Անդրադարձ

ՍԷՐՈՒԺ ԽԱՆՃԻՀԱՆԵԱՆ «Էջերն անմահութեան» յօդուածներու շարք մըն է, որ կ՛անմահացնէ յանուն հայրենիքի գաղափարին իրենց կեանքը զոհած մեր նուիրեալները: Անոնք իւրաքանչիւրիս կը փոխանցեն առկախ կտակ մը եւ կը դառնան ներշնչարան` իւրաքանչիւր օր հայօրէն ապրելու ու պայքարելու յանուն այդ կտակի ամբողջացման: Հայրենասէր ու հայրենանուէր, պարզ ու արդար, լաւատես, ուսանող եւ ապագայ ատամնաբժիշկ, ՀՅԴ-ի անդամ եւ ՀՅԴ կամաւորական գումարտակի ազատամարտիկ,  Արցախի Հանրապետութեան «Մարտական...

ՌՈՒՊԻՆԱ ԱՐԹԻՆԵԱՆ «Երգ սիրեցէք կեանքից, գինուց, ամէն բանից աւելի, Երգն է միակ բալասանը անդնդախոր ցաւերի, Երգ հիւսեցէք, առանց երգի` վիշտն աշխարհ է ցաւերի»: ՍԱՐՄԷՆ Կիրակի, 19 հոկտեմբերի երեկոյեան Հայ աւետարանական Ա. եկեղեցիին մէջ ներկայ եղանք իւրայատուկ համերգի մը` խորագրուած «Սրտի ներդաշնակութիւն` ձայն եւ կիթառ»: Երկու տաղանդաշատ երաժիշտներ` Մկրտիչ եւ Լիանա Միքայէլեաններ, միաձուլելով իրենց երաժշտական եւ կատարողական կարողութիւնները, ստեղծեցին հրաշալի երաժշտական...

ՏԻԳՐԱՆ ՃԻՆՊԱՇԵԱՆ Պետութիւն եւ եկեղեցի հակամարտութիւնը գոյութիւն ունեցած է եկեղեցական նուիրապետութիւններու կազմաւորման օրերէն: Եկեղեցական նուիրապետութիւնները կազմաւորուած են, չորրորդ դարէն սկսեալ, պետական աւատապետական դրութեան նմանողութեամբ, ուր կաթողիկոսը թագաւորն է, իսկ առաջնորդ եպիսկոպոսները` աշխարհներու (նահանգներու) տէր նախարարները: Այս նմանութիւնը սակայն կը վերաբերի եկեղեցւոյ, որ մարդերու համախմբում-ժողով է, միայն ու միայն արտաքին, տեսանելի կազմակերպութեան: Այս կազմակերպութիւնը կապ չունի եկեղեցւոյ ներքին կեանքին, այսինքն` հաւատքին...

Յ. ՊԱԼԵԱՆ «Ազգի մը դատողութիւնը կազմուած կ՛ըլլայ սկսեալ այն պահէն, երբ ան կրնայ ինքզինք դատել: Բայց այս առանձնաշնորհումը ձեռք կը բերուի շատ ուշ»: ԿէՕԹէ, գերմանացի գրող Ո՞վ, ինչպէ՞ս կրնայ իրատեսական գնահատումը ընել հայկական ՍՓԻՒՌՔ-ի ընկերային, քաղաքական, մշակութային եւ տնտեսական կարողականութեան: Այդ փորձը  երբեւիցէ  եղա՞ծ է: Գնահատել` կը նշանակէ դատել եւ ընտրել,  ճանչնալ գործելու համար: ՍՓԻՒՌՔ գլխուն տակ գտնուող մարդոց թիւը...

ԴԵՐԵՆԻԿ ՄԵԼԻՔԵԱՆ Հայոց առաքելական եկեղեցու դէմ հերթական արշաւանքի խորապատկերին ականատեսը եղանք արդէն քանիցս կրկնուող ոստիկանական ուժերի մի այլ վայրագութեան, այս անգամ` հայրենի երկրորդ քաղաք Գիւմրիում: Քաղաքաբնակները հարիւրաւոր զոռպա-զօրայիններին անուանեցին թուրք, երեւի` վերջնի խուժանային պահուածքին ի տես... Զաւեշտը, սակայն, այս ամէնում, մեծաթիւ «ասկեարներով» ընդամէնը մէկ քաղաքացու, այն էլ` «կոռումպացուա՜ծ» դասուած քաղաքապետին ձերբակալելն ու բերման ենթարկելն էր... - Ինչո՞ւ այդ վայրենութիւնը, -...

ՀՐԱՆԴ ՄԱՐԳԱՐԵԱՆ Որքա՛ն ծածկես, Ինչո՛վ ծածկես, Փշրե՛լ փորձես, Ծո՛վը նետես Կամ քամուն տաս, եւ եթերի ալիքներու Անորոշին փորձես յանձնել. Յուշդ երբե՛ք չի՛ մահանար... Ան հոգիիդ ծալքերուն մէջ Լուռ ու խոնարհ, Անխօս պիտի Հետդ խօսի Երգէ պիտի, երբեմն` լայ Երբ առանձին Ծալքերուն մէջ ժամանակին դուն դեգերիս... Պիտ՛ պատկերէ սուրբ պահերդ, Կենդանացնէ լռութիւնդ, Եւ փարատէ երազներուդ մթութիւնը Եւ պատկերէ արշալոյսերն դեռ չբացուած...

ԳԷՈՐԳ ՊԵՏԻԿԵԱՆ Երեւանի մէջ 2018-ին լոյս տեսած է դաշնակահար-բանաստեղծ Կամիլա Քէշիշեանի «Ծաղկած ցաւ» քերթողագիրքը: Անկեղծօրէն ըսելով` բանաստեղծին այս քերթողագիրքը, վերջերս էր, որ մտերիմ ընկերոջ մը կողմէ շնորհակալութեամբ եւ մեծ ուրախութեամբ նուէր ստացած էի: 210 էջերու մէջ ներփակուած այս հատորը բաժնուած է յաջորդաբար վեց մասերու. «Երկնքի տակ»` 56 բանաստեղծութիւններ, «Հայելիներ»` 28, «Ռեքուիեմ վասն ոչնչի»` 17, «Անոնք»` 4, «Արեւելքի գիշերներ»` 31, «15...

Ս. ՄԱՀՍԷՐԷՃԵԱՆ Փետրուար 2025-ին, Հայաստանէն Լոս Անճելըս ասուպային այցելութիւն մը տուաւ լուսաւոր աստղ մը` բանաստեղծ, բազմաշխատ բանասէր մտաւորական եւ դաստիարակ Յակոբ Չոլաքեան, ունեցաւ քանի մը մտերմիկ հանդիպումներ: Այցելութիւնը որոշ արձագանգ գտաւ մեր մամուլին մէջ: Ընթերցողիս համար հաւանաբար շատ ալ հետաքրքրական չէ իմ եւ Յակոբին բարեկամութեան պատմութիւնը, որ կը սկսի ուսանողութեան օրերէն եւ կ՛անցնի այլ փուլերէ: Աւելի հետաքրքրական է (պէտք է...

Ահաւասիկ աւելի քան դար մը եւ աւելի, այսինքն` 115 տարիէ ի վեր, ՀՕՄ-ը կը շարունակէ իր սրբազան առաքելութիւնը` շողշողուն լոյսի, խոր հաւատքի եւ անսակարկ զոհողութեան ճամբով: Եւ ՀՕՄ-ի ջահը կը բոցավառի շնորհիւ ՀՕՄ-ականին: ՀՕՄ-ականն է, որ կը շարունակէ ու պիտի շարունակէ աշխատիլ ու ամէն միջոց ի գործ դնել` պայքարելու համար յանուն արդարութեան, հայ կնոջ ընկերային պատասխանատուութեան, հայ ժողովուրդի ազատագրութեան, վերաշինութեան...

ՓԱՈՒԼՕ ԳԱԶԱԶԵԱՆ Երբ կը խօսուի Ցեղասպանութեան մասին, պէտք է գիտնալ, որ պատմութեան հետազoտողներ ուզած են զանազանութիւն դնել Հայոց ցեղասպանութեան եւ Հրէական ողջակիզման միջեւ: (Ողջակիզում` Holocaust - հին յունական բառ մը, որ կը նշանակէ կրակի յանձնել): Տարիներու ընթացքին շատեր ուզած են բաղդատել այս երկու ցեղասպանութիւնները, որոնք տեղի ունեցած են Ա. եւ Բ. Համաշխարհային պատերազմներուն: Առաջին կարգին, երկուքն ալ ցեղասպանութիւն կը կոչուին,...

Մայիս 2025-ին «Գալուստ Կիւլպէնկեան» հիմնարկութեան Հայկական համայնքներու բաժանմունքը մեկնարկեց նպաստի յատուկ ծրագիր մը` ՀՈՍԱՆՔԻ ՄԷՋ | INSPARK անունով: Այս ծրագիրով Հայկական բաժանմունքը նորոգեց լիբանանահայ համայնքին հանդէպ հիմնարկութեան յանձնառութիւնը` կեդրոնանալով երիտասարդութեան վրայ: Բաց հրաւէրով մը բաժանմունքը առիթ ստեղծեց, որ երիտասարդներ ստեղծագործ ճամբորդութիւններու ընդմէջէն ինքնաճանաչում եւ քննական հայեացքներ հետազօտեն: Հայկական համայնքներու բաժանմունքը ուրախ էր ստանալու բարձրորակ նախագիծներու առաջարկներ 19 դիմորդներէ, որոնցմէ 10-ը...

ԳԷՈՐԳ ՂՈՒԿԱՍԵԱՆ Քաղաքական գիտութիւնների թեկնածու, ՀՅԴ Բիւրոյի Հայ դատի կեդրոնական գրասենեակի յատուկ ծրագրերի պատասխանատու Օգոստոսի 8-ին Ուաշինկթընում ստորագրուած եւ նախաստորագրուած փաստաթղթերի շարքում ամենաքիչ ուշադրութեանը թերեւս արժանացան հայ-ամերիկեան եւ Ազրպէյճան-ամերիկեան յուշագրերը: Սրանք, բացառութեամբ Հայաստանի հետ ստորագրուածներից մէկը, ուղղակի չէին վերաբերում Հայաստան-Ազրպէյճան յարաբերութիւններին, այլ առաւելապէս վերաբերում էին ԱՄՆ-ի միջպետական յարաբերութիւնների զարգացմանն ու առաջնահերթութիւններին Հարաւային Կովկասի երկու երկրների հետ: Այս յուշագրերի ուսումնասիրութիւնն ամէն...

ԼԻԼԻԹ ԳԱՍՊԱՐԵԱՆ Երբ խօսում ենք հայ գրականութեան մասին, քոմիքսը հազուադէպ է յիշատակւում որպէս լիարժէք ժանր: Բայց այդ պատկերաւոր գրականութեան հանդէպ սիրով զինուած մի խումբ մարդիկ որոշել են փոխել խաղի կանոնները: «Ռեանիմանիա» փառատօնի շրջանակներում գործող «ՌեաՔոմիքս» հրատարակչութիւնը ոչ միայն ոգեշնչուած է համաշխարհային փորձից, այլ նաեւ խիզախ նպատակ ունի ձեւաւորել հայկական Քոմիքսի մշակոյթն ու լսարանը Հայաստանում ու դրա սահմաններից դուրս: Երգիծանկարիչ եւ...

ՄԱՆՈՒԷԼ ՄԿՐՏՉԵԱՆ Եթէ մի հրաշքով հնարաւոր լինէր անցնել երկրից երկիր ու ժողովուրդներին հարցնել, թէ ի՞նչ է անկախութիւնը, համոզուած եղէք` մարդիկ կը դժուարանային պատասխանել այդ հարցին: Անկախութիւնը, նրա դերն ու նշանակութիւնը ազգերի կեանքում պատմաքաղաքական, կրօնամշակութային եւ ընկերային-տնտեսական եւ, վերջապէս, էթնո-հոգեբանական խիստ բազմածալք երեւոյթ է: Չկայ մի այնպիսի համընդգրկուն հայեացք, որով հնարաւոր լինի այն ամբողջացնել: Լաւագոյնը, ինչը որ կարելի է անել, այն...

ՊԱՐՈՅՐ Ծ. ՎՐԴ. ՇԷՐՆԷԶԵԱՆ Դպրեվանքը իւրայատուկ կարողութիւն  ունի աշակերտ-գիրք յարաբերութիւն մշակելու եւ զանոնք իրարու հետ մտերմացնելու: Երբ ներկայ աշխարհին մէջ ձեռքի հեռաձայնները կը գերիշխեն մարդոց առօրեայ կեանքին ու հետաքրքրութիւններուն վրայ, դժուար է տեսնել գիրքին ներկայութիւնը` ամէնօրեայ դրութեամբ: Մարդ անհատին եւ գիրքին միջեւ ստեղծուած յարաբերութիւնը չի բաղդատուիր որեւէ այլ իրի կամ իրականութեան մը հետ եւ չի փոխարինուիր անոնցմով: Նոյնիսկ ամէնէն գրաւիչ կերպով պատրաստուած կարճերիզները (reels),...

ՅԱՐՈՒԹ ՍԱՍՈՒՆԵԱՆ Հայաստանի վարչապետ Նիկոլ Փաշինեան վերջին ամիսներուն կը փորձէ ճնշում բանեցնել Ամենայն Հայոց Գարեգին Բ. կաթողիկոսին վրայ` ստիպելով զայն հրաժարական տալու, այդպիսով խախտելով Հայաստանի սահմանադրութիւնը, որ կ՛արգիլէ պետական պաշտօնատարներուն միջամուխ ըլլալ Եկեղեցւոյ ներքին գործերուն: Երբ կաթողիկոսը մերժեց հրաժարական տալ, Փաշինեան գտաւ զայն հեռացնելու այլ միջոց մը` օրինականութեան քողին տակ: Ան այժմ յառաջ կը քշէ կեղծ պատրուակ, թէ կաթողիկոսը խախտած...

ՎԵՐ. ԴՈԿՏ. ՎԱՀԱՆ Յ. ԹՈՒԹԻԿԵԱՆ Մամուլը մշակոյթի մը գլխաւոր գործօններէն մէկն է եւ ազգի մը կեանքին մէջ առանձնայատուկ տեղ կը գրաւէ: Անշուշտ ան կոչուած է ըլլալու հաղորդակցութեան միջոց մը, ժողովուրդի մը զանազան մասնիկներուն միջեւ կապ պահելու` կարծիքներու, գաղափարներու եւ ընթացիկ հարցերու փուլերուն հետ: Ինչ կը վերաբերի հայ մամուլին, հարկ է ըսել, որ ան մեր ազգային գործունէութեանց հիմնաքարերէն մէկն է: Անտարակոյս...

50 տարի առաջ` 1975 թուականի հոկտեմբերի 22-ին, հայ ահաբեկիչները Վիեննայում գնդակահարեցին Թուրքիայի դեսպան Հուսէյն Տենիզ Թունելճիլին, իսկ երկու օր անց` հոկտեմբերի 24-ին, նոյն ճակատագրին արժանացաւ Ֆրանսայում Թուրքիայի դեսպան Իսմայիլ Էրեզը: Աշխարհը ցնցած, կայծակնային արագութեամբ եւ ժամացոյցի ճշգրտութեամբ իրագործուած ահաբակչական այս գործողութիւնների պատասխանատուութիւնը ստանձնեց մինչ այդ անյայտ ՀԱՅԿԱԿԱՆ ՑԵՂԱՍՊԱՆՈՒԹԵԱՆ ԱՐԴԱՐՈՒԹԵԱՆ ՄԱՐՏԻԿՆԵՐ (ՀՑԱՄ) զինուած ընդյատակեայ կազմակերպութիւնը` ազդարարելով Հայ դատի ուժական պայքարի մեկնարկը:...

ԴՈԿՏՈՐ ԱՐՏԱ ՃԷՊԷՃԵԱՆ Լեզուական փոքրամասնութիւններու մշտնջենական գոյութիւնը` մեծամասնութիւն կազմող տեղական ընկերութիւններու մէջ, որ օրէ օր աւելի կը շեշտուի համաշխարհային զանգուածային տեղափոխութիւններու եւ համաշխարհայնացումի տնտեսական եւ մշակութային լայնածաւալ տարածումով, զուգահեռ կ՛ընթանայ այդ փոքրամասնութիւններուն դիմագրաւած լեզուական եւ գաղափարախօսական մարտահրաւէրներուն հետ: Լեզուափոխութեան նիւթը մեծ մտահոգութիւն է շատերու համար, որոնք նաեւ յաճախ «սխալ», «կտրուկ» կամ «խառն» հայերէն խօսողները կ՛այպանեն եւ այսպէս կը հակադարձեն. «Մաքո՛ւր...

ԳՐԻԳՈՐ ԱՐՔ. ՉԻՖԹՃԵԱՆ Այս կեանքին ընթացքին կան պարտաւորութիւններ, զորս ստիպուած ենք անյապաղ կատարել` իբրեւ պատասխան ուրիշներուն` մեզի հանդէպ կատարած բարիքին: Այս «ստիպողութիւնը» ժխտական ո՛չ մէկ արտայայտութիւն ունի, այլ պէտք է կատարուի այնպիսի նուիրումով, որ օրինակելի դառնայ նաեւ ուրիշներուն: Մարդ էակը միշտ պատրաստ է, սակայն, չարին մտածածը եւ կատարածը օրինակելու ու օգտուելու համար այն հեշտ միջոցներէն, որոնք լայն շարժումներով կ՛արագացնեն շահամոլին...