Ազրպէյճանի շարք մը դպրոցներու մէջ աշակերտներն ու ծնողները բողոքի ցոյցեր կատարած են` պահանջելով լաչակ կրող աղջիկներու դասերուն մասնակցութիւնը արտօնել: «Արմէնփրես», վկայակոչելով «ԺԱՄնիուզ»-ը, կը հաղորդէ, որ 12 հոկտեմբերին երկրի ներքին գործոց նախարարութիւնը յայտնած է դպրոցական համազգեստի պահանջներու կիրարկման շուրջ միջադէպերու պատճառով 37 անձերու ձերբակալման մասին:
Պաքուի եւ Մասալլիի շրջանի որոշ դպրոցներու մէջ աշակերտները մերժած են դասերուն մասնակցիլ` աջակցելով լաչակ կրող դասընկերուհիներուն:
Պաքուի Պալախանի բնակավայրի թիւ 69 դպրոցին մօտ ցուցարարները պարզած են «Լաչակը կրթութեան խոչընդոտ չէ» գրութեամբ պաստառ:
Բողոքի պատճառ դարձած են կառավարութեան` 21 սեպտեմբերին որդեգրած դպրոցական հագուստի նոր պահանջները: Որոշումը կ՛արգիլէ համազգեստի միասնականութիւնը խախտող կամ կրթութեան աշխարհիկութեան սկզբունքին չհամապատասխանող հագուստի տարրերը: Փաստաթուղթին մէջ լաչակը ուղղակիօրէն չի յիշատակուիր:
«Մէյտան Թի.Վի.»-ի հաղորդումով` ծնողներն ու աշակերտուհիները յայտնած են, որ դպրոցներու ղեկավարութիւնը կը պահանջէ վերցնել լաչակը: 6 հոկտեմբերիին հաստատուած են նաեւ ուսուցիչներու հագուստի առանձին պահանջներ` գործնական ոճի եւ կրթութեան աշխարհիկ բնոյթի պահպանման վերաբերեալ:
Ազրպէյճանի ներքին գործոց նախարարութիւնը յայտարարած է, որ ձերբակալուածները Պաքուի մէջ խնդիրներ ստեղծած են կրթական աշխատողներու հետ, վնաս հասցուցած են ուսումնական հաստատութիւններուն եւ փորձած խոչընդոտել անոնց աշխատանքը:
Յարուցուած է քրէական գործ` հասարակական կարգը խախտող գործողութիւններ կազմակերպելու կամ անոնց գործօն կերպով մասնակցելու յօդուածով:
Միւս կողմէ, Ազրպէյճանի իշխող «Նոր Ազրպէյճան» կուսակցութիւնը յայտարարութիւն հրապարակելով նշեց, որ Թուրքիոյ նախագահի գլխաւոր խորհրդական Օքթայ Սարալն ու Թուրքիոյ իշխող Արդարութիւն ու բարգաւաճում կուսակցութեան երեսփոխանները «ամբոխավարական եւ անպատասխանատու» յայտարարութիւններ կ՛ընեն` առանց հաշուի առնելու Ազրպէյճանի մէջ լաչակ կրելու արգելքին վերաբերեալ հարցի էութիւնը:
Ըստ «Նոր Ազրպէյճան»-ի, նման յայտարարութիւնները կը հակասեն «թուրք-ազրպէյճանական եղբայրական յարաբերութիւններու ոգիին եւ կրնան նպաստել հասարակութեան մէջ արհեստական լարուածութեան ստեղծման»:
«Իսլամական աշխարհի ոչ մէկ պետութիւն իրաւունք ունի իր կամքը պարտադրելու այլ իսլամ ժողովուրդներուն, միջամտելու անոնց ներքին գործերուն կամ ինքզինք միւսներէն վեր դասելու: Իսլամական աշխարհի միասնութեան ծառայելու պնդումները պէտք է հիմնուած ըլլան ոչ թէ գերիշխելու ձգտումներուն, այլ հաւասարներու համագործակցութեան եւ փոխադարձ յարգանքին վրայ», կը նշուի յայտարարութեան մէջ:
«Ազրպէյճանի աշխարհիկ պետական համակարգը եւ կրթական քաղաքականութիւնը քաղաքական շահագործումներու առարկայ դարձնելը անընդունելի է», յայտնած է կուսակցութիւնը:
Ըստ Ազրպէյճանի իշխող կուսակցութեան, Թուրքիոյ մէջ կրօնական եւ աշխարհիկ արժէքներու շուրջ քաղաքական բանավէճերը կը խորացնեն հասարակութեան բեւեռացումը:
«Մենք կը կածենք, որ լաչակի նման զգայուն հարցերու իբրեւ քաղաքական շահագործումներու եւ պառակտման գործիք օգտագործումը ո՛չ թուրք ժողովուրդի միասնութեան, ո՛չ ալ իսլամական աշխարհի համերաշխութեան կը ծառայէ: Նման հարցերը իբրեւ Ազրպէյճանի վրայ քաղաքական ճնշման գործիք օգտագործելը յատկապէս անընդունելի է: Մենք իշխող Արդարութիւն եւ բարգաւաճում կուսակցութեան կոչ կ՛ուղղենք` զերծ մնալու այս ապակառուցողական քաղաքականութենէն», նշած են Ալիեւի կուսակցութենէն` ընդգծելով, որ վերջերս «Ազրպէյճանի դէմ ուղղուած տեղեկատուական այս արշաւը դարձած է աւելի յարձակողական, համակարգուած եւ բացայայտօրէն զրպարտչական»:
«Ազգային ղեկավար Հայտար Ալիեւի կողմէ սահմանուած «Մէկ ազգ, երկու պետութիւն» սկզբունքը կը կազմէ թուրք-ազրպէյճանական յարաբերութիւններու հոգեւոր եւ քաղաքական հիմքը: Սակայն պատմական այս արտայայտութեան էութիւնը պէտք չէ աղաւաղուի: Խօսքը ինքնին մէկ ազգի եւ երկու անկախ պետութիւններու մասին է: Այս սկզբունքը ոչ մէկ կերպով մէկ պետութեան հիմք կու տայ միջամտելու միւսի ներքին գործերուն կամ պարտադրելու իր քաղաքական ու գաղափարական մօտեցումները:
«Յոյսով ենք, որ Թուրքիոյ համապատասխան քաղաքական շրջանակները ճիշդ եզրակացութիւններ պիտի ընեն նման անպատասխանատու յայտարարութիւններէն եւ պիտի խուսափին այնպիսի քայլերու ձեռնարկելէ, որոնք կրնան վնասել թուրք-ազրպէյճանական յարաբերութիւններուն», կը նշուի յայտարարութեան մէջ:
