Aztag Daily - Ազդակ Օրաթերթ (Armenian Daily Newspaper based in Lebanon)
No Result
View All Result
  • Խմբագրական
  • Հայկական
  • Լիբանանեան
  • Միջազգային
  • Յօդուածներ
    • Անդրադարձ
    • Գաղութային
    • Հարցազրոյց
    • Հայրենի Կեանք
    • Գաղութէ Գաղութ
    • Զաւարեանական
    • Գիտութիւն
    • Ազդակ Գաղափարաբանական
    • Պատմական
    • Առողջապահական – Բժշկագիտական
    • Արուեստ – Մշակոյթ
    • Գրական
    • ԼԵՄ-ի ԷՋ
    • Մշակութային եւ Այլազան
  • Գաղութային
  • Մարզական
  • Այլազան
    • «Ազդակ»ի ֆոնտ
    • 50 Տարի Առաջ
    • Ի՞նչ Կ՛ըսեն Աստղերը
    • Յայտարարութիւններ
    • Կնոջական
    • Մանկապատանեկան
  • Խմբագրական
  • Հայկական
  • Լիբանանեան
  • Միջազգային
  • Յօդուածներ
    • Անդրադարձ
    • Գաղութային
    • Հարցազրոյց
    • Հայրենի Կեանք
    • Գաղութէ Գաղութ
    • Զաւարեանական
    • Գիտութիւն
    • Ազդակ Գաղափարաբանական
    • Պատմական
    • Առողջապահական – Բժշկագիտական
    • Արուեստ – Մշակոյթ
    • Գրական
    • ԼԵՄ-ի ԷՋ
    • Մշակութային եւ Այլազան
  • Գաղութային
  • Մարզական
  • Այլազան
    • «Ազդակ»ի ֆոնտ
    • 50 Տարի Առաջ
    • Ի՞նչ Կ՛ըսեն Աստղերը
    • Յայտարարութիւններ
    • Կնոջական
    • Մանկապատանեկան
No Result
View All Result
Aztag Daily - Ազդակ Օրաթերթ
No Result
View All Result

Կատաղութեան Հիւանդութեան (Rabies) Ժահրը Յայտնաբերած Բժիշկ Երուանդ Մանուէլեան

September 8, 2023
| Անդրադարձ
0
Share on FacebookShare on Twitter
Բժիշկ Երուանդ Մանուէլեան

Բժիշկ Երուանդ Մանուէլեան ծնած է 29 յուլիս 1872-ին, Պոլիս:

Երկրորդական ուսումը ստացած է Կոստանդնուպոլսոյ Կեդրոնական վարժարանին մէջ, 1886-91: Պատանեկան տարիներուն հետաքրքրութիւն ցուցաբերած է գիտութեան հանդէպ ու երազած է դառնալ գիւտարար անուանի գիտնական:

1892-93 տարիներուն ուսանած է Ֆրանսայի Մոնփելիէ քաղաքի բժշկական համալսարանին մէջ:

1893-96 ուսանած է Փարիզի համալսարանի բժշկական հիմնարկին մէջ եւ ստացած է բժշկական վկայական:

1896-1902 աշխատած է նոյն հաստատութեան հիւսուածաբանութեան բաժնին մէջ, ուր աշխատած  է նեարդային համակարգի հիւսուածքներու ուսումնասիրութեամբ: Ան գործած է մեծ փրոֆեսէօր Մաթիաս Տիւվալի հովանիին տակ, որ մեծապէս գնահատած է բժիշկ Մանուէլեանի` նեարդային հիւսուածաբանութեան ուսումնասիրութիւններն ու յայտնաբերած գիտական նորութիւնները եւ զանոնք յիշատակած է իր  պատրաստած հիւսուածաբանութեան դասագիրքին մէջ:

Բժիշկ Երուանդ Մանուէլեան 1900-1901 արժանացած է Փարիզի համալսարանի բժշկական հիմնարկի դափնեկիրի մրցանակին:

1902-ին եւ 1905-1909, վարած է Փարիզի համալսարանի բժշկական հիմնարկի  հիւսուածաբանութեան եւ մանրէաբանութեան դասընթացները:

1909-ին վարած է Փարիզի հիւանդանոցի կազմախօսութեան ամպիոնի գործնական դասընթացը:

24 ապրիլ 1922-ին Փարիզի Գիտութեանց ակադեմիային ներկայացուցած է «Հիւսուածաբանական-մանրէաբանական հետազօտութիւններ. ընդհանուր անդամալուծութիւն, Թրիփոնիմ մանրէի գոյութիւնը ուղեղային կեղեւի ջղային բջիջներուն խորշանիւթին (cytoplasm) մէջ»  ուսումնասիրութիւնը:

1923-ին յայտնաբերած է կատաղութեան հիւանդութեան ժահրը` օգտագործելով իր հնարած բջիջները եւ մանրէները գունաւորելու նորագոյն թեքնիքը:

27 դեկտեմբեր 1926-ին Փարիզի Գիտութեանց ակադեմիային ներկայացուցած է «Ախտաբանական անդամալուծութիւն. ինչէ՞ն յառաջ կու գայ լորձունքին ժահրոտութիւնը` կատաղութենէ բռնուած անասուններուն մօտ» շատ հետաքրքրական ուսումնասիրութիւնը:

25 ապրիլ 1927-ին խօսած է կատաղութեան հիւանդութեան ժահրի մասին Կատաղութեան միջազգային համագումարին, որ տեղի ունեցած է Փարիզի Փասթէօրեան հիմնարկին մէջ, մեծ գիտնականներու ներկայութեան:

Ամբողջ 46 տարի` 1902-1948, յարատեւութեամբ աշխատած է Փարիզի Լ. Փասթէօրի անուան հիմնարկին մէջ` իբրեւ ախտաբանական հիւսուածաբանութեան եւ մանրէաբանութեան հիմնարկի վարիչ: Նոյն տարիներուն նոյն հաստատութեան մէջ եղած է գործնական դասընթացի ղեկավարը:

Կատաղութեան ժահրի եւ նեարդային համակարգի վրայ աշխատած է 25 տարի: Մասնագիտացած է կատաղութեան հիւանդութեան մէջ:

Բժիշկ Երուանդ Մանուէլեան Փասթէօրեան հաստատութեան մէջ աշխատած է մայր երակի (aorta) խոցերուն, պրկախտի (tetanus), կատաղութեան (rabies) եւ ջղային բջիջներուն ախտաբանական մասնայատուկ երեւոյթներու վրայ: Ան կատարած է նաեւ մայր երակի տորորումին (aneurism) ախտաբանական անդամազննութիւնը:

Ան եղած է անզուգական բժշկական թեքնիկագէտ մը: Յաջողած է բժշկագիտութեան մէջ առաջին անգամ ըլլալով երեւան հանել մարմնի հիւսուածքներուն տրփախտի (syphilis) spirochid մանրէն` օգտագործելով գունաւորելու նորագոյն եւ լաւագոյն թեքնիքը:

Հեղինակն է շուրջ 100 գիտական աշխատասիրութիւններու, որոնք կը վերաբերին կեդրոնական նեարդային համակարգի եւ ախտաբանական հիւսուածաբանութեան հետ առնչուող հիւանդութիւններու:

Եղած է հմուտ, բազմաբեղուն գիտնական, նաեւ` հմուտ կազմակերպիչ եւ մանկավարժ: Ան նշանաւոր է իր բծախնդրութեամբ, ինքնագործութեամբ եւ կատարելագործութեամբ: Ան իր պատանեկան երազը իրականացուցած է` շնորհիւ իր բնածին տաղանդին, անվհատ աշխատանքին եւ ինքնավստահութեան: Ան իր օրերուն դարձած է մեծ հեղինակութիւն վայելող բժիշկ եւ գիտնական:

Բժիշկ Երուանդ Մանուէլեան իր գործակիցներուն կողմէ նկարագրուած է հետեւեալ բառերով. անձնուէր, անշահախնդիր, փափկանկատ, բարեկամ, կրակոտ, ուժգին խօսող, պարզ գրող, մեծ գիտնական. հակառակ հայ ըլլալուն` ֆրանսերէն գրած է շատ մաքուր եւ յստակ:

Փարիզի «Անահիտ» պարբերաթերթը օրին անդրադարձած է բժիշկ Երուանդ Մանուէլեանի արժանիքներուն եւ անոր կատարած գիւտերուն: «Անահիտ»-ին մէջ տեղ գտած են բժիշկ Երուանդ Մանուէլեանի մասին ֆրանսացի երեք մեծ բժշկական հեղինակներու` Dr. Pierre Seguin-ի, Dr. Arnold Netter-ի, Dr. A. Brindeau-ի  գնահատական յօդուածները:

Կատաղութեան Հիւանդութեան (Rabies) Ժահրը Յայտնաբերած Բժիշկ Երուանդ Մանուէլեան
Կատաղութեան Հիւանդութեան (Rabies) Ժահրը Յայտնաբերած Բժիշկ Երուանդ Մանուէլեան

«Անահիտ» պարբերաթերթը

Հոն յիշատակուած է նաեւ բժիշկ Երուանդ Մանուէլեանի ուսումնասիրութիւններուն ցուցակը:

Բժիշկ Երուանդ Մանուէլեան եղած է նաեւ հասարակական գործիչ: Օգնութեան հասած է Թուրքիոյ եւ Փարիզի հայութեան եւ իր միջոցներով անոնց հասցուցած է անհրաժեշտ հումք եւ պիտոյք:

Անձամբ պատրաստած է ծաղիկ հիւանդութեան պատուաստ եւ բուժիչ շիճուկ, որոնք դրած է հայութեան տրամադրութեան տակ:

Եղած է Ֆրանսայի Մանրէաբաններու միջազգային ընկերակցութեան, ինչպէս նաեւ Փարիզի Հայ բժիշկներու ընկերակցութեան անդամ:

Զբաղած է նաեւ գրական աշխատանքով եւ ստեղծագործութիւններով:

1948-ին Փարիզի մէջ լոյս տեսած է բժիշկ Երուանդ Մանուէլեանի «Ստուերներ եւ լոյսեր» բանաստեղծութիւններու ժողովածուն:

Ան մահացած է 1948-ին, Փարիզ:

Մոնրէալ, 20 ապրիլ 2023

————–

Աղբիւրներ`
1.- «Անահիտ», հանդէս մտածման եւ արուեստի, բժիշկ Երուանդ Մանուէլեան, մարտ-ապրիլ, 1930, Փարիզ:
2.- Մինասեան, բժիշկ Յարութիւն, «Հայազգի բժիշկ-գործիչներ», Երեւան, 2020:

Նախորդը

Յայտարարութիւններ (7 Սեպտեմբեր 2023)

Յաջորդը

Սիամանթոյի Հետ` Գլուխ-Գլխի (Ծննդեան 145-Ամեակին Առիթով) -Դ.-

RelatedPosts

Բարոյական Ուժը
Անդրադարձ

Բարոյական Ուժը

November 21, 2026
Արցախը Մեր Տեսակն Է (Անկախութեան Տօնի 28-ամեակ)
Անդրադարձ

Իմ Սիւնակը-Ձեր Աշխարհը. Հնաբոյր Եւ Փոշոտած Քաղաքական Համակարգի Մը Դէմ Յանդիման (Լիբանանի Անկախութեան 83-Ամեակ)

November 21, 2026
Պարտութենէն Անդին` Պատմութիւնը Ուրանալու Վտանգը
Անդրադարձ

Լիբանանի Անկախութիւնը. Տօնակատարութիւններ Եւ Իրականութիւն

November 21, 2026
  • Home
  • About Us
  • Donate
  • Links
  • Contact Us
Powered by Alienative.net

© 2022 Aztag Daily - Ազդակ Օրաթերթ (Armenian Daily Newspaper based in Lebanon). All rights reserved.

No Result
View All Result
  • Խմբագրական
  • Հայկական
  • Լիբանանեան
  • Միջազգային
  • Յօդուածներ
    • Անդրադարձ
    • Գաղութային
    • Հարցազրոյց
    • Հայրենի Կեանք
    • Գաղութէ Գաղութ
    • Զաւարեանական
    • Գիտութիւն
    • Ազդակ Գաղափարաբանական
    • Պատմական
    • Առողջապահական – Բժշկագիտական
    • Արուեստ – Մշակոյթ
    • Գրական
    • ԼԵՄ-ի ԷՋ
    • Մշակութային եւ Այլազան
  • Գաղութային
  • Մարզական
  • Այլազան
    • «Ազդակ»ի ֆոնտ
    • 50 Տարի Առաջ
    • Ի՞նչ Կ՛ըսեն Աստղերը
    • Յայտարարութիւններ
    • Կնոջական
    • Մանկապատանեկան

© 2022 Aztag Daily - Ազդակ Օրաթերթ (Armenian Daily Newspaper based in Lebanon). All rights reserved.