Մեր Զաւակները Եւ Մենք. Ամանորը Դարձնել Ներընտանեկան Տօն, Ուր Ցուցադրականութիւնը Տեղ Չունի

Պատրաստեց՝ ՇՈՒՇԻԿ ՄԱՒԻՍԱԳԱԼԵԱՆ

Ամանորի նախօրեակին մենք կը լեցուինք նոր յոյսով, կը վերապրինք տօնին խորհուրդը եւ կը մաղթենք, որ գալիք տարին իրեն հետ բերէ աւելի լաւ ու պայծառ օրեր:

Այս օրերուն, երբ Արցախի պատերազմին պատճառած վէրքերը չեն սպիացած, մեզմէ շատեր կը քննարկեն` յարդարե՞նք տօնածառ, անակնկալ նուէրներով ուրախացնեն՞ք մեր երեխաները, պատրաստե՞նք համադամ տօնական ուտեստներ- թէ՞ հրաժարինք այս բոլորէն, երբ անդին…

Տուեալ հարցերուն թեր ու դէմ պատասխաններ փնտռելու փոխարէն` նախ հարկաւոր է ընկալել Նոր տարուան բո՛ւն խորհուրդը:

Ամանորի խորհուրդը:

Ամանորի պատրաստութեան հետ կապուած աղմուկը աւելի շատ է, քան ինչ որ պէտք է ըլլայ: Իսկ հոսկէ կարելի է ընել հետեւութիւններ, թէ ինչ ի մտի ունի իւրաքանչիւրը` Ամանոր նշելու կամ չնշելու կոչ ընելու պարագային:

Մեր հասարակութեան մէջ կայ ստուար զանգուած մը, որ ամանորեայ օրերուն կարեւոր կը համարէ ճոխ սեղանը, թանկարժէք նուէրները հագուստ-կապուստը, այլ խօսքով, կը փորձէ մրցիլ իրեն նմաններուն հետ եւ զարմացնել բոլորը: Ասիկա կարելի չէ Ամանորի նշում համարել: Ամանորի իրական խորհուրդը, ցաւօք շատերը կորսնցուցած են…

Երանի գոնէ այս տարուան Ամանորը բոլորին տայ հայրենիքին դերը գիտակցելու, վերագնահատելու, վերարժեւորելու հնարաւորութիւն: Նման հնարաւորութիւն մը կ՛ըլլայ բացառի՛կ, քանի որ ափսոսանքը, ցաւը, հպարտութիւնը եւ յոյսը կը միախառնուին` տալով մեծ ուժ դէպի առաջ նայելու եւ մանաւանդ նոր սերունդին մէջ պարտուողի, զոհի տիպարներ չձեւաւորելու համար:

Հետեւաբար տօնածառ յարդարելը պէտք է դիտել ոչ թէ որպէս խրախճանքի մէկ մաս, այլ` անոր մէջ տեսնել երբեմնի ծառի խորհուրդը:

Ամանորի նախօրեակին ի՞նչ սորվեցնել երեխաներուն:

Այս շատ խորհրդաւոր տօնին առիթով պէտք է երեխային սորվեցնել` շնորհակալ ըլլալ, գնահատել ժամանակը, տեսնել Ամանորի իսկական կողմը: Անհրաժեշտ է Ամանորը դարձնել ներընտանեկան հաւաքոյթ, ուր ցուցադրականութիւնը տեղ չունի:

Ծնողները պիտի սորվեցնեն եւ մղեն երեխան վերլուծելու նախորդ տարին իր լաւ եւ վատ կողմերով յիշել ուրախ պահերը, բայց նաեւ` զգալ եւ բաժնել ուրիշներուն ցաւերը, մասնակցիլ կարիքաւոր գաղթական ընտանիքներու, սահմանապահ քաջ զինուորներու եւ տուժածներու համար ծայր առած որեւէ նախաձեռնութեան:

Շատ բնական է, որ իւրաքանչիւր ծնող կը փափաքի իր երեխային Ամանորը դարձնել տօն, բայց առնուազն այս տարի իրենց նուէրներով ըլլան համեստ եւ չափաւոր, սորվեցնեն իրենց երեխաներուն` գոհանալ ստացածով, շեշտը դնելով ոչ թէ նուէրի չափին, քանակին կամ արժէքին, այլ մատուցման ձեւին եւ նպատակին վրայ:

Այս բոլորը իրականացնելու համար նախ եւ առաջ մեծերը օրինակ պէտք է ծառայեն փոքրերուն, Ամանորը նշելու հարցով մրցակցութեան արշաւներէն հեռու մնան, չհամեմատուին ուրիշներու հետ, չիյնան դիմատետրերու լարած ծուղակին մէջ եւ շեշտեն կարեւորութիւնը ոգեղէն արժէքներուն:

Ի՞նչը Ինչո՞վ Դարմանել

– Յոգնած մորթին առողջ տեսք եւ փայլ տալու համար…

Մաքուր մաշկին վրայ տարածել 2 ապուրի դգալ մեղր, ձգել 20 վայրկեան, ապա դէմքը ցօղուել գաղջ ջուրով:

***

– Իւղոտ մորթը հաւասարակշռելու համար…

Լոլիկը կլոր շերտել, շերտերով ծածկել ամբողջ դէմքը, սպասել քառորդ ժամ, ապա դէմքը ցօղուել գաղջ ջուրով:

***

– Ջրազրկուած մորթը դարմանելու համար…

Հարիչէ անցած վարունգի խիւսին ապուրի դգալ մը հեղուկ կաթ աւելցնել եւ ստացուած թանձրուկով ծեփել դէմքը, սպասել քառորդ ժամ, ապա դէմքը ցօղուել գաղջ ջուրով:

***

– Մորթին մեռած բջիջները մաքրելու եւ զայն ողորկ դարձնելու համար…

100 կրամ աղին 3 ապուրի դգալ ձէթ աւելցնել եւ մորթը շփել շրջանաձեւ շարժումներով, ապա գաղջ ջուրով առատօրէն ցօղուել:

***

– Դէմքին մաշկին գոյնը բանալու համար…

Կէս կիտրոնի հիւթին 2 ապուրի դգալ հանքային ջուր աւելցնել եւ բամպակի միջոցով անով օծել մաշկը: Երկու վայրկեան սպասել, ապա ցօղուել:

Ասիկա նաեւ կ՛օգնէ մորթին ընդլայնած ծակտիկները սեղմելու:

Ի՞նչ Բաներ Կնոջ Մը Տարիքը
Աւելի Մեծ Ցոյց Կու Տան

Մասնագէտի կարծիքով, կան 10 ազդակներ, որոնք կնոջ մը տարիքը կը մեծցնեն: Անոնց մեծ մասը կարելի է կանխարգիլել կամ սրբագրել` առողջ սննդառութեամբ, մարզանքով եւ պատշաճ հագուածքով ու շպարով:

Ստորեւ կը ներկայացնենք 10 ազդակները:

1.- Ճերմկած ու անխնամ մազերը,
2.- Չխնամուած ձեռքերն ու եղունգները,
3.- Կանխահաս կնճիռները,
4.- Թորշոմած ու կախուած պարանոցը,
5.- Թոյլ մարմնի կառոյցն ու կեցուածքը,
6.- Ծանր օծանելիքները,
7.- Յոգնած ու խամրած աչքերն ու նայուածքը,
8.- Չափազանց պղնձագոյն մորթը (արեւի լոգանքի կամ արհեստական ճառագայթներու միջոցով),
9.- Վառ եւ չափազանցուած դիմայարդարումը:
10.- Տարիքին անհամապատասխան հագուածքը:

Այլազան

90-Ամեայ Անեչկան Իր Փոքրիկ Գիւղը
Վերածած Է Պատկերասրահի

Չեխիոյ մէջ կայ փոքրիկ գիւղ մը, ուր աւանդական տուներու պատերուն պատկերուած են արուեստի գեղեցիկ գործեր, եւ այդ բոլորը` շնորհիւ 90-ամեայ Անեչկա Կաշպարկովային…

Պատմութիւնը սկսած է Լեհաստանի Զալիպէ գիւղին մէջ, ուր երիտասարդ Անեչկան իր գիւղի տուներուն արտաքին պատերը զարդարեց գեղեցիկ ծաղկանաշխերով: Ժամանակի ընթացքին ուրիշ գիւղացիներ հետեւեցան Անեչկայի օրինակին եւ իրենց տան պատերը զարդարեցին նոյն ոճով:

Եւ օր մըն ալ գիւղը որոշեց հիմնել տարեկան մրցոյթ, որ կոչուեցաւ «ներկուած տնակներու մրցոյթ»: Առաջին մրցոյթը կայացաւ 1948-ին եւ արդէն աւանդութիւն դարձաւ:

Անեչկան, որ ծագումով Չեխիոյ Լուքա քաղաքէն է, վերադարձաւ իր ծննդավայրը` վերստեղծելու համար իր մանկութեան փողոցներուն աճած ծաղիկներուն գեղեցիկ նաշխերը: Անոր արուեստը ներշնչուած է Մորաւիայի աւանդական արուեստի գործերէն: Ան իր փոքրիկ վրձինով կը վերապրեցնէ իր մանկութեան ծաղիկները` օգտագործելով առաւելաբար կապոյտ գոյնի ներկ:

Ասեղնագործ յիշեցնող Անեչկային նկարչութիւնը կը պահանջէ քրտնաջան եւ բծախնդիր աշխատանք, իսկ 90-ամեայ կնոջ կարծիքով` «չկան տարիքային խոչընդոտներ, երբ գործ մը կը կատարես կիրքով, համոզումով եւ մեծ սիրով»…

Խոհագիր

Խոշոր Դդումով Ապուր

Բաղադրիչներ

– 1 քիլօ խոշոր դդում
– 1 սոխ
– 2 գետնախնձոր
– 2 պճեղ սխտոր
– 2 ապուրի դգալ ձէթ
– 2 ապուրի դգալ թարմ սեր
– 1 ապուրի դգալ կարագ
– Աղ, սեւ պղպեղ

Պատրաստութիւն

Մանրուած սոխն ու սխտորը աղին եւ սեւ համեմին հետ 10 վայրկեան դարձնել տաք ձէթին եւ կարագին մէջ:

Աւելցնել 2 բաժակ ջուր, մանրուած դդումն ու գետնախնձորը եւ եփել շուրջ կէս ժամ:

Կաթսան կրակին վրայէն հանել ու բաղադրութիւնը հարիչէ անցընել: Աւելցնել թարմ սերը:

Մատուցել տաք վիճակով, երեսը զարդարել դդումի սերմերով եւ թարմ սերով:

Շաբթուան Բանաստեղծութիւնը

***

Գրոհը կարճ տեւեց… Գիշերը խիտ էր, թաւ,
Ու գիշերուան միջով շարքերն առաջ անցան…
Չնկատեց ոչ ոք, որ մի զինուոր ընկաւ
Եւ աչքերը փակեց անհառաչ ու անձայն:

Բայց մի հեռու գիւղում, տեսած մի չար երազ,
Սպիտակած մի մայր, սեւ շորերը հագին,
Անյոյս հառաչանքով նստեց ճամբի վրայ
Ու ողջունեց լացով ծագող արեգակին:

ՎԱՀԱԳՆ ԴԱՒԹԵԱՆ

 

 

Share This Article
CATEGORIES

COMMENTS

Wordpress (0)
Disqus ( )