Երէկ` ուրբաթ, 18 փետրուարին Արցախի Հանրապետութեան Ազգային ժողովը Արցախի Վերածնունդի օրուան առիթով հրապարակեց յայտարարութիւն մը, զոր ներկայացուց պատգամաւոր Գեղամ Ստեփանեան, եւ որ ընդունուեցաւ 30 քուէով: Անոր մէջ անդրադարձ կատարուեցաւ Արցախի անցած ուղիին` շեշտելով, որ այսօր ԵԱՀԿ-ի Մինսքի խմբակը պէտք է անյապաղ լծուի տագնապի լուծման աշխատանքներուն:
Յայտարարութեան մէջ յատկապէս կը նշուի, որ 1988 թուականի փետրուարեան օրերուն Արցախի մէջ տեղի ունեցած իրադարձութիւնները հիմնովին փոխեցին ոչ միայն այնտեղ ապրող բնիկ հայ ժողովուրդի, այլ նաեւ նախկին Խորհրդային Միութեան ժողովուրդներու հետագայ տարեգրութիւնը:
Ստորեւ կու տանք յայտարարութեան բնագիրը.
«Տասնեակ հազարաւոր մարդիկ օգտագործելով Խորհրդային Միութիւնում հռչակուած ազատական ու ժողովրդավարական գաղափարները Ստեփանակերտում եւ այլ բնակավայրերում խաղաղ հանրահաւաքների միջոցով ձգտում էին վերականգնել պատմական արդարութիւնը` հայկական մարզը Հայաստանին վերամիաւորելու մի քանի սերունդների չիրականացուած երազանքը:
«Համաժողովրդական օրէցօր թափ առնող շարժումը ի սկզբանէ որդեգրեց խաղաղ ճանապարհով իրաւական ու քաղաքական եղանակներով բարձրացուած խնդիրը լուծելու վարքագիծ, ինչը աներկբայ հաստատում ստացաւ փետրուարի 20-ին` նախկին մարզի բարձրագոյն ներկայացուցչական մարմնի` ժողովրդական պատգամաւորների մարզային խորհրդի 20-րդ արտահերթ նստաշրջանում: Լեռնային Ղարաբաղի Ինքնավար Մարզը Ազրպէյճանի Խորհրդային Հանրապետութեան կազմից հանելու եւ Հայաստանի Խորհրդային Հանրապետութեան վերամիաւորելու մասին ընդունուած պատմական որոշումը ազդարարեց Արցախեան ազգային ազատագրական պայքարի նոր փուլը` Ղարաբաղեան շարժումը քաղաքակիրթ, իրաւական ճանապարհով առաջ տանելու, Արցախի ժողովրդի վճռականութիւնը:
«Ցաւօք, Ազրպէյճանի Խորհրդային Հանրապետութեան ղեկավարութիւնը ունակ չեղաւ օգտագործելու խնդիրը ճիշդ հանգուցալուծելու բացառիկ առիթը, եւ արդիւնքում տարածաշրջանը յայտնուեց տեւական անկայունութեան եւ Ազրպէյճանի կողմից ռազմական ճանապարհով հարցը լուծելու իր գայթակղութիւնների ցանցում:
«Երկրամասի բնակաչութեան բացարձակ մեծամասնութեան կամքն ու ցանկութիւնը արտայայտող փետրուարի 20-ի որոշման արդիւնքում Արցախը իրաւամբ դարձաւ համայն հայութեան հպարտութեան եւ ազգային զարթօնքի խորհրդանիշ: Ղարաբաղեան շարժման ալիքը տարածուեց ամբողջ աշխարհում եւ հայութեան բոլոր հատուածների կազմակերպուած պայքարի արդիւնքում անցեալ դարի 90-ական թուականների սկզբին կազմաւորուեցին հայկական երկու հանրապետութիւնները: 1991 թուականի սեպտեմբերի 2-ին հռչակուած եւ միջազգային իրաւունքին ու ներպետական օրէնսդրութեան պահանջներին համապատասխան ձեւաւորուած Արցախի Հանրապետութիւնը գիտակցուած հանգրուան էր դէպի միասնական հայկական պետութիւն տանող ճանապարհին: Անչափելի թանկ գին է վճարել մեր ժողովուրդը Արցախի ազատութեան ու անկախութեան համար մղուած պայքարում: Հազարաւոր հայորդիներ իրենց կեանքն են զոհաբերել` 1991-94 թուականների, 2016 թուականի քառօրեայ եւ 2020 թուականի 44-օրեայ պատերազմների ընթացքում:
«Արցախի Հանրապետութիւնը այսօր կայ եւ շարունակում է միջազգային ճանաչման հասնելու իր պայքարը հէնց այդ քաջազունների անձնազոհութեան շնորհիւ: Մեր խոնարհումը իրենց անմար յիշատակի առջեւ», կը նշուի յայտարարութեան մէջ:
Արցախի Ազգային ժողովի յայտարարութեան մէջ կ՛ընդգծուի նաեւ, որ վերջին 34 տարիներուն Արցախը անցած է կայացման ու զարգացման, յաղթանակներու ու անյաջողութիւններու երկար ուղի, որուն ընթացքին ամրապնդուած է այն գաղափարը, որ հայկական Արցախի ապագան երաշխաւորուած է միայն ազատ ու անկախ ապրելու հեռանկարի մէջ:
«Արտայայտելով Արցախի ժողովրդի հաւաքական կամքն ու կարծիքը` Արցախի Հանրապետութեան Ազգային ժողովը վերահաստատում է իր հաւատարմութիւնը 1988 թուականի փետրուարի 20-ի պատմական որոշմանը եւ վճռականութիւնը` պաշտպանելու հայրենի հողում ազատ ապրելու իր իրաւունքը», կը նշուի յայտարարութեան մէջ:
Արցախի Ազգային ժողովը միջազգային շահագրգիռ կառոյցներուն եւ նախ եւ առաջ ԵԱՀԿ-ի Մինսքի խմբակի համանախագահ երկիրներու խորհրդարաններու ուշադրութեան կը հրաւիրէ այն հանգամանքը, որ Արցախի հայ ժողովուրդը դարերէ ի վեր պայքարած է իր ինքնութիւնը պահպանելու համար, ստեղծած է նիւթական ու մշակութային արժէքներ, որոնք այսօր վտանգուած են Ազրպէյճանի կողմէ Արցախի Հանրապետութեան որոշ տարածքներու բռնազաւթման իբրեւ արդիւնք:
«Կոչ ենք անում ԵԱՀԿ-ի Մինսքի խմբակի համանախագահներին անյապաղ քայլեր ձեռնարկել եւ ԵԱՀԿ-ից ստացուած մանդատին համապատասխան Ղարաբաղեան հակամարտութեան լուծման ուղղութեամբ բանակցային գործընթացը վերսկսելու համար: Տարածաշրջանում տեւական խաղաղութեան եւ կայունութեան կարելի է հասնել միայն Արցախի Հանրապետութեան ժողովրդի հիմնարար իրաւունքներն ու ազատութիւնները յարգելու ճանապարհով: Հէնց այդ նպատակով արցախահայութիւնը 1988 թուականին սկսել է իր ազատագրական պայքարը եւ պատրաստ է շարունակել այն վերջնական նպատակին հասնելու վճռականութեամբ», յայտարարեց Արցախի Ազգային ժողովը:
