ` Սպասելով իր հեռացած սերունդներու զաւակներու հայրենի օճախ ժամանելուն: Ոչ մէկ տեղ այդքան քաղցր յիշատակներով ծանրաբեռնուած, եւ այնչափ հարազատ սիրով կապուած...

Պիտի ուզէի ես ըլլալ` Քաղցր եղանակ մը աննման, Քեզ նման սիրալիր`զմրուխտ Իմ կեանքի Անմահ հերոս ազնուական... Պիտի ուզէի ես ըլլալ` Արեւի նման շողշողուն, Դէմքիդ վրայ ոսկեզօծ. Աչքերուդ խաղաղ փայլքով Յոյս ներշնչեմ յոգնածներուն... Պիտի ուզէի ես թռչիլ Իմ երգերով գերեգին, Ինչպէս քո ձայնը գերեց` Ծանրաթախիծ շատ հոգիներ... Պիտի ուզէի ես ըլլալ` Կորովաբիբ քեզ նման Կորովամիտ,կորովաբան, Սլանալու խորերը մութ, Ուր չի նշմարեր...

ՅԱՐՈՒԹ ՍԱՍՈՒՆԵԱՆ «Քալիֆորնիա Քուրիըր» թերթի հրատարակիչ եւ խմբագիր Միացեալ Նահանգներու հայկական համայնքներ կատարած իր շրջագայութեան ընթացքին Հայաստանի մէջ Միացեալ Նահանգներու դեսպան Ռիչըրտ Միլզ 10 մարտին ելոյթ ունեցաւ Քալիֆորնիոյ Լա Քրեսենթա քաղաքին մէջ գտնուող Ազգային առաջնորդարանի դահլիճին մէջ` ամերիկահայերուն տեղեկացնելով Հայաստանի մէջ իր կատարած դիւանագիտական աշխատանքին մասին: Իր ողջոյնի խօսքին մէջ Հայաստանեայց առաքելական եկեղեցւոյ Արեւմտեան թեմի առաջնորդ Մուշեղ արք. Մարտիրոսեան յոյս...

ԹԱԹՈՒԼ ՅԱԿՈԲԵԱՆ Հայաստանի ճանապարհների վիճակը այսօր յիշեցնում է 90-ական թուականները: Այն ժամանակ պատերազմ էր, Հայաստանը նոր էր անկախացել, տնտեսութիւնը ծանր վիճակի մէջ էր, ամէն բան արւում էր ռազմաճակատի համար, հետեւաբար ճանապարհների վատ ու քարուքանդ վիճակը բնական էր համարւում: Վերջին երկու-երեք շաբաթների ընթացքում ես իմ ինքնաշարժով կտրել եմ մի քանի հազար քիլոմեթր ճանապարհ եւ կարող եմ ասել, որ ինչպէս գլխաւոր, այնպէս...

Պատերազմին մէջ տոկալու սուրիահայութեան տուայտանքին մէջ հայ դպրոցն ու հայ ուսուցիչը յուսադրիչ դերակատարութիւն ունեցան շարունակելով հայապահպանման իրենց առաքելութիւնն ու յատկապէս դաստիարակչական պատասխանատու գործը: Պատասխանատու, որովհետեւ յատկապէս պատերազմական մթնոլորտի մէջ վայրագութիւններու պատկերները, բարոյական ըմբռնումներու անկումը, կենցաղային դժուարութիւնները կրնային հեշտութեամբ աղաւաղել մատղաշ սերունդներուն աշխարհահայեացքը, գեղեցիկին ու բարիին հանդէպ անոնց հաւատքը, մշուշապատ դարձնել անոնց ապագան եւ նուազեցնել ուսման նկատմամբ անոնց հետաքրքրութիւնը: Հայ ուսուցիչն...

Քսանութ տարիներ առաջ, 20 փետրուար1988-ին, Լեռնային Ղարաբաղի Ինքնավար Մարզի Գերագոյն խորհուրդը արտակարգ նիստի մը ընթացքին, Խորհրդային Միութեան սահմանադրութեան` ազգերու ինքնորոշման վերաբերեալ յօդուածին տրամադրութիւններուն համաձայն, կ՛որոշէր անջատուիլ Ազրպէյճանական Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետութենէն եւ միանալՀայկական Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետութեան: Սահմանադրական քայլ մը որ ազդանշան պիտի տար Արցախի ազատագրական պայքարին: Ի՞նչ էին այն առարկայական պատճառները որոնք մղեցին Ժողովուրդի կողմէ ընտրուած պատգամաւորները՛ այսպիսի որոշում մը կայացնելու:...

ԹԱՄԱՐ ՅՈՎՀԱՆՆԻՍԵԱՆ Արուեստագիտութեան դոկտոր Հայ գրականութեան ասպարէզը հարստացաւ վերջերս լոյս տեսած Արամ Սեփեթճեանի «Գրական հանդիպումներ» ժողովածուով: Արդէն իսկ վերնագիրը` «Գրական հանդիպումներ» ներառում է իր մէջ հարուստ, բազմաշերտ իմաստ: Այդ «հանդիպումները» սոսկ ֆիզիքական հանդիպումներ չեն: Արամ Սեփեթճեանի բովանդակ, հարուստ հոգեաշխարհի մէջ դրանք Մեծատառով Հանդիպումներ են` հոգու, մտքի, մարդկային էութեան ինքնատիպ յուզական ներաշխարհի: «Գրականութեան ներկայութիւնը մեր կեանքին մէջ» իր յառաջաբանում Արամ Սեփեթճեանը...

Ուսուցչաց օրը կ’աւարտի նուազ քան ժամէ մը: Նոր վերադարձած ըլլալով ԱՅԳ-ի մօտալուտ համերգին առիթով կատարուած փորձէն` հարկադրուած եմ լեցնել ու «խմբավարին խօսք»-ին համար յատկացուելիք աւանդական այս էջը, եւ որքան ալ յետաշխատանքային յոգնութիւնը ճնշող ըլլայ, կարծես թէ քանի մտքիս մէջ թարմ է ընդհանուր մտորումներուս շրջածիրը, ամէնէն յարմար պահն է քանի մը տող մրոտելու եւ խօսքը  ժամանակին տպարան հասցնելու: Եւ որքան ալ...

Նիկոսիա տուած պաշտօնական այցելութեան ծիրին մէջ Հայաստանի նախագահ Սերժ Սարգսեան 16 մարտին Կիպրոսի նախագահ Նիքոս Անասթասիատեսի հետ ներկայ գտնուած է այդ երկրի արտաքին գործոց նախարարութեան բացօթեայ թանգարանին մէջ տեղի ունեցած հայ-կիպրական բարեկամութիւնը խորհրդանշող խաչքարի բացման արարողութեան: 1958 թուակիր, Ջուղայի ոչնչացուած խաչքարերէն մէկուն կրկնօրինակը եղող խաչքարը Հայաստանի նախագահը հայ ժողովուրդին անունով նուիրած է կիպրական կողմին: Նիքոս Անասթասիատես ըսած է, որ խաչքարը...

ԼՈՌԻ ՍԱՐԳԻՍԵԱՆ Դաշնակցութեան նպատակներէն մէկն է ազատ, անկախ եւ միացեալ Հայաստան մը ունենալ: Այս կէտը Հայ դատի ու պահանջատիրութեան մաս կը կազմէ: Պահանջատիրութիւնը ներքնապէս աւելի լուրջ իմաստ կը ստանայ, եթէ ունենայ հեռատեսութիւն եւ ամբողջական ծրագիր մը, որ կը գծէ պահանջներու յաջորդ հաւանական ապագան: Հոս հեռատեսութիւնը միացեալ հողերու պաշտպանութեան ապահովումն է: Յստակացնենք: Պատկերացնենք, որ մեր տարած պայքարը այնքան զօրաւոր եղաւ, որ...

Կարապետ Մոմճեան Դիմատետրի իր էջին վրայ բաժնեկցած է 12 յունուարին «Ազդակ»-ի մէջ լոյս տեսած «Նոր-օսմանական հնարք մը» խորագիրով յօդուածին անդրադարձող Վարագ Գեթսեմանեանի «Չխախտել պատմագրութեան կանոնները» խորագրեալ արձագանգին` համաձայն գտնուելով վերջին գրութեան մէջ տեղ գտած կարծիքներուն եւ հաստատելով, որ` «Երբ օսմանական արխիւ կը քննես, այդ չի նշանակեր, որ Թուրքիոյ օգտին կ’աշխատիս»: Կարապետ Մոմճեանի էջին վրայ տեղադրուած յօդուածին եւ անոր գրառումին արձագանգած...

ԼԱԼԱ ՄԻՍԿԱՐԵԱՆ-ՄԻՆԱՍԵԱՆ Վերջերս կը լսեմ, թէ ինչո՛ւ լռած եմ, չեմ շարունակեր «Օրագրութիւնս», որ ըստ իրենց` շատերուն օրագրութիւնն է: Բայց երբ մարդիկը յուսադրելու հիմքեր չունիմ, միայն ժխտականը յիշելն ալ ճիշդ չեմ գտներ, մանաւանդ որ փապուղին շատ ոլոր-մոլոր է, եւ վերջաւորութեան լոյսը չ՛երեւիր: Ինչպէ՞ս խօսիմ միայն ժխտականը, երբ դեռ երէկ երիտասարդուհի մը, նախկին աշակերտուհի, որուն, ցաւօք, անունն իսկ չկրցայ յիշել, բազմութեան մէջ...

Թուրքիոյ «Իլեթիշիմէ» հրատարակչութիւնը «Հայոց ցեղասպանութիւնը 100 տարի անց» վերնագիրով լոյս ընծայած է այն զեկուցումներու ժողովածուն, որ ներկայացուած է 2015-ին Փարիզի մէջ: Այս մասին կը հաղորդէ «Ակունք» կեդրոնը` հիմնուելով վերոնշեալ հրատարակչութեան կայքէջին մէջ հրապարակուած տեղեկութեան վրայ: Աղբիւրին համաձայն, ժողովածուն կ՛ընդգրկէ ցեղասպանագիտութեան ոլորտի լաւագոյն մասնագէտներուն զեկուցումները, որոնք ոչ միայն կը մեկնաբանեն Հայոց ցեղասպանութիւնը, այլեւ կ՛անդրադառնան օսմանեան տարածքներուն մէջ բնակուած միւս փոքրամասնութիւններուն նկատմամբ...