Տոհայի ֆորումին առիթով Քաթարի ղեկավարին կատարած յայտարարութիւններուն այն բաժինը, որ դէպի Լիբանան տրամադրուելիք աջակցութեան ծրագիրներու նոր շարք մը պիտի յայտարարուի, ուշադրութիւն կը գրաւէ:
Նախ պէտք է արձանագրել Քաթարի ունեցած դերակատարութիւնը շրջանին մէջ: Քաթարը Ծոցի երկիրներուն մէջ ոչ միայն ներարաբական, այլ նաեւ վերջին շրջանին Համաս-Իսրայէլ միջնորդաւորման, անուղղակի բանակցութիւններու վարման երաշխաւոր եւ միջնորդ պետութիւն է:
Դասական մօտեցումը այն է, որ Ծոցի երկիրներուն առանցքային պետութիւնը Սէուտական Արաբիան է, մնացեալը` արբանեակ պետութիւններ են. որոնց շարքին` Քաթարը:
Սակայն կը յիշենք այն ժամանակահատուածը, երբ Տոհան Թեհրանի հետ բնականոն յարաբերութիւնները շարունակեց, երբ Ռիատը ամբողջական խափանումի քաղաքականութիւն որդեգրած էր Իրանի դէմ. այդ պատճառով ալ սրուեցան Տոհայի եւ Ռիատի յարաբերութիւնները: Այս կը նշանակէր, որ չէզոքութեան պահպանման, միջնորդական առաքելութիւն իրականացնելու գործառոյթի պահպանման համար Տոհան կը վտանգէր իր յարաբերութիւնները նոյնիսկ Սէուտական Արաբիոյ հետ:
Չենք խորանար Միացեալ Նահանգներու եւ Եւրոպայի հետ Տոհայի կիրարկած քաղաքականութեան ծալքերուն մէջ, յատկապէս եւրոպական երկիրներու փոխատուութիւններ յատկացնելու առումով:
Քաթարի միջնորդի կարգավիճակը հարուած ստացաւ, երբ Համասի ներկայացուցիչներ Տոհայի մէջ թիրախ դարձան իսրայէլեան յարձակումներու: Իսրայէլ կը խախտէր խաղի կանոնները եւ կը հարուածէր Քաթարի տարածքներուն վրայ:
Քաթար դեր վերստանձնած է Կազայի հարցի լուծման բանակցութիւններուն եւ ընդհանուր գործընթացին մէջ: Այստեղ եւս շինարարութիւններու ծրագիրներ կան, որոնց մէջ ներգրաւուած են տարբեր երկիրներ, որոնց շարքին նաեւ Քաթարը:
Հիմա, նման ծրագիրներու կամ աջակցութիւններու մասին, այս անգամ դէպի Լիբանան կը խօսի Տոհայի ղեկավարը: Քաթարի իշխանը ընդգծած է, որ Քաթար կը շարունակէ Լիբանանին քաղաքական եւ տնտեսական աջակցութիւն ցուցաբերել` նշելով, որ Տոհա շուտով Լիբանանի աջակցութեան յատկացուած նոր ծրագիրներու շարք մը պիտի յայտարարէ:
«Կը շարունակէ»-ն իմաստ ունի այստեղ. ըսել կ՛ուզուի, որ աջակցութիւններ արդէն կը տրամադրուին Քաթարի կողմէ: Երկրորդ դիտարժան կէտը այն է, որ չի յստակացուիր նոր ծրագիրներու շարքի յայտարարութեան թուականը: Յստակ չէ նաեւ աջակցութիւններու տարողութիւնը:
Աջակցութիւններու խոստումներու շարքը ճնշամիջոցի բնոյթ սկսած է ունենալ: Աջակցութիւններու նոր շարք պիտի յայտարարուի. ըսել կ՛ուզուի, որ ծրագիրը պատրաստ է, սակայն կը սպասուի Լիբանանի մէջ իրադարձութիւններու կատարումին:
Միջանկեալ պատկերացում մը յանկարծ կու գայ տեղաւորուելու այս ամբողջ գործընթացին մէջ: Իսրայէլեան մամուլը կը խօսէր Հըզպալլայի զինաթափման համար երկու տարուան ժամկէտի առաջարկի մը մասին: Առաջարկը յղողը Թուրքիան եւ Քաթարն են, իսկ մերժողը` Իսրայէլը:
Եթէ պահ մը ընդունինք լրատուութեան հաւաստիութիւնը, ապա այստեղ Թուրքիոյ եւ Քաթարի միջեւ համակարգումի, ինքնուրոյն համատեղ դիրք որոշելու եւ դերակատարութիւն ստանձնելու խնդիր կը դրուի: Վերը նշեցինք Տոհայի ինքնուրոյն քայլին մասին, որ յանգեցաւ Ռիատի հետ դիւանագիտական տագնապի: Հիմա եւս Ռիատ կրնայ հաշտ աչքով չընկալել այս երկու տարուան առաջարկը: Աւելի ճիշդ, առաջարկի միացեալ հանգամանքը` Անգարայի եւ Տոհայի կողմէ:
«Ա.»
