Անդրադարձ

ՍԵՒԱՆ Ճ. ԱԲԷԼԵԱՆ «Թրի քիսըս աֆ տը քոպրա» գիրքն է մեր ձեռքին: Նայիրի Պանդուխտեան կ՛ապրէր Լիբանանի մայրաքաղաք Պէյրութի մէջ եւ կ՛աշխատէր դրամատան մը մէջ: Օր մը նամակ մը կը ստանայ Սինկափուրէն: Նամակը գրուած էր Սինկափուրի հայկական եկեղեցւոյ հոգատարին կողմէ, որ հայ չէր: Երբ Նայիրին պահարանին վրայի հասցէն կը կարդայ, կը զարմանայ, որովհետեւ ինք տուեալ վայրին մէջ մէկը չունէր: Նամակը Ֆլորային...

Նախագահական պալատին մէջ հանրապետութեան նախագահին հնչեցուցած առաջադրանքները բեկումնային շրջադարձ ստեղծելու յստակ ուղերձներ կը փոխանցեն: Տնտեսական դիմադրութեան նախաձեռնելու կոչը մարտունակութեան խորհուրդ ունի իր մէջ` կտրուկ որոշումներ կայացնելու եւ իրավիճակ փոխելու ուղղութեամբ: Դիմադրութիւնը նաեւ ճգնաժամի դիմաց հակաճգնաժամային գործողութիւններու դիմելու հայեցակարգ է, որ կ՛ընդգծէ հրամայականներ: Անյետաձգելի հրամայականներ, որոնք պէտք է կատարուին անմիջականութեամբ: Դիմադրութիւնը տակաւին, ժողովրդային ներգրաւուածութիւն կ՛ենթադրէ: Եզրոյթը առաւելաբար ձեւաւորուած է Համաշխարհային Բ....

ՎԱՂԱՐՇԱԿ ՍՐԿ. ՍԵՐՈՎԲԵԱՆ Մարդ երբ ըսելու շատ բան ունենայ, չի կրնար խօսիլ: Բառեր զիրար կը գրկեն կարծես եւ բերնէն, մտքէն, գրչէն կամ ստեղնաշարէն դուրս գալու դէմ կը յամառին: Այդպիսի պահ մըն էր, որ ապրեցանք շատ շատերուս սիրելի «հայր Մեսրոպ»-ի, «Մեսրոպ հայր սուրբ»-ի, «Մեսրոպ սրբազան»-ի եւ վերջին տարիներու «պատրիարք հօր» հոգին երկնաւոր հօր ձեռքերուն մէջ յանձնելու պահուն: Վախճանում չէ այդ մէկը,...

Հինգշաբթի, 14 եւ ուրբաթ, 15 մարտին Գումգաբուի Ս. Աստուածածին աթոռանիստ մայր եկեղեցւոյ մէջ հաւատացեալներուն առիթ տրուած էր խոնարհելու Պոլսոյ հայոց երջանկայիշատակ 84-րդ պատրիարք Մեսրոպ արք. Մութաֆեանի դագաղին առջեւ, իսկ վախճանեալ հոգեւոր պետին վերջին հանգիստի կարգը տեղի ունեցաւ կիրակի, 17 մարտին, նոյն եկեղեցւոյ մէջ առաւօտեան ժամը 10:00-ին սկսած յատուկ ս. պատարագով, որուն յաջորդեց յուղարկաւորութեան արարողութիւն, որուն ներկայ գտնուեցաւ ծովածաւալ բազմութիւն մը,...

Ս. ՄԱՀՍԷՐԷՃԵԱՆ Միջազգային մամլոյ աղբիւրներ որոշ չափով արձագանգեցին Պի.Պի.Սի.ի 14 մարտի այն լուրին, ըստ որուն, անգլիացի նախկին բանակային մը դատական հետապնդումի պիտի ենթարկուի 10 յունուար 1972-ին Հիւսիսային Իրլանտայի մէջ ցուցարարներու սպանութեան մասնակից ըլլալու յանցանքով: Զինուորին ինքնութիւնը չէ հրապարակուած, ան կը ներկայացուի «Էֆ.» անունով, կ՛ըսուի, որ 66 տարեկան է, մաս կը կազմէ բանակայիններու խումբի մը, որուն, խորքին մէջ, աւելի քան 20...

Դամասկոսի մէջ հրատարակուող սուրիական կնոջական «Զահրեթ Սաուսան» ամսաթերթը Կիներու միջազգային օրուան առիթով հարցազրոյց մը ունեցած է Սուրիոյ խորհրդարանի երեսփոխան, Սուրիա-Հայաստան խորհրդարանական բարեկամական յանձնաժողովի նախագահ դոկտ. Նորա Արիսեանին հետ: Երեսփոխանին կենսագրականը ներկայացնելէ ետք, անդրադարձ կատարուած է Սուրիոյ քաղաքական կեանքին մէջ սուրիացի կնոջ մասնակցութեան եւ  ներկայութեան: Արիսեան ըսած է. «Պատիւ ունիմ դառնալու առաջին հայ կին երեսփոխանը արաբական աշխարհին մէջ»: Սուրիա-Հայաստան յարաբերութիւններու մասին...

Թէեւ, Հայաստանի վարչապետի վկայութեամբ, բանակցութիւններ չեն ընթանում Ազրպէյճանի եւ Հայաստանի իշխանութիւնների միջեւ, սակայն հանդիպումների, ծանօթութիւնների եւ անցեալի պատմութեան յուշերի փոխանակման արդիւնքում պէտք է խոստովանել, որ ղարաբաղա-ազրպէյճանական սահմանային գօտում փոխհրաձգութիւնները նուազել են: Սակայն գարնանային առաջին ամսուայ առաջին կէսում դիւանագիտական շփման գծում փոխհրաձգութիւնները ծանր էին եւ բազմաբնոյթ: Նախ` մարտի 9-ին ԵԱՀԿ Մինսքի եռանախագահների կողմից հրապարակուեց յայտարարութիւն, որտեղ հերթական հաւասարակշռութեան պահպանման երկկողմանի կոչերից...

ՆԱԹԱՆ ՊԵՏՐՈՍԵԱՆ «Գաղափարախօսութիւնը առաջնահերթութիւն չէ», «Գաղափարախօսութիւններուն ժամանակաշրջանը վերջացած է», «Գաղափարախօսութիւնները մեռած են» եւ այլ բացասական խօսքեր գաղափարախօսութիւններուն դէմ շա՛տ լսած եմ, մանաւանդ վերջին ժամանակաշրջանին: Սակայն այս երեւոյթը ամբողջութեամբ ջրուեցաւ 18 փետրուարին, երբ Միացեալ Նահանգներու նախագահ Տոնալտ Թրամփը (աջակողմեան ամբոխավարութեան բանբերը` ըստ իս) յայտարարեց, թէ` «Ամերիկան ընկերվարական պետութիւն պիտի չդառնայ», եւ կոչեր հրապարակեց տապալելու ընկերվարական կառավարութիւնները: Սիրելինե՛ր, յարգանքս ձեր բոլորին, բայց...

Գրեց` ՍԷՐՈՒԺ ԱԲԻԿԵԱՆ Հայացուց` ՊԵՏԻԿ 1915 թուականի գարունն էր, երբ դաշտերուն ծաղիկները զարդարեցին սուրբ հողը ու յայտարարեցին վերանորոգ կեանքը, երբ մարդը կ՛ապրի գոհ ու բաւականացած` գոհունակ սրտով, որ աչքերուն մէջ  կը ցոլայ: Կանաչ հագուած լեռներն ու դաշտերը երբեմն կ՛ընդհատուէին գիւղացիներուն տուներով, որոնք բարձրահասակ ծառերով կը պաշտպանուէին հովէն ու բուքէն, իսկ ամրան` արեւուն կիզիչ ճառագայթներէն: Քիչ անդին կ՛երեւէին խոստմնալից այգիներ, որոնց...

ԿԱՐՕ ԹԱՇՃԵԱՆ Իր բոլոր երեսներով ահաւոր է պատերազմը, աւելի ահաւոր է խաղաղութիւնը, երբ կը վխտան խաչագողները: Բարոյականութիւնն ու չափի զգացողութիւնը երբ լքեն ժողովուրդ մը, երբ ընչաքաղցութիւնը քարոզուի իբրեւ գաղափարաբանութիւն, երբ փայլուն ինքնաշարժներն ու շքեղ դղեակները դառնան կրօն, սէրը սուտ հռչակուի եւ վերածուի փոխշահարկման միջոցի, երբ ժողովուրդին ծոցէն ծնածները մոռնալով համեստ անցեալը, յղփանալով, կը դառնան դահիճ` ծախելով իրենց հոգին, ոռնան իբրեւ...

ԿԱՐԷՆ ՎԵՐԱՆԵԱՆ Տարածաշրջանային հարցերով փորձագէտ Միջազգային ու տարածաշրջանային ընթացիկ ռազմաքաղաքական, ինչպէս նաեւ տնտեսական (ուժանիւթի) զարգացումները ցոյց են տալիս, որ միջազգային անվտանգային միջավայրը շարունակում է բաւական խոցելի մնալ: Աւելի՛ն. միջազգային յարաբերութիւններում անվտանգային համակարգի մեքանիզմների անարդիւնաւէտութիւնը, շատ յաճախ դրանց գրեթէ անգործութիւնը դրական սպասումներ չեն տալիս` յամենայն դէպս առաջիկայ հեռանկարների դիտանկիւնից: Դա են հաստատում միջազգային, տարածաշրջանային մակարդակներում առկայ ու զարգացող ռիսքերն ու մարտահրաւէրները,...

ՊԵՏԻԿ Մարտ 3-ի երեկոյեան ապրեցանք այնքան հոգեպարար ու ոգեւորիչ երեկոյ մը` Անթիլիասի մայր տաճարին մէջ, Կիլիկիոյ կաթողիկոսարանի հրաւէրով ու Արամ Ա. կաթողիկոսի հովանաւորութեամբ ու ներկայութեամբ: Հոգելոյս Զարեհ արք. Ազնաւորեանի երաժշտական բեղմնաւոր ու այնքան հարուստ երկերուն նուիրուած այս երեկոն իսկական վայելք մըն էր բոլոր ներկաներուն համար, երբ ըմբոշխնեցինք Զարեհ սրբազանին ստեղծագործութիւնները, որոնք հայ երաժշտական հարստութիւնը աւելի ճոխացուցին ու արդարացուցին Արամ Ա....

Ն. ՊԷՐՊԷՐԵԱՆ Հայ ազ­գա­յին գի­տակ­ցու­թեան մէջ կար­միր ա­րեամբ յա­ւեր­ժա­ցած պահ է 1905 թո­ւա­կա­նի այս օ­րը՝ 17 ­Մար­տը, երբ ­Պուլ­կա­րիոյ ­Վի­տոշ լե­րան լան­ջին, հայ ազ­գա­յին-ա­զա­տագ­րա­կան շարժ­ման ան­զու­գա­կան վա­րի­չը՝ եւ իր գոր­ծա­կից Վ­ռամ­շա­պուհ Քեն­տի­րեան զո­հո­ւե­ցան, ­Սուլ­թան ­Հա­մի­տի ա­հա­բեկ­ման հա­մար պատ­րաս­տո­ւած ռում­բի փոր­ձարկ­ման ըն­թաց­քին։ Վի­տո­շի ­Խոր­հուր­դը ինչ­պէս իր օ­րին եւ այ­նու­հե­տեւ ամ­բողջ տաս­նա­մեակ­ներ, նոյն­պէս եւ այ­սօր կը շա­րու­նա­կէ լու­սա­ւո­րել ու ա­ռաջ­նոր­դել ու­ղին ոչ...

Նոր Զելանտայի ահաբեկչական գործողութեան դրդապատճառներուն մասին կատարուող վերլուծականները կը կեդրոնանան ահաբեկչութիւն ընդդէմ ահաբեկչութեան ակնկալելի գործընթացի զարգացման վրայ: Այլ խօսքով` ծայրայեղականութեան դիմաց յառաջացող հակազդեցութեան նոյն  ոճի որդեգրման անհատական թէ քաղաքական մղումներուն վրայ: Համաշխարհային ներկայ հասարակարգի  դրուածքը բարդացուցած է իրավիճակը այն իմաստով, որ բնակչութիւններու շարժունակ  միտումները փոփոխութիւններու ենթարկած են ժողովրդագրական պատկերները: Աշխարհագրական միջավայրեր անվերջ կը ստանան ժողովրդագրական յարափոփոխ պատկերներ: Ժողովուրդներու տեղափոխութեան արդի...

Ընդհանուր Շահումեանը արեւելքից սահմանակցում է Մարտակերտին, հարաւից` Քաշաթաղի շրջանին, հիւսիս-արեւմուտքից` Հայաստանի Գեղարքունիքին եւ հարաւ-արեւմուտքից Սիւնիքին, Վայոց ձորին, Հիւսիսային մասում Շահումեանի շրջանը սահմանակից է Ազրպէյճանին դեռեւս բռնակցուած հայկական տարածքներում ձեւաւորուած խանլարի շրջաններին: Ունի խիստ լեռնոտ մակերեւոյթ, չորս կողմից շրջապատուած է լեռնաշղթաներով` արեւելեան Սեւանի, Արցախի, Մռաւի լեռնաշղթայով եւ Արցախի բարձրաւանդակով: Վայկունիքից է սկիզբ առնում Թարթառ գետը իր բազմաթիւ վտակներով, որի լեռնահովիտը յայտնի է իր մեղմ եւ առողջարար կլիմայով: Շրջանի տարածքը կազմում է 1 829,8 քառ....

ՄԻՔԱՅԷԼ ՀԱՋԵԱՆ Քաղաքական վերլուծաբան Յիրաւի, ոչ այլ կերպ, քան միջպետական խարդաւանքի զոհ  կարելի է համարել թալիշ ժողովրդի ազգային-ազատագրական պայքարի առաջնորդներից մէկի` քաղաքագէտ, հասարակական գործիչ ու հրապարակախօս Ֆախրէտտին Ապպասովին կամ, ինչպէս ինքն է ներկայանում` ընդգծելով իր ազգային ինքնութիւնը, Ապոսզոտային:  Ինչպէս ամենայն ցնծութեամբ տեղեկացնում են Պաքուի լրատուամիջոցները, վերջերս` փետրուարի 28-ին, Ռուսաստանի իրաւապահ մարմինները, ընդառաջելով պաշտօնական Պաքուի դիմումին, նրան արտայանձնել են Ազրպէյճանի իրաւապահ...

Յ. ՊԱԼԵԱՆ Ըսէ՛ ինծի` ի՞նչ կը կարդաս, քեզի պիտի ըսեմ, թէ ո՛վ ես դուն: Բայց քեզ աւելի լաւ պիտի ճանչնամ, եթէ ինծի ըսես, թէ ի՛նչ կրկին կը կարդաս: Ֆրանսուա Մորիաք, ֆրանսացի գրող, Նոպէլեան դափնեկիր   Սփիւռքի բաբախող սիրտ համարուող հայկական համայնքին մէջ` Պէյրութ, տասնհինգ օրուան այցելութեան մը ընթացքին, ներկայ եղայ երեք բանաստեղծական երեկոներու: Բանաստեղծները հայ էին: Սփիւռքի մէջ հայ գրականութիւնը...

ԵՂԻԱ ԹԱՇՃԵԱՆ 16 փետրուարին Ալճերիոյ զանազան քաղաքներուն մէջ սկսան ցոյցեր: Ցուցարարները մերժեցին մահամերձ նախագահ Ապտուլազիզ Պութաֆլիքայի` պաշտօնավարութեան 5-րդ շրջանի մը համար թեկնածութեան առաջադրումը: Պութաֆլիքա, որ 82 տարեկան է,անդամալոյծ է եւ վերջին տարիներուն իր կեանքը անցուց հիւանդանոցին մէջ: Մինչեւ օրս ցոյցերը ունին խաղաղ բնոյթ: 1999-էն մինչեւ օրս ան Ալճերիոյ նախագահն է, 2013-ին սրտի կաթուած մը անցուց եւ քալելու իր կարողութիւնը կորսնցուց:...

ԲԱԳՐԱՏ ԷՍԴՈՒԳԵԱՆ Բոլորս տեղեակ էինք Մեսրոպ պատրիարքը մեզմէ խլող հիւանդութեան բնոյթէն: Նոյնիսկ «Մենք` հոգեւորականներս հրաշքներու կը հաւատանք» ըսողներն ալ գիտէին, թէ այս գործընթացը դէպի ո՛ւր պիտի հասնի: Այս բոլորը գիտնալով հանդերձ, շատ ծանր կը տանինք Մեսրոպ պատրիարքի վախճանման իրողութիւնը: Ո՞ր գործօնն է, որ այս կորուստը այսքան անտանելի կը դարձնէ բոլորիս համար: Թերեւս` այն փաստացի իրողութիւնը, որ շատ բարձր էր մեր...

Յ. ԲԱԳՐԱՏՈՒՆԻ - Բարի լոյս, տղա՛ս: Այսպէս դիմաւորեց զիս տիկին Շաքէն, երբ առաջին անգամ հանդիպեցանք Լէյլաւանի Ազգային Գարակէօզեան նախակրթարանի ուսուցչարանին մէջ, նախքան այդ դպրոցին եւ Ազգային Խանամիրեան քոլեճին միացումը: Երիտասարդ տնօրէնի մը համար, որ գացած էր «անծանօթ» միջավայր` զայն միացնելու իր տնօրէնութեան տակ եղող այլ վարժարանի մը, «տղաս» բառը բաւարար էր ո՛չ միայն հալեցնելու ընդունելութեան մը սառն մթնոլորտը, այլեւ բանալու...