Պատրաստեց՝ ՇՈՂԻԿ ՏԷՐ ՂՈՒԿԱՍԵԱՆ
Ափրիկէի հարաւը Պոսթուանիա երկրին մէջ գտնուող Քարուէ հանքը նշանաւոր է իր արտադրած մեծ եւ շատ որակաւոր ադամանդներով:
Հոն գտնուած են 1758 քարաթ Սէուէլօ եւ 2492 քարաթ Մոթցուէտի (որ մինչեւ այժմ գտնուած երկրորդ ամէնէն մեծ ադամանդն է) ադամանդները: Սակայն հոկտեմբեր 15-ին գտնուած ադամանդը գրաւեց աշխարհի չորս կողմերէն թանկագին քարերու մասնագէտները եւ հաւաքորդները: Ան 37,41 հազար քարաթ կը կշռէ, եւ կէս վարդագոյն ու կէս թափանցիկ է:
* * *
Ադամանդները կը կազմուին գետնին շատ խորերը, երբ բնածուխը կը գտնուի շատ զօրաւոր տաքութեան եւ ճնշումի տակ միլիոնաւոր տարիներու ընթացքին: Անոնց մեծ մասը ջինջ են եւ թափանցիկ, սակայն կարգ մը ադամանդներ գոյներ կրնան ստանալ, ինչպէս` դեղին, կապոյտ, կանաչ, ուրիշ տարրերէ շատ մանր քանակով մասնիկներու շնորհիւ:
Սակայն վարդագոյն ադամանդները տարբեր են: Անոնք կը կազմուին, երբ ադամանդը սաստիկ ճնշումի եւ տաքութեան տակ կը գտնուի գետնին խորերը, եւ երկրագունդին խաւերը կը շարժին: Այս երեւոյթը կը փոխէ ադամանդին բիւրեղեայ կառուցուածքը` անոր տալով վարդագոյն երանգ մը: Սակայն ամէն ինչ կախեալ է ճիշդ քանակով ճնշումէն, եթէ ճնշումը թեթեւ է, ադամանդը թափանցիկ կը մնայ, իսկ եթէ ան չափազանց զօրաւոր է, ադամանդը սրճագոյն կը դառնայ: Այս պատճառով է, որ վարդագոյն ադամանդները հազուագիւտ են:
Աւստրալիոյ Արկայլ Տայմոնտ հանքը կ՛արտադրէր աշխարհի վարդագոյն անդամանդներու աւելի քան 90 առ հարիւրը, փակուելէն առաջ, 2020-ին: Հոն գտնուած գրեթէ 1000 ադամանդներէն մէկը վարդագոյն կ՛ըլլար:
* * *
Իսկ երկու գոյներով ադամանդները շատ աւելի հազուագիւտ են: Անցեալին գտնուած քիչ թիւով վարդագոյն ադամանդները ընդհանրապէս պզտիկ եղած են, մեծ մասով` 2 քարաթէն պակաս: Այս պատճառով Պոսթուանիոյ մէջ գտնուած երկու գոյներով այս ադամանդը ա՛լ աւելի ուշագրաւ է: Գիտնականները կը մտածեն, որ այս երկու գոյներով ադամանդը կազմուած է երկու հանգրուանով: Նախ կազմուած է վարդագոյն բաժինը, ապա աւելի ջինջ եւ թափանցիկ բաժին մը յառաջացած է եւ միաձուլուած` վարդագոյն ադամանդին հետ:
Մասնագէտները տակաւին կ՛ուսումնասիրեն այս քարին որակը: Ըստ արդիւնքներու, ան կրնայ աւելի փոքր քարերու բաժնուիլ եւ յղկուիլ, կամ ձեռք չտալ անոր` իբրեւ բնական նմուշի մը, կամ նոյնիսկ ցուցադրել յատուկ ցուցադրութիւններու ու թանգարաններու մէջ:
Սակայն այս բոլոր կարգադրութիւններէն առաջ մասնագէտները պիտի փորձեն անուն մը գտնել այս իւրայատուկ ադամանդին:
Անդամանդներու Մասին
– Հին հռոմէացիները եւ յոյները կը հաւատային, որ ադամանդները չաստուածներուն արցունքներն էին, կամ` աստղերէն ինկած փշրանքներ:
– Ադամանդ մը կարելի է յղկուիլ միայն ուրիշ ադամանդի մը միջոցով: Ադամանդները աշխարհի վրայ մեզի ծանօթ ամէնէն կարծր նիւթն են:
– Ադամանդները գրեթէ 100 առ հարիւր բնածուխէ կազմուած են, այսինքն` միայն մէկ տարրէ:
– Ադամանդը ապրիլ ամսուան ծնած անձերու քարն է:
– Մինչեւ այժմ գտնուած աշխարհի ամէնէն մեծ ադամանդը Քուլինըն ադամանդն էր. ան 3106 քարաթ կը կշռէր: Ան գտնուած էր Հարաւային Ափրիկէի մէջ, 1905-ին: Այս ադամանդը բաժնուեցաւ 9 մեծ ադամանդի կտորներու, որոնցմէ երեքը ցուցադրուած են Լոնտոնի Աշտարակին մէջ, թագաւորական գոհարեղէններու հաւաքածոյին մէջ:
Գիտէի՞ր, Թէ…
– Սկիւռները տարեկան հազարաւոր նոր ծառեր «կը տնկեն»` պարզապէս մոռնալով, թէ ո՛ւր թաղած են իրենց կաղինները:
– Չղջիկ մը մէկ ժամուան մէջ կրնայ ուտել մինչեւ 1200 մժեղ:
– Մկան բառը եկած է լատիներէն «փոքրիկ մուկ» արտայայտութենէն, որովհետեւ լատինական ժամանակաշրջանին մարդիկ մորթին տակի մկանները կը նմանցնէին փոքրիկ մուկերու:
– Աչքի եղջերենին մեր մարմնին միակ բաժինն է, որ արիւն չի ստանար:
– Մեր սովորաբար գործածած ձեռքին եղունգները աւելի շուտ կ՛աճին, քան` միւս ձեռքի եղունգները:
– Տաք ջուրը աւելի շուտ կը սառի, քան` պաղ ջուրը: Ասիկա ճանչցուած է Մփեմպա երեւոյթով:
– Միջնադարուն մարդիկ երբեմն անասունները դատավարութեան կ՛ենթարկէին անոնց գործած ոճիրներուն համար:
– Աշխարհի մէջ ամէնէն շատ գողցուած ուտելիքը պանիրն է:
– Ստեպղինները սկիզբը մանիշակագոյն եղած են: Ժամանակի ընթացքին է, որ ստեպղիններու կարգ մը տեսակներ նարնջագոյն երանգը ստացած են:
– Խնձորները ջուրին վրայ կը ծփան, որովհետեւ անոնք 25 առ հարիւր օդէ բաղկացած են:
Ժամանց
Կրնա՞ս գտնել 2 պատկերներուն միջեւ գոյութիւն ունեցող
10 տարբերութիւնները:
Կրնա՞ս գտնել ելքի ճամբան:
Կրնա՞ս գտնել իրարու նմանող 2 կարկանդակները:
Կրնա՞ս գտնել իւրաքանչիւր կերպարի պատկանող փուչիկը:
Կրնա՞ս գտնել պատկերին մէջ պահուած առարկաները:
