Անդրադարձ

ԱՐՄԵՆԱԿ ԵՂԻԱՅԵԱՆ Արաբերէնը մեծ բացական էր մեր դպրոցներուն մէջ եւս, ուր միայն սկզբունքով    գոյութիւն ունէր ան: Այս «սկզբունքով»-ը ըսելու  խաբուսիկ ձեւ մըն է, որ որեւէ իմաստ եւ բովանդակութիւն չունէր: Դասացուցակին վրայ նշանակուած էր ան՝ ճիշդ է, դասագիրք մըն ալ ունէինք մեր պայուսակներուն մէջ՝ ա՛յդ ալ ճիշդ է, սակայն այս բոլորին իմաստը չէինք ըմբռներ:  Մեզմէ առաջ այդ իմաստը չէին ըմբռներ իրենք՝...

Համաշխարհային առումով կը թուի, որ տնտեսական պատերազմը Ուաշինկթըն-Փեքին յարաբերակցութեամբ կ՛ընթանայ: Տնտեսական բեւեռի վերածուած Չինաստան բոլոր ոլորտներուն մէջ ազգային տնտեսութիւն կայացուցած պետութիւն է, որ արտահանման հսկայական տարածականութիւն գրաւած է արդէն: Փոխուող աշխարհակարգին մէջ կենսաբանութիւնը գերակայ ուղղութիւն է յայտնապէս: Ոչ անպայման բնապահպանութեան դասական ընկալումով  յատկանշուող քաղաքական ուժերու յառաջընթացի իմաստով, այլ  յատկապէս վարակաբանական շեշտադրումներով: Պսակաձեւ ժահրին ստեղծած համաշխարհային իրավիճակը կը յուշէ, որ աշխարհը...

Յ. ԼԱՏՈՅԵԱՆ Այո՛, յաճախ կը խօսինք հայ ուսուցիչին, հայ դպրոցին, հայ կրթական մշակին մասին: Բեմերէն, հանդէսներու ընթացքին եւ ճաշկերոյթներուն գովքը կը հիւսենք հայ ուսուցիչին եւ անոր նուիրական առաքելութեան: Սակայն անհասկնալի է, որ զանազան դպրոցներու մէջ, երկրի տնտեսական տագնապին պատրուակով, մանաւանդ այս տարեշրջանին, երբ իւրաքանչիւր հայ ընտանիք գործի, եկամուտի կարիքը ունի, առաջին հերթին հայ ուսուցիչի գործէ արձակման որոշումներ կը տրուին: Ո՞ւր...

ՆԱԹԱՆ ՊԵՏՐՈՍԵԱՆ Օրէ օր հասարակ ժողովուրդը աւելի դժնդակ պայմաններ կը դիմագրաւէ Լիբանանի մէջ: Օրէ օր, աւելի կը դժուարանայ անգործին գործ գտնելը, ցած աշխատավարձ ստացողին աշխատավարձի բարձրացումը, տան սեփականատիրութիւնը, հիւանդանոց եւ համալսարան մտնելը: Անշուշտ, այս բոլոր ընկերային-տնտեսական դժուարութիւններուն պատճառները նոր չեն, այլ տարիներու ընթացքին վարուած ազատ շուկայական տնտեսական համակարգին հետեւանքով կուտակուած են: Լիբանանը (ի տարբերութիւն շրջանին մէջ գտնուող այլ պետութիւններու) չունի...

Մարդ,... որի կամքին հնազանդօրէն յանձնւում են միւս բոլոր կամքերը, ենթարկւում եւ դրա մէջ տեսնում իրենց բարօրութիւնը, այդպիսի մարդուն մենք ամենայն իրաւամբ կարող ենք համարել մեծերից մեծագոյնը: Նա իրականում գործնականօրէն մարմնաւորում է հերոսականութեան բոլոր բազմազան ձեւերը` հովուապետին, ուսուցչին, ընդհանրապէս ամէն տեսակի երկրային եւ հոգեւոր արժանիքները, որոնք որ մենք կարող ենք պատկերացնել մարդու մէջ, մարմնաւորում է, որպէսզի այդ կերպ իշխի մարդկանց վրայ,...

Ընթերցողի դատին յանձնուած է «Վէմ» համահայկական հանդէսի 2020 թուականի  ելեկտրոնային տարբերակը` 355 էջ ծաւալով եւ հարուստ բովանդակութեամբ: Ողջունելի նախաձեռնութեամբ մը հրապարակուեցաւ նաեւ «Վէմ»-ի մատենաշարի առաջին հատորը` Երուանդ Փամպուքեանի երկար տարիներու տքնաջան աշխատանքի արդիւնքը հանդիսացող «Քրիստափոր Միքայէլէանի անտիպ նամակները» ուշագրաւ ժողովածուն: «Վէմ»-ի խմբագրականը` «Քրիստափորի կտակը» խորագիրով, կ՛անդրադառնայ Քրիստափոր Միքայէլեանի նուիրական կերպարին, անոր բազում արժանիքներուն: Թիւին մէջ հրապարակուած է երիտասարդ ու խոստումնալից...

ԹԱՄԱՐ ՏՕՆԱՊԵՏԵԱՆ Մայրիներու շուքին տակ, Բարակ աղջիկ մը խանդոտ, կը վազվռտէ հերարձակ. Նորափթիթ հոգւոյն մէջ` Կոկոններ վառ, դողդողուն Ու երազնե՜ր փողփողուն: Ծովուն կապոյտէն գինով` Կ՛օրօրուի սիրտը անյագ, արծաթին մէջ ալիքի: Երիցուկներ ափին մէջ` Թերթ առ թերթ շաղ կու տայ անվրդով, Անուրջները հիւսելով: Ապրի՜մ-չապրիմ, ապրի՜մ... Կը սիրէ՜-չի՜ սիրեր, կը սիրէ՜... Կը խպնի ինքնիրեն. մինչ փոքրիկ քոյրը Կակուղ թաթիկներով` իր չորս դին`...

ՎԻԳԷՆ ԱԲՐԱՀԱՄԵԱՆ Հայաստանի վերանկախացումէն ի վեր բազմիցս հրապարակ իջած է Հայաստան-Սփիւռք կապերու բարելաւման եւ համակարգման խնդիրը։ Տակաւին Հայաստան պաշտօնապէս չէր անկախացած՝ 1991ի ամռան, երբ Վազգէն Մանուկեանի կառավարութեան նախաձեռնութեամբ կայացաւ հայ գործարարներու առաջին համագումարը։ Սկզբնական խանդավառութիւնը, շատ վառ երազներով, պիտի յանգէր սահմանափակ տարողութեամբ մի քանի իրագործումներու։ Անոնցմէ գլխաւորն ու ամենաերկարակեացը «Հայաստան» համահայկական հիմնադրամն էր։ Բազմաթիւ այլ փորձեր ալ եղան ընդլայնելու համար...

ՀԱՅԿԱԶՈՒՆ Գ. Անձեռնմխելիութեանց Մասին «Մենք բոլորի՛ անձեռնմխելիութիւնը հանելու կողմնակից ենք, ո՛չ միայն ընդդիմութեան, հասկանալով, որ դա ի վերջոյ ընդդիմադիրի վերջին պաշտպանութիւնն է, այ հիմա դուք եկել էք ապացուցելու, որ էդ պաշտպանութիւնը գոյութիւն չունի, ձեւական բնոյթ ունի, երբ կ՛ուզէք` կը հանէք: Էդ պատճառով մենք ասում ենք` եկէ՛ք սահմանադրութեամբ հանենք բոլորից. մեծամասնութեան մեղմ ամբաստանութեամբ նրան ասացիք. Հա դու է՞դ տղէն էիր. ինչի՞...

ՎԱՀՐԱՄ ԷՄՄԻԵԱՆ Ժողովրդավարական վարչակարգի տէր պետութեան մը մէջ գոյութիւն ունին մտածողութեան եւ մանաւանդ գործունէութեան անշրջանցելի արժեհամակարգ ու մշակոյթ, որոնք կը բացառեն կամայականութիւնը: Այդ արժեհամակարգէն ու մշակոյթէն որեւէ շեղում, կամայական որեւէ քայլ առնել կը նշանակէ մուտք գործել Լութովիկոս ԺԴ.¬ի «Ես եմ պետութիւնը» մտածելակերպի աշխարհ: Դժբախտաբար Հայաստանի Հանրապետութեան մէջ ճիշդ այդ տեղի ունեցաւ, երբ Ազգային ժողովը, աւելի ճիշդ երկրի վարչապետին ղեկավարած «Իմ...

Գալուստ Կիւլպէնկեան Հիմնարկութեան Հայկական Համայնքներու Բաժանմունքը Սփիւռքի ուսուցիչներուն ուղղուած մրցանակ մը յայտարարեց Ապրիլ 2020-ին: «Հայերէնով դասաւանդողներու առցանց ուսուցումի մրցանակ»-ին նպատակն էր քաջալերել Պսակաձեւ ժահրին պարտադրած ինքնամեկուսացումին պատճառաւ առցանց հարթակներ տեղափոխուած կրթական ընթացքին մէջ հայերէնով իրենց ներդրումը ունեցող ուսուցիչներուն անհատական աշխատանքները: Ուսուցիչները պէտք է դիմէին ներկայացնելով իրենց պատրաստած նիւթերը, իրենց աշակերտներուն հետ ունեցած հաղորդակցութեան օրինակները, եւ իրենց օգտագործած առցանց հարթակին վրայ...

ՎՐԷԺ-ԱՐՄԷՆ Ես Ճեմարան չեմ յաճախած, բայց ճեմարանը իմս կը նկատեմ, ինչպէս իմս են ազգային արժէք ունեցող բոլոր հաստատութիւնները, կազմակերպութիւնները՝ անոնց անդամ ըլլամ կամ ոչ։ Ճեմարանին հետ առնչութիւնս, սակայն, ունի խոր արմատներ՝ այս բարոյական առումէն անդին։ Իրականութեան մէջ, «Համազգային»-ն ու անոր ճեմարանը կեանքիս մաս կազմած են ի ծնէ։ Ինչպէ՞ս։ Հայրս ու մայրս յաճախած են Աղեքսանդրիոյ Պօղոսեան ազգային վարժարանը եւ վայելած են...

ՀԱՅԿԱԶՈՒՆ Ա. Մեծամասնութեանց Մասին «Կանգնում են էստեղ եւ փորձում են մեզ էլի նորից համոզել, որ քաղաքական գնահատականը տուել է ժողովուրդը` տալով քուէն». ասիկա մէջբերում է հանգուցեալ ընկեր Վահան Յովհաննիսեանի` Հայաստանի Ազգային ժողովին մէջ ունեցած 22 մայիս 2013-ին ելոյթէն: Օրին, Հայ յեղափոխական դաշնակցութիւնը կը քննադատէր կառավարութեան ընթացքը, որ շատ դժուար կացութիւն կը յառաջացնէր ժողովուրդին համար: Իշխող եւ խորհրդարանական մեծամասնութիւն ունեցող Հանրապետական...

30-ամեակի հաւաքոյթ` Կեդրոնական Բարձրագոյն վարժարանի Շրջանաւարտից միութեան ուրբաթ, 6 մարտ 2020-ի երեկոյեան Կեդրոնական բարձրագոյն վարժարանի Շրջանաւարտից միութիւնը, Կլենտէյլի «Անուշ» ճաշարանին մէջ նշեց իր հիմնադրութեան 30-ամեակը: Ներկայ էին աւելի քան 170 շրջանաւարտներ, բարեկամներ եւ հիւրեր: Ներկայ էին նաեւ տոքթ. Նազարէթ Տարագճեան` Ամերիկայի Հայ Աւետարանչական ընկերակցութեան նախագահ, Զաւէն Խանճեան` Ամերիկայի Հայ Աւետարանչական ընկերակցութեան վարիչ տնօրէն եւ դոկտ. Յասմիկ Պարան` Հայկազեան համալսարանի Խնամակալ...

ՄԿՐՏԻՉ ՄԿՐՏԻՉԵԱՆ ՀՀէն ներս Դաշնակցութեան աշխատանքները սկսան, անշուշտ, անկախութեան հանրաքուէէն առաջ: Սակայն, փաստօրէն, երկրէն ներս անոր լիակատար քաղաքական գործունէութիւնը կը սկսի նախագահ Լեւոն Տէր-Պետրոսեանի հրաժարականով: Այս ժամանակաշրջանին Դաշնակցութեան որդեգրած վարքագիծը կ’երեւի երկրի քաղաքական բեմին վրայ անոր որդեգրած դիրքորոշումներէն, իրողական ճիգէն եւ ձեռք բերուած արդիւնքներէն: Ան կանուխէն հասկցաւ, որ ինք ՀՀէն ներս ժողովրդականութիւն չունի: Անոր պատճառները կարեւոր չափով թաղուած էին խորհրդային...

ԶԱՆԻ ՇԱՀԻՆԵԱՆ ՄԵՍՐՈՊԵԱՆ Սիրելի՛ Լիբանան, Շա՛տ սիրելի ծննդավայրս, Առաջին անգամ շնչած վայրս, մանկութեանս, պատանեկութեանս եւ երիտասարդութեանս ականատեսը եղած երկիրս, մասամբ խաղաղ եւ պատերազմի օրերդ հետդ անցուցած քաղաքս, զաւակներուս ծնունդի ուրախութիւնը բաժնեկցած դրախտավայրս՝ ինչպէ՞ս ես։ Գիտե՛մ, կը զգամ եւ կը ցաւիմ այս հարցումին տրուելիք հաւանական պատասխանին համար։ Երանի՜ դիւրին ըլլար պատասխանը, երանի՜ լաւ ըլլար պատասխանը ։ Թէպէտ շա՜տ հեռու եմ քեզմէ,...

ՍԵԼԼԱ Ճեմարանականները «Հայ ճեմարանի» 90-ամեակի  կոչը լսելով՝ նուիրատուութեան կողքին ուրախալի այլ երեոյթ մը պարզեցին. անոնցմէ շատեր  անակնկալօրէն  ձեռք առին իրենց գրիչը։ Մեզի ծանօթ քանի մը գրողներու կողքին, կը հանդիպինք անուններու,  որոնք շատո՜նց հայերէն չէին գրած։ Այս գրութիւններուն տակ երեւցող նոր ստորագրութիւններու երեւոյթը վստահաբար ուրախալի յայտնութիւն մը եղաւ բոլորիս։ Հիներ - նորեր կ’արձագանգեն այս կոչին իրենց յիշատակները, զգացումները թուղթին յանձնելով եւ մանաւանդ...

ԿՐԷՅՍ ՍԱՐԳԻՍԵԱՆ-ԱՆՏՈՆԵԱՆ 1980-ի Շրջանաւարտ Մի քանի շաբաթէ ի վեր՝ «Ազդակ»-ի կայքէջին վրայ եւ կամ «ֆէյսպուք»-ի ընդմէջէն կը կարդամ Ճեմարանականներու կողմէ գրուած յուշ-յօդուածներ, որոնք մի քանի վայրկեան ետ կը տանին զիս ու մոռնալ կու տան առօրեաս ու համաշխարհային սփռուած համաճարակին պարտադրած իրավիճակը։ Ինքնաբերաբար,  իմ ալ  յիշողութիւնս ժամանակին մէջ ճամբորդութիւն մը կը կատարէ ու զիս կը վերապրեցնէ Ճեմարանի մէջ անցուցած անմոռանալի օրերս։...

ՄԱԹԻԿ ԷՊԼԻՂԱԹԵԱՆ «Քորոնա» ժահրի ժամանակաշրջանին հանրութիւնը տեղեկացաւ վարակուած անձին թոքերը փոխարինող գործիքի մը մասին, որ հիւանդին կենսական թթուածինը կը ներարկէ: Նորոք հանգուցեալ Ներւրիկ Ազատեանը հանդիսացաւ Ժընեւի հայ գաղութին հայեցի դաստիարակութիւն ներարկող գործիքը՝ աւելի քան քառասուն տարիներ: Ցեղասպանութեան իբրեւ հետեւանք եւ բարեսէր զուիցերիացիներու շնորհիւ աշխարհասփիւռ որբերէն շուրջ երկու հարիւրը հատատուած են Ժընեւ եւ կորիզը կազմած հայ գաղութին: Տասնիններորդ դարու աւարտին եւ...

ԱՐԱ ՆՌԱՆԵԱՆ – Հայ իրականութեան ոչ մի քաղաքական ուժ խմբուած չէ գաղափարի ու գաղափարախօսութեան շուրջ. բոլորը կա՛մ մէկ անձի շուրջ հաւաքուած, կա՛մ խմբային նեղ շահեր հետապնդող կուսակցութիւններ են, – «Ազատական», սակայն իրականում վուլգար լիբերալիզմի գաղափարակիրները չունեն ժամանակակից պետութիւն կառուցելու շատ թէ քիչ ամբողջական ծրագիր եւ ռազմավարութիւն, իսկ նէոլիբերալները վաղուց ձախողուել են, – ՀՅԴ քաղաքական եւ մասնագիտական կադրային բազան իր պատրաստուածութեամբ...