ՃՈՐՃ ՏԷՄԻՐՃԵԱՆ
ՀՅԴ ԼԵՄ-ի «Հայաստան»
«Մենք անոնցմէ ենք, որոնք կ՛ուզեն իրենց ապրած դժոխքը դրախտի վերածել»:
ՀՐԱՆԴ ՏԻՆՔ
Մտաւորական եւ լրագրող Հրանդ Տինք կ՛ահաբեկուի 19 յունուար 2007-ին, արդարութեան ճամբուն վրայ: Ան գլխաւոր խմբագիրն էր «Ակօս» շաբաթաթերթին, որ լոյս կը տեսնէր Թուրքիոյ մէջ թէ՛ արեւմտահայերէնով եւ թէ՛ թրքերէնով: Ան Թուրքիոյ սրտին` Պոլսոյ մէջ, կը գործէր ի նպաստ հայ ազգի եւ հայ ինքնութեան արդար իրաւունքներու պաշտպանութեան:
Անոր երկու ամէնէն կարեւոր թիրախներն էին` պայքարիլ թուրք պետական համակարգին դէմ եւ պաշտպանել փոքրամասնութիւններուն, մասնաւորապէս հայերու արդար իրաւունքները այդ երկրին մէջ, ուր պետութիւնը կ՛ուրանար Հայոց ցեղասպանութիւնը: Ան բարձրաձայն կը խօսէր իրականութեան մը մասին, որ վտանգ կը հանդիսանար իր կեանքին: Կը քննադատէր պետութիւն մը, որ կը մերժէր ժողովրդավար երկիր մը ըլլալու պահանջը:
Հարցազրոյցի մը ընթացքին Հրանդ Տինք կը յայտարարէ. «Ես ՀԱՅ մըն եմ Թուրքիայէն»: Այս մէկը, ուրիշ այլ յօդուածներու կողքին, հսկայական ազդեցութիւն կ՛ունենայ, ան նոյնիսկ կը դատարպարտուի «թուրք ինքնութիւնը անարգելու յանցանքով»: Տինք միմիայն գրիչով մը կը սարսափեցնէր պետութիւն մը:
Դժբախտաբար իր գծած արդարութեան ուղիին վրայ, «Ակօս»-ի խմբագրատան դիմաց կը նահատակուի թուրք ծայրայեղ երիտասարդի մը կողմէ:
Հրանդ Տինքի նահատակութիւնը հսկայական հետք մը կը ձգէ եւ ծնունդ կու տայ համաշխարհային շարժումի մը` կեդրոնացած Թուրքիոյ մէջ` «Բոլորս Հրանդ ենք, բոլորս հայ ենք» լոզունգներով եւ խօսքերով: Այս բոլորը բաւարար էին համոզելու, որ Տինք պայքարեցաւ արդարութեամբ` պաշտպանելով ոչ միայն հայու արժէքները, այլ նաեւ մարդկային պարզ իրաւունքներ` անարգուած թուրք պետութեան կողմէ:
Օսմանեան կայսրութեան օրերէն մտաւորականներ, որոնք արդարութեան գաղափարներ կ՛ընծայեն ժողովուրդին, հալածուած են: Թշնամին չէ փոխուած: Աշխարհին դիմաց Թուրքիա դարձեալ ցոյց տուաւ, որ ինք ոճրագործ պետութիւն մըն է:
Տինք փորձեց ստեղծել հայ-թուրք կապեր, սակայն անոր նահատակութիւնը հաստատեց, որ նման յարաբերութիւն մը կը մնայ պարզապէս ցնորական գաղափար մը, եւ թուրքերուն մէջ մինչեւ այսօր կ՛ապրի հայերը բնաջինջ ընելու մտածումը: Այդ մէկը ցոյց տուաւ նաեւ խոցերը` Թուրքիոյ ժողովրդավարութեան:
Վերջապէս, Հրանդ Տինք քաղաքակրթօրէն պաշտպանեց եւ ներկայացուց Հայ դատը եւ Հայկական հարցը Թուրքիոյ մէջ, պաշտպանեց հայ-թուրք երկխօսութեան կարեւորութիւնը: Իր ժառանգութիւնը եղաւ ազդեցիկ, սթափեցուց մտաւորական աշխարհը` բացայայտելով թրքական երազը` համաթուրանական կայսրութեան փափաքը:
