Անդրադարձ

Զ. Թ. Ստորեւ լոյս կ՛ընծայենք այս գրութիւնը, որ պատրաստուած է Թեհրանի «Ալիք»-ի 85-ամեակին առթիւ կազմակերպուած ուխտագնացութեան ընթացքին: Անմահ հայ հերոսներու փաղանգին մաս կազմող Եփրեմ Խանը (1868-1912) թաղուած է Թեհրանի Հայկազեան (այժմ` Դաւթեան) դպրոցի բակին մէջ: Անոր տպաւորիչ յուշարձանն ալ կանգնած է Թեհրանի Սուրբ Մարիամ եկեղեցւոյ բակին մէջ: Սակայն այս բոլորէն աւելի, ամէնէն հետաքրքրականը անոր անձնական ինչքերը, իրերն ու առարկաներն են,...

ԹԱՄԱՐ ՅՈՎՀԱՆՆԻՍԵԱՆ Արուեստագիտութեան դոկտոր Օրերս Երեւանի «Նարեկացի» մշակութային միութիւնում տեղի ունեցաւ հետաքրքրական միջոցառում` նուիրուած Աւստրիայում երկար տասնամեակներ գործող հայկական Մխիթարեան միաբանութեանը: Միջոցառման բանախօսն էր Վիեննայից Երեւան եկած եւ ճանաչուած մշակութաբան, լրագրող Պարպարա Տենշերը: Հիմնական նիւթն առնչւում էր Վիեննայում գործող Մխիթարեան միաբանութեան տպարանի բազմածաւալ գործունէութեանը, որը Պարպարա Տենշերը որակել է որպէս կամուրջ Արեւելքի եւ Արեւմուտքի մշակոյթների միջեւ: Հէնց այդ վերնագրով է...

ՍԻՄՈՆ ԿՈՍՏԱՆԴԻՆԵԱՆ Տիկին Անուշ իր ընտանիքին անդամներուն բուռն փափաքին ընդառաջելով` ի վերջոյ կ՛ընդունի պզտիկ շնիկ մը բերել տունը: Անուշին ամուսինը եւ զաւակները գիրկէ գիրկ  կը սիրեն, կը շոյեն նոր հիւրը` Չալոն: Ընտանիքի անդամներուն միջեւ նոյնիսկ հարց կը ծագի շնիկը պտոյտի տանելու առաջնահերթութեան համար: Մէկ տարի վերջ Անուշին ընտանիքը Չալոյին տարեդարձը կը տօնէ կարկանդակով մը: Օր մը, գիշերով, տիկին Անուշին ընտանիքին...

ԲԱԳՐԱՏ ԷՍԴՈՒԳԵԱՆ Պոլսահայութեան հաշուոյն անձնական փորձառութեամբ, Միջին Արեւելքի եւ հետզհետէ Եւրոպայի հաշուոյն ալ դիտումներու հետեւելով` կրնանք ըսել, թէ հայ ժողովուրդի վերջին քանի մը տասնամեակներու կարեւոր հարցադրումը ձեւաւորուած է «երթալ»-ու եւ «մնալ»-ու շուրջ: Թերեւս ալ ազգային յատկութիւն մըն է, որ հայը Անի քաղաքի կործանումէն ի վեր, պատմականօրէն երթալու հակում մը ունեցած է: Հայրենի երկրին նկատմամբ զգացական կապը չէ կրցած արգելք ըլլալ...

ՀՐԱՆԴ ՄԵԼԻՔ-ՇԱՀՆԱԶԱՐԵԱՆ Պաշտպանութեան նախարար Վիգէն Սարգսեանը վերջերս Ազգային ժողովում նշեց, որ` «Իրականում պաշտպանութեան նախարարութիւնը ոչ այլ ինչ է, քան նախագահի աշխատակազմի եւս մէկ դրսեւորում` որպէս գերագոյն գլխաւոր հրամանատարի գործիք զինուած ուժերի նկատմամբ վերահսկողութեան»: Ի հարկէ, բոլորին է յայտնի, որ գերագոյն գլխաւոր հրամանատարը մշտապէս վերահսկել է զինուած ուժերում ընթացող գործընթացները: Բայց շատ հարցերում Սէյրան Օհանեանը եղել է բաւական ինքնուրոյն նախարար, եւ...

ՊՕՂՈՍ ՇԱՀՄԵԼԻՔԵԱՆ Հաւատացեալ չեմ: Անհաւատ ալ չեմ: Հաւատացեալին ու անհաւատին միջեւ ամենամօտ ածակա՞նը: Հաւանաբար` թերահաւատ: Աստուծոյ գոյութեան կը հաւատամ, սակայն շատ մը հաւատացեալներու նման, ամէն կիրակի եկեղեցի երթալու կարիքը չեմ զգար: Կը բաւականանամ ամէն իրիկուն, նախքան անկողին մտնելս, «Հայր Մեր»-ով: Տօնական օրերուն սուրբ պատարագին չմասնակցիլը ոչ թէ մեղք, այլ յանցանք կը համարեմ: Պատարագէն ետք չեմ հաղորդուիր: Երբ խմբովին խոստովանանքի ժամանակ...

ԱԲՕ ՊՈՂԻԿԵԱՆ Վերջապէս մեր երկրի ղեկավարութիւնը անդրադարձաւ, որ հայոց բանակը կրնայ Հայաստանի տնտեսութեան «առաջատարը, շոգեքարշը» ըլլալ: Նոր նշանակուած պաշտպանութեան նախարար Վիգէն Սարգսեանը ներկայացնելով հետագայ իր գործունէութեան ծրագիրի ուրուագիծը` յայտնեց, թէ անցում պիտի կատարուի «բանակաշինութիւնից դէպի ազգ-բանակ կառուցում»: Նկատի ունենալով, որ տարածաշրջանի քաղաքական մարտահրաւէրներու լոյսին տակ Հայաստան պարտաւոր է մե՛ծ բանակ պահելու, Վ. Սարգսեան կը բացատրէ իր ծրագիրը, որուն միջոցով, բանակը...

Հալէպի ողբերգական պատկերներուն, արձանագրուած զոհերուն եւ վիրաւորներուն ի տես հայ հասարակական դաշտը բնականաբար կ՛ալեկոծուի: Հաւանաբար բնական է նաեւ այն, որ ժողովրդային մակարդակով պատահարներուն դիմաց ընդվզումի տրամադրութիւնները հասցէներ փնտռեն, թիրախներ եւ եղածին պատասխանատուութիւնը բարդեն ամէնէն առաջ պատասխանատու կողմերու ուսերուն: Եւ որովհետեւ այսօրուան հասարակութիւնը առիթ ունի նաեւ հրապարակային արտայայտուելու, զանգուածներուն իր տեսակէտը, բողոքը, ընդվզումը հասանելի դարձնելու, գրառումները, մեկնաբանութիւնները եւ քննարկումները կ՛ողողեն ելեկտրոնային...

Խ. ՏԷՐ ՂՈՒԿԱՍԵԱՆ Հայաստանի անկախացման քսանհինգամեակի նախորդած շաբաթավերջին` սեպտեմբեր 18-ին, Ռուսական Դաշնութեան տարածքին տեղի ունեցան օրէնսդրական ընտրութիւններ: Անոնց ընթացքին նախագահ Վլատիմիր Փութինի իշխող Միացեալ Ռուսիա կուսակցութիւնը,  նախատեսուածին նման, լայն յաղթանակ մը տարաւ քուէներուն 54 տոկոսը շահելով, ինչ որ կը նշանակէ Տումայի 450 աթոռներէն 343-ը, այսինքն 105 աթոռ աւելի` 2011 դեկտեմբերի ընտրութիւններուն, իր շահածէն: Ի տարբերութիւն նախորդ ընտրութիւններուն, սակայն, բողոքի ցոյցեր...

Հայաստանի Հանրապետութեան պաշտօնական պատուիրակութիւնը 1919թ. աշնանը Փարիզից մեկնել էր Միացեալ Նահանգներ` ազատ, անկախ եւ միացեալ Հայաստանի առաջին ղեկավար Յովհաննէս Մաթեւոսի Քաջազնունու գլխաւորութեամբ: ՀՅԴ պատմութեան թանգարանի արխիւում պահուող այս բացառիկ լուսանկարի կենտրոնում կանգնած են` պատուիրակութեան զինուորական առաքելութեան հրամանատար Հայկ Պոնափարթեանը, զօրավար Անդրանիկ Օզանեանը, Մեծն Բրիտանիայում Հայաստանի դեսպան, զօրավար Յակոբ Բագրատունին, պատուիրակութեան զինուորական առաքելութեան փոխհրամանատար Միքայէլ Տէր Պօղոսեանը, նրանց հետեւում են կանգնած`...

ԴՈԿՏ. ՀՐԱՅՐ ՃԷՊԷՃԵԱՆ Իւրաքանչիւր Հալէպ ճամբորդութեան անպայման պէտք էր կանգ առնէինք Մաարա գիւղը` Հալէպէն առաջ եւ մօտաւորապէս ութսուն քիլոմեթր հեռու: Եւ ասիկա ձեւով մը անգիր օրէնք եղած էր, կամովի պէտք էր հոն կանգ առնէին` թէ՛ քիչ մը հանգստանալու, եւ թէ՛ համտեսելու գիւղին համեղ ճաշերը եւ անուշեղէնները: Փոքր տարիքէս եւ մինչեւ չափահասութիւն` այս եղաւ մեր սովորութիւնը: Մաարա գիւղին հետ կը կամրջէի...

Սուրիա 6-րդ տարին ըլլալով կ՛ենթարկուի արտաքին ուժերու կողմէ ուղղորդուած ահաբեկչական պատերազմի: Այս պատերազմի ամէնէն սոսկալի բաժինը շուրջ 4 տարի է ի վեր տեղի կ՛ունենայ Հալէպի մէջ: Հալէպը ո՛չ միայն իր աշխարհագրական դիրքով եւ տնտեսական ազդու գործօն ըլլալու հանգամանքով կը տարբերի Սուրիոյ մնացեալ նահանգներէն, այլ նաեւ` բնակչութեան գունեղ պատկերով: Հալէպի մէջ, համեմատած Սուրիոյ այլ նահանգներու, հայ համայնքը ունէր եւ տակաւին ունի...

ՄԱՆՈՒԷԼ ՔԷՇԻՇԵԱՆ Բան չմնաց գրելիք: Բան չմնաց գրելիք, որովհետեւ այսօրուան զոհերուն կորուստը անցեալ շաբաթ սգացած էինք, դեռ ամիսներ առաջ, տարիներ առաջ սգացած էինք մեր նախորդ զոհերուն հետ, վաղուան եւ յաջորդելիք օրերու զոհերուն ալ մահը արդէն շատոնց սգացած ենք... առաջին զոհերուն հետ... Բայց սուգը կարծես անվերջ է, ու օրերը առաւել գորշ գոյն կը ստանան, ինչպէս այսօր մատնանշեց քահանայ հայրը իր հրաժեշտի...

Ազգային մեր առօրեային մէջ կը հանդիպինք այնպիսի երեւոյթներու, որոնց հանդէպ լուռ եւ անտարբեր մնալ կարելի չէ այլեւս: Լռութիւնը հաւանութեան նշան է, իսկ հաւանութիւնը յաճախ համակերպումի եւ զիջումի արտայայտութիւն է: Դեռ մինչեւ ո՞ւր զիջիլ եւ ի՞նչ գնով: Ամէն ինչ կարելի չէ զիջիլ, մանաւանդ երբ հարցը կը վերաբերի արժէքներու, որոնց կորուստը հայեցի մեր դիմագիծը կը խաթարէ եւ ազգային մեր ինքնութիւնը կը վտանգէ:...

Դոկտ. Ճան Շօ, Ստեփան Գրգեաշարեան եւ փրոֆ. Կարտնըր Սիտնիի համալսարանի արուեստի եւ ընկերային գիտութիւններու ուսումնասիրութեան գրասենեակը աւստրալիական մամուլին յղած է հաղորդագրութիւն մը, որուն մէջ անդրադարձած է «Գրգեաշարեան-Գայիքեան ֆոնտ»-ին: Ստորեւ` հաղորդագրութիւնը: Կը շնորհաւորենք «Գրգեաշարեան-Գայիքեան ֆոնտ»-ի առաջին հետազօտող նպաստընկալները` փրոֆ. Իըն Կարտնըր եւ դոկտ. Ճան Շօ, երկուքն ալ` «Ունիվըրսիթի աֆ Սիտնի»-ի դասախօսներ: «Գրգեաշարեան-Գայիքեան ֆոնտ»-ը ստեղծուեցաւ 2014-ի վերջաւորութեան, տէր եւ տիկին Ստեփան եւ...

ՐԱՖՖԻ ՏՈՒՏԱԳԼԵԱՆ Արցախ այցելողներէն շատ քիչեր տեսած են Առաջամուղ գիւղը: Անիկա զբօսաշրջիկներուն համար ծանօթ վայր մը չէ, տեսարժան յուշարձաններ չունի, հեռու է Ստեփանակերտէն եւ կը գտնուի Հադրութ վարչական շրջանի ամէնէն հարաւը, Հադրութէն մօտ 40 քիլոմեթր հեռաւորութեան վրայ: Առաջամուղ գիւղը ազատագրուած տարածքներուն վրայ կառուցուելու սկսաւ 2004 թուականին, «Թուֆէնքեան հիմնադրամ»-ի եւ ԼՂՀ իշխանութիւններուն համատեղ ջանքերով, հետագային նաեւ` Արեւելեան Ամերիկայի «Արցախ ֆոնտ»-ին մասնակցութեամբ:...

Հաւաքուած ենք այսօր միասնաբար նշելու ազգային հերոս, առասպելական դաշնակցական հրամանատար, արժանապատիւ ու խիզախ հայու` Աշոտ Ղուլեան - Բեկորի  նահատակութեան  24-ամեակը: Հայ ժողովուրդի գիտակցութեան, հոգւոյն, սիրտին ու պատմութեան մէջ, ինչպէս որ Հայաստանի Ա. Հանրապետութեան սերունդը իւրայատուկ տեղ ունի յանձինս Դրոներու, Արամներու, Նժդեհներու, Ռուբէններու, նոյնպէս ալ արցախեան պայքարի ամբողջ տեւողութեան մասնակցած, բազմաթիւ ռազմավարական յանձնառութիւններ կատարած անձնուրաց Աշոտ Ղուլեանը, Մհերը, Կարօտը, Շահէն Մեղրեանը,...

Շ.Գ. Վերահսկուողէն անձեւ քաոսի անցումի նախադրեալները կը յուշէին ռազմական այն գործողութիւնները, որոնք արձանագրուեցան Սուրիոյ Հալէպ քաղաքին մէջ, անցեալ օրերուն: Համաձայնեցուած զինադուլը անպայման պիտի ընդհատուէր, ռուս-ամերիկեան ո՛չ միայն յայտարարողական, այլ նաեւ գետնի վրայ ռազմական միջնորդաւորուած երեւոյթով, անուղղակի, ըստ էութեան ուղղակի, բախումներու հետեւանքով: Ամբողջ խնդիրը կը կեդրոնանար այն պահանջին վրայ, որ անընդհատ ռուսերը կ՛արծարծէին` տարանջատել ընդդիմադիր զինեալները ահաբեկչական խմբաւորումներէն: Դէպքերը այնպէս կ՛ընթանային,...

Իրանի եւ իրանահայութեան պատմութիւնը միահիւսուած է անքակտելի կապերով: Իրանահայութիւնը Մերձաւոր ու Միջին Արեւելքի հնագոյն համայնքներէն մէկն է: Համայնքը իւրայատուկ է քանի մը հանգամանքներով. նախ` համայնքը սերտօրէն կապուած է Հայաստանի հետ Իրան-Հայաստան աշխարհագրական կապին բերումով: Երկրորդ` երկու երկիրներու ժողովուրդները ունեցած են դարարմատ յարաբերութիւններ, իսկ երրորդ` իրանահայ համայնքը Միջին Արեւելքի մնացեալ համայնքներուն նման չէ գոյացած Հայոց ցեղասպանութեան յաջորդող տարիներուն, այլ կայացած է...

ՍԵԴՕ ՊՈՅԱՃԵԱՆ Դեռեւս գոյութիւն ունեն հայ մարդիկ, ոչ միայն պարզ հայեր, այլեւ` պետական այրեր, քաղաքական գործիչներ եւ մտաւորականներ, որոնք ծիծաղում են հայի պահանջատիրութեան վրայ: Որպէս միամիտների` ծաղրում բոլոր նրանց, ովքեր հաւատում եւ գործում են մեր բռնագրաւեալ հողերի ազատագրման համար: Որակում են իբրեւ երազապաշտների բոլոր նրանց, ովքեր ձգտում են Կարսի, Արտահանի, Մուշի, Սասունի եւ մեր հայրենական միւս բնակավայրերի վերամիացմանը: Մինչեւ իսկ...