Հայ ժողովրդի ազգային ազատագրական պայքարի վերջին 30 տարիների գլխաւոր յաջողութիւնն Արցախի անկախութիւնն է` պետականութեան առկայութիւնը: 2020թ. պատերազմի հետեւանքով խախտուել է Արցախի Հանրապետութեան տարածքային ամբողջականութիւնը, որի պատճառով սասանուել է պետական համակարգը, այնուամենայնիւ, Արցախի Հանրապետութեան առկայութիւնը փաստ է, գոյութիւն ունեցող իրողութիւն եւ լինելիութեան հիմք:
ՀՀ իշխանութիւնների վարած աղէտաբեր արտաքին քաղաքականութեան հետեւանքները չէզոքացնելու համար ազդու փաստարկ է իրաւական առումով` հայ ժողովրդի մի հատուածը ներկայացնող պետութեան առկայութիւնը եւ այդ պետութեան հակադիր տեսակէտների արծարծումն ու հանրայնացումը, յատկապէս` միջազգային բեմահարթակում: Կարեւոր է մէկ անգամ եւս շեշտել, որ ՀՀ արտաքին քաղաքականութեանը հակադրուելու հարցում Արցախի բոլոր քաղաքական ուժերը եւ պետական համակարգի բոլոր օղակները համակարծիք են եւ համահունչ յայտարարութիւններով հակազդել են դրան:
Արցախի պետութեան ներքին կառավարման գործառոյթը եւս կարեւորագոյն ազդակ է յետպատերազմեան շրջանում առաջացած խնդիրների եւ առկայ դժուարութիւննների յաղթահարման առումով: Պէտք է խոստովանենք, որ կառավարման համակարգը փորձառու աշխատուժի բացակայութեան եւ եղած մարդուժի անկարողութեան հետեւանքով բաւականին տկարացած վիճակում է: Այս հարցին Դաշնակցութիւնը բազմիցս անդրադարձել է` քննադատելով իշխանութիւնների Քատրային քաղաքականութիւնը: Դեռեւս շատ անելիքներ կան այս ասպարէզում:
Արցախում սկսուել է երկրի մայր օրէնքի` սահմանադրութեան փոփոխութեան գործընթացը: Առաջիկայում հանրութեանն է ներկայացուելու մասնագիտական յանձնախմբի կողմից մշակուած նոր սահմանադրութեան նախագիծը, որը հաստատուելու է հանրաքուէի միջոցով:
Հարկ ենք համարում շեշտել, որ հայեցակարգային առումով Արցախի խորհրդարանական բոլոր քաղաքական ուժերը համախոհութիւն են ունեցել սահմանադրութեան փոփոխութիւնների հիմնական դրոյթների վերաբերեալ: Նոր սահմանադրութեան ընդունումը պէտք է դիտարկուի որպէս պետականութեան հիմքերի ամրապնդման առիթ:
Չենք կարող շրջանցել նաեւ Արցախի դերը համահայկական բեմահարթակում: Արցախն այն հարթակն է, որտեղ, անկախ բնակութեան վայրից, գաղափարական հակումից եւ տարիքից, համախմբուել է ազգային նկարագիր ունեցող աշխարհասփիւռ հայութիւնը: Այսօր հայկական իրականութեան մէջ անհրաժեշտութիւն է միասնականութիւնը, եւ այդ առումով եւս Արցախի պետական համակարգը կարեւորագոյն անելիքներ ունի:
Վերը նշուած բոլոր դրոյթները նկատի ունենալով` Արցախի պետականութեան պահպանումն ու զարգացումն այս դժուարին օրերին գերխնդիր է, հայ ժողովրդի ազգային ազատագրական պայքարի այս հանգրուանի հիմնական թիրախ:
31 յուլիսի, 2022թ
