ՏԻԳՐԱՆ ՃԻՆՊԱՇԵԱՆ
Քանի մը օրեր մեզ կը բաժնեն սեպտեմբերեան վերամուտէն: Սեպտեմբեր 2-ին, երկուշաբթի Հայաստանի եւ շատ մը երկիրներու մէջ դպրոցական վերամուտ է, 2024-2025 տարեշրջանի առաջին օրը: Միաժամանակ, սեպտեմբեր 2-ը Արցախի Հանրապետութեան անկախութեան հռչակման տարեդարձն է: Նախատեսուած էր, որ այդ օրը տեղի ունենայ Արցախի անկախութեան նուիրուած մեծ հանդիսութիւն` յիշեցնելու համար Արցախի հարցին այժմէականութիւնը, անոր մոռցուած չըլլալը: Հանդիսութիւնը նախաձեռնած էր Սրբազան շարժումը` գործակցութեամբ անոր սատարող բազմաթիւ կազմակերպութիւններու: Դիմում կատարուած էր Երեւանի մարզահամերգային համալիրի տնօրէնութեան` ձեռնարկը այնտեղ կայացնելու առաջարկով, համալիրի տնօրէնութիւնը մերժած է դահլիճ տրամադրել սեպտեմբեր 2-ի ձեռնարկին` պատճառաբանելով, որ գոյութիւն ունին այլ պայմանաւորուածութիւններ, մինչեւ այսօր ոչ մէկ այլ ձեռնարկի մասին յայտարարուած է: Թուականը փոխելու առաջարկը եւս ոչ մէկ արձագանգի արժանացած է:
Երեւոյթը բարացուցական է: Հայաստանի իշխանութիւնները կը մերժեն վերյիշել, որ գոյութիւն ունեցած է Արցախի Հանրապետութիւն անունով հայկական պետութիւն մը, որուն մայրաքաղաք Ստեփանակերտի մէջ Նիկոլ Փաշինեան ոգեւորութեամբ յայտարարած էր. «Արցախը Հայաստան է եւ վերջ»: Ոչ միայն չեն ուզեր յիշել, այլ նաեւ կը մերժեն դահլիճ տրամադրել ուրիշներուն, որոնք կը յամառին, ի հեճուկս իշխանութիւններուն, արցախեան հարցը փակուած չհամարել:
Երկուշաբթի, 26 օգոստոսին, Ս. Աննա եկեղեցւոյ բակին մէջ կայացած հերթական հաւաքին աւարտին Բագրատ արք. Գալստանեան Արցախի օրուան առնչութեամբ թելադրանքներ կատարեց: Սեպտեմբեր 1-ի երեկոյեան` հաւաք, օրուան ընթացքին` այց Եռաբլուր: Սեպտեմբեր 2-ին` այցելութիւն Արցախի Հանրապետութեան Երեւանի ներկայացուցչութիւն, երեկոյեան` հանդիսութիւն, տակաւին ճշդելի վայրի մը մէջ: Սրբազան պայքարի պատասխանատուներուն ակնկալութիւնն է, որ այս ձեռնարկները կը դառնան ժողովրդային ու մարդաշատ:
Ամիսներ առաջ յայտարարուած էր, որ ամառնային արձակուրդներէն ետք, սեպտեմբերին նոր վերամուտ կ՛ունենայ նաեւ Սրբազան պայքարը: Ամառը անցաւ` կազմակերպական աշխատանքներով, զանազան համախմբումներով, դասախօսութիւններով, մարզային եւ թաղային այցելութիւններով: Ի՞նչ միջոցներով տեղի պիտի ունենայ պայքարին աշխուժացումը: Յայտնի է, որ սրբազանը եւ իր շուրջ համախմբուած անձնաւորութիւնները չեն ձգտիր իշխանութեան տիրանալու` երեւոյթին քաղաքական ընթացիկ հասկացողութեամբ: Շարժումին նպատակը իշխանութեան տիրանալ չէ, շարժումը կը նպատակադրէ իրագործել Հայաստանի մէջ արժէքներու եւ քաղաքակրթական փոխոխութիւն, ազգային վերարժեւորում: Յանուն Հայաստանի պայքար է: Կարճատեւ փոխանցման կառավարութեան մը միջոցով կը կազմակերպուին ազատ ու անկաշկանդ ընտրութիւններ` խաղաղած ու վերամիաւորուած քաղաքացիներուն առիթ տալով արտայայտելու իրենց գերիշխան կամքը: Այն ատեն քաղաքական կուսակցութիւնները, ի մէջ այլոց` նաեւ Քաղաքացիական պայմանագիրը, հանդէս կու գան իրենց ծրագիրներով, որոնց մէջէն ժողովուրդը կ՛ընտրէ իր ներկայացուցիչները:
Քաղաքական ծրագիրներու ընդհանուր, կարելի է ըսել, համապարփակ յայտագիր մը ներկայացուց Բագրատ սրբազան 26 օգոստոսի հերթական հաւաքի ընթացքին: 24 կէտերէ բաղկացած այդ յայտագիրը կ՛ընդգրկէր քաղաքական ապագայ իշխանութեան գործունէութեան բոլոր բնագաւառներուն վերաբերող ուղենիշներ. կառավարական ծրագիր չէր, այլ հիմնադրոյթ, ազգային ուղեգիծ` կառավարական առարկայական ծրագիրի մը համար: Բոլոր հարցերը, որոնք կը տագնապեցնեն մեզ, ներկայ էին այնտեղ. արտաքին եւ ներքին քաղաքականութիւն, կրթութիւն, մշակոյթ, տնտեսութիւն, գիւղատնտեսութիւն, բանակ, ապահովութիւն (անվտանգութիւն), քաղաքացիական հասարակութեան յառաջացում, Արցախի հարց եւ այլն:
Սպասենք աշնանային զարգացումներուն:
