Միջազգային

Ամերիկացի դիւանագէտներ շաբաթավերջին Օմանի մէջ Միացեալ Նահանգներու դեսպանատան մէջ հանդիպում ունեցած են հուսիներու ներկայացուցիչներուն հետ եւ անոնց հետ քննարկած Կարմիր ծովուն մէջ լարուածութիւնը: Այս մասին «Աքսիոս»-ին յայտնած է շրջանային լաւատեղեակ աղբիւր մը: Աղբիւրը յայտնած է, որ Մասքաթի մէջ գումարուած ժողովը կազմակերպուած էր Օմանի կառավարութեան օգնութեամբ եւ կեդրոնացած է Միացեալ Նահանգներու եւ հուսիներու միջեւ զինադադարի պահպանման եւ Պապ Մանտեպ նեղուցը նաւարկութեան...

Իսրայէլի արտաքին գործոց նախարարութիւնը յայտարարեց, թէ Մարոքի հետ համաձայնութիւն գոյացուցած է դիւանագիտական ներկայացուցչութեան մակարդակը բարձրացնելու եւ փոխադարձ դեսպանատուներու բացում կատարելու շուրջ: Համաձայնութիւնը գոյացած է երկու երկիրներու արտաքին գործոց նախարարներու Նիւ Եորքի մէջ ամերիկեան հովանաւորութեամբ հանդիպումի ընթացքին:  

Միացեալ Նահանգներու փոխնախագահ Ճէյ. Տի. Վանս յայտարարեց, թէ Իրանի հետ Միացեալ Նահանգներու պատերազմը «երկու ամիսէն ամբողջովին տարբեր փուլ մուտք պիտի գործէ»: Ան ըսաւ, որ ատիկա համահունչ է Միացեալ Նահանգներու նախագահ Տանըլտ Թրամփի այն յայտարարութեան, թէ պատերազմը Քոնկրեսի միջանկեալ ընտրութիւններէն «անմիջապէս ետք» պիտի աւարտի: «Մինչեւ ընտրութիւններու ժամկէտը, իրանեան վարչակարգը պիտի շարունակէ Հորմուզի նեղուցին վրայ իր վերահսկողութիւնը կորսնցնել, երբ ուժանիւթի համաշխարհային մակարդակով...

Չինաստանը հանդէս կու գայ իբրեւ Իրանի ռազմավարական գործընկեր եւ պատրաստ է պաշտպանելու երկրի օրինական շահերը: Այս մասին Իրանի արտաքին գործոց նախարար Ապպաս Արաղչիի հետ հանդիպումի ընթացքին յայտարարած է Չինաստանի արտաքին գործոց նախարար Ուանկ Եի: «Չինաստանն ու Իրանը կը պահպանեն համակողմանի ռազմավարական գործընկերութիւն: Չինաստանը նաեւ պատրաստ է ամրապնդելու երկխօսութիւնն ու համագործակցութիւնը իրանեան կողմին հետ, յուսալիօրէն պաշտպանելու Իրանի օրինական իրաւունքներն ու շահերը»,...

Միացեալ Նահանգներու փոխնախագահ Ճէյ. Տի. Վանս մտահոգութիւն յայտնեց հուսիներուն Կարմիր ծովուն մէջ Մայուն կղզին (նաեւ ծանօթ` Փերիմ անունով, «Ա.») գրաւելու քայլով, միեւնոյն ժամանակ այն կարծիքը յայտնելով, թէ կացութիւնը վերահսկողութեան տակ է: Պատասխանելով հուսիներուն Մայուն կղզիին տիրելուն մասին հարցումի մը` Վանս ըսաւ. «Անշուշտ, կացութիւնը մտահոգիչ է, անիկա կացութիւն մըն է, որուն մօտէն կը հետեւինք: Մենք տեւական կապի մէջ ենք շրջանին մէջ...

Իրանի արտաքին գործոց նախարարութեան բանբեր Իսմայիլ Պաղայի յայտարարեց, թէ Արաբական ծոցի երկիրներու հետ երէկ Օմանի Սալալա քաղաքին մէջ նախատեսուած հանդիպումը չեղեալ նկատուած է Սէուտական Արաբիոյ խնդրանքով` Եմէնի մէջ տիրող լարուածութեան պատճառով: «Այո՛, ատիկա ճիշդ է: Հանդիպումը յետաձգուած է Սէուտական Արաբիոյ խնդրանքով: Ատիկա կապուած է այն ամէնի հետ, ինչ որ այժմ տեղի կ՛ունենայ անոնց եւ Եմէնի միջեւ», մամլոյ ասուլիսի ընթացքին ըսաւ...

Հիւսիսային Իրլանտայի, Կալեսի եւ Սկովտիոյ առաջին նախարարներ Միշէլ Օ՛Նիլը, Ռուն Ափ Եորվերթը եւ Ճոն Սուինին ստորագրած են փոխհասկացողութեան յուշագիր, որուն մէջ ամրագրուած է այդ շրջաններուն ինքնորոշման իրաւունքը: ԹԱՍՍ լրատու գործակալութիւնը կը հաղորդէ, որ փաստաթուղթը ստորագրուած է Քարտիֆի մէջ հանդիպումի ժամանակ: «Սքայ Նիուզ»-ի կողմէ մէջբերուած փաստաթուղթի հատուածներուն համաձայն, ղեկավարները Բրիտանիոյ կառավարութեան կոչ ուղղած են` պատրաստուելու, ծրագրելու եւ ապահովելու սահմանադրական փոփոխութիւններ իւրաքանչիւր...

Թրքական կառավարական աղբիւր մը ռուսական «Սփութնիք» լրատու գործակալութեան յայտնեց. «Թուրքիոյ կարծիքով` Ուքրանիոյ հակամարտութեան վերջ տալը միայն բանակցութիւններու ճամբով իրագործելի է»: Ան նշած է. «Պոլիսը փաստած է երկխօսութեան հարթակ ըլլալու իր յարմարաւէտութիւնը, եւ Ռուսիոյ եւ Ուքրանիոյ միջեւ բանակցութիւններու այդտեղ շարունակումը կարելի ու յարմար է»: Նախքան այդ, Թուրքիոյ իշխող Արդարութիւն եւ բարգաւաճում կուսակցութիւնը յայտարարած էր, թէ կը փափաքի, որ բանակցութիւնները Պոլսոյ մէջ...

Սուրիոյ մէջ վառելանիւթի գիներու կտրուկ աճին պատճառով զանգուածային բողոքի ցոյցեր սկսած են: Այս մասին կը հաղորդեն սուրիական լրատուամիջոցները: Ցոյցերը սկսած են 13 սեպտեմբերի առաւօտեան եւ շարունակուած են ամբողջ օրն ու գիշերը: Ցոյցեր տեղի ունեցած են Ռաքքայի, Հալէպի եւ Իտլիպի մէջ: Երեկոյեան ցուցարարները, որոնք դժգոհ են վառելանիւթի գինին 40 առ հարիւրով աճէն, փակած են Սուրիոյ առանցքային «Էմ5» մայրուղին եւ սկսած անիւներ...

Ռուսիան կ՛ակնկալէ, որ մօտիկ ապագային ուքրանական հարցի կարգաւորման շուրջ Միացեալ Նահանգներու եւ Ուքրանիոյ հետ եռակողմ հանդիպում տեղի ունենայ: Այս մասին «Իզվեսթիա»-ին ըսած է Քրեմլինի բանբեր Տմիթրի Փեսքով: «Մենք յոյս ունինք, որ ատիկա մօտիկ ապագային տեղի պիտի ունենայ», ըսած է ան: Փեսքով ընդգծած է, որ այս հարցերուն շուրջ քննարկումները արդէն տեղի ունեցած են: Սակայն, ներկայիս, ըստ անոր, Ուքրանիոյ հակամարտութեան կարգաւորման նոր...

Իրանի արտաքին գործոց նախարար Ապպաս Արաղչի երէկ յայտարարեց, թէ այսօր Օմանի մէջ սպասուող ժողովը պիտի կեդրոնանայ Հորմուզի նեղուցին մէջ ծովային նոր ուղիին վրայ: Ան ըսաւ, որ իր երկիրը ժողովի մասնակից երկիրներուն պիտի ներկայացնէ Օմանի հետ համաձայնութեան մանրամասնութիւններն ու նեղուցին մէջ նոր ուղիին առնչուող քարտէսները` աւելցնելով, որ Մասքաթի հետ համաձայնութիւնը որեւէ ձեւով կենսական նեղուցի վերաբացումը չի նշանակեր: Իրանի արտաքին գործոց նախարարը...

Եմէնի մէջ հուսիներու աշխարհի վրայ կարեւորագոյն ծովային անցքերէն մէկը եղող Պապ Մանտեպի շրջանին վրայ վերահսկողութիւն հաստատելէն ետք, ամերիկացի պաշտօնատար մը «Սի.Էն.Էն.»-ին յայտնեց, որ Միացեալ Նահանգներ շրջանային գործընկերներու հետ կ՛աշխատին Կարմիր ծովուն մէջ նաւարկումի ազատութիւնը պաշտպանելու ջանքերը ամրապնդելու, ապահովական մարտահրաւէրները դիմագրաւելու եւ իրենց շահերը պաշտպանելու: «Ինթըրֆաքս» հաղորդեց, որ Ռուսիոյ նախագահի բանբեր Տմիթրի Փեսքով յայտնած է, որ Պապ Մանտեպ նեղուցին մէջ կացութիւնը...

Սկովտիոյ, Հիւսիսային Իրլանտայի եւ Կալեսի ղեկավարները այսօր պիտի գումարեն ժողով մը` ստորագրելու համար Բրիտանիոյ մասնատման հոլովոյթը սկսելու համաձայնութիւն մը: Այս մասին հաղորդեց բրիտանական «Թելեկրաֆ» օրաթերթը: Արտակարգ ժողովը պիտի գումարուի Քարտիֆի մէջ, ուր երեք կառավարութիւններուն ղեկավարները պիտի ստորագրեն անկախութեան շուրջ հանրաքուէի կայացման իրաւունք պահանջող միացեալ յայտարարութիւն մը: Բրիտանիոյ վարչապետ Էնտի Պըռնհամ բրիտանական խորհրդարանին մէջ յայտարարած էր, թէ Սկովտիոյ մէջ նոր հանրաքուէի...

Ռուսիան Ուքրանիոյ շուրջ բանակցութիւններու ընթացքին զինուորական յատուկ գործողութիւնը պիտի չդադրեցնէ: Այս մասին յայտարարած է Ռուսիոյ արտաքին գործոց նախարար Սերկէյ Լաւրով: Ռուսական դիւանագիտութեան պետը աւելցուցած է, որ Ուքրանիոյ նախագահ Վոլոտիմիր Զելենսքին Մոսկուա հրաւիրելը Ռուսիոյ կողմէ բարի կամեցողութեան դրսեւորման հսկայական ժեստ է: Մինչ այդ, Զելենքսի յայտարարած էր, որ պատրաստ է Մայամիի մէջ «Քսաններու խմբակ»-ի վեհաժողովի ընթացքին հանդիպելու Փութինի հետ, եթէ Փութինը եւս...

Չինաստանը պատրաստ է ՊՐԻՔՍ-ի անդամ երկիրներուն հետ իր ներդրումը ունենալու Միջին Արեւելքի եւ Արաբական ծոցի շրջանին մէջ խաղաղութեան հաստատման գործին մէջ: Այս մասին ՊՐԻՔՍ-ի վեհաժողովի ընթացքին յայտարարած է Չինաստանի նախագահ Շի Ճինփինկ: Չինաստանի ղեկավարը ընդգծած է նաեւ, որ կազմակերպութիւնը պէտք է յառաջատար դեր ստանձնէ խաղաղութեան եւ կայունութեան պահպանման գործին մէջ: Ան ՊՐԻՔՍ-ի անդամ պետութիւններուն կոչ ուղղած է հետեւելու միջազգային յարաբերութիւններուն...

Հնդկաստանի վարչապետ Նարենտրա Մոտին ՊՐԻՔՍ-ի վեհաժողովի ընթացքին յայտարարած էե որ ՄԱԿ-ի Ապահովութեան խորհուրդի բարեփոխումը այլեւս չի կրնար յետաձգուիլ: Այս մասին կը հաղորդէ «Արմէնփրես»-ը` վկայակոչելով «Տը Նիու Ինտիըն Էքսփրես»-ը: «ՄԱԿ-ի Ապահովութեան խորհուրդի բարեփոխման նիւթով բանակցութիւններու ծիրին մէջ անհրաժեշտ է սահմանել յստակ ժամանակացոյց ու ձգտիլ որոշակի արդիւնքներու», աւելցուցած է Մոտին: ՊՐԻՔՍ-ի 18-րդ վեհաժողովը  տեղի ունեցաւ 12-13 սեպտեմբերին Նիւ Տելհիի «Պհարաթ Մանտափամ» համալիրին...

Իսրայէլացի պաշտօնատար մը եւ լաւատեղեակ աղբիւր մը «Ռոյթըրզ» լրատու գործակալութեան յայտնեցին, որ Իսրայէլ Արեւելեան Երուսաղէմի մէջ Բրիտանիոյ հիւպատոսարանին յայտնած է, որ պէտք է փակուի, եւ այդտեղ գործող դիւանագէտները 30 օրէն պիտի կորսնցնեն իրենց հաւատարմագիրները: Լաւատեղեակ աղբիւրը լրատու գործակալութեան յայտնեց, որ Իսրայէլի մէջ Կազայի վերաբերեալ Միացեալ Նահանգներու ղեկավարած համակարգումի առաքելութեան մաս կազմող բրիտանացիները, ինչպէս նաեւ Ռամալլա բնակող բրիտանացի դիւանագէտները պէտք է...

Միացեալ Նահանգներու նախագահ Տանըլտ Թրամփ յայտարարեց, որ Իրանի հետ պատերազմը պիտի աւարտի Միացեալ Նահանգներու մէջ միջանկեալ ընտրութիւններէն անմիջապէս ետք: Ան այս մասին յայտնեց «Ֆոքս Նիուզ»-ի հետ հարցազրոյցի ընթացքին: Թրամփ ըսաւ, որ Թեհրան դժուարութեամբ կը շարունակէ կռուիլ եւ «խոր ճգնաժամ» կը դիմագրաւէ: Անոր համաձայն, իրանեան հրթիռային կարողութիւնները մեծ մասամբ քանդուեցան, ինչ որ յաւելեալ հրթիռներու արտադրութիւնը շատ դժուարացուց, սակայն ընդունեց, որ Իրան...

Ամերիկացի երկու պաշտօնատարներ «Աքսիոս»-ին յայտնած են, որ Սէուտական Արաբիոյ գահաժառանգ Մոհամետ Պըն Սալման իշխանը հինգշաբթի օր հեռաձայնային երկու հաղորդակցութիւններ ունեցած է Միացեալ Նահանգներու նախագահ Տանըլտ Թրամփին եւ կոչ ուղղած` հուսիներուն հարուածելու: Ամերիկեան կայքը կը նշէ, որ Թրամփ մերժած է խնդրանքը: Ամերիկացի պաշտօնատարներ ըսած են, թէ ամերիկեան վարչակազմը ներկայիս մտադիր չէ հուսիներուն դէմ զինուորական ուղղակի քայլեր որդեգրել:

Միացեալ Նահանգներու փոխնախագահ Ճէյ. Տի. Վանս նշեց, որ Միացեալ Նահանգներ Իրանը զրկած են իր նաֆթարդիւնաբերութեան արտածումէն, ինչ որ պատճառ դարձած է, որ ուժանիւթի ոլորտէն անոր եկամուտները դադրին: Վանս աւելցուց, որ Թեհրանի առջեւ գտնուող ընտրանքները այլեւս սահմանափակ են: Ան նշեց, որ կարելի է Իրանի հետ համաձայնութիւն ձեռք ձգել, եթէ Միացեալ Նահանգներու նախագահ Տանըլտ Թրամփ ուզէ այդ ուղղութեամբ ընթանալ: Միացեալ Նահանգներու նախագահ...