Գաղութէ Գաղութ

Պատրաստեց՝ ՄԱՐԱԼ ՄԽՍԵԱՆ

Արցախեան Ազատամարտի Ընթացքին Հայենիքի
Պաշտպանութեան Համար Նահատակուած
Հերոսներու Յիշատակի Օր 

Միացեալ Նահանգներ

22 նոյեմբերին Միացեալ Նահանգներու Արեւմտեան թեմի բոլոր եկեղեցիներուն մէջ, յաւարտ ս. պատարագի, կատարուեցաւ հոգեհանգստեան յատուկ արարողութիւն` հայ նահատակներու հոգիի հանգստութեան եւ խաղաղութեան համար:

Նոյն օրը թեմի առաջնորդ Թորգոմ եպս. Տօնոյեան նախագահեց Կլենտէյլի Ս. Աստուածածին եկեղեցւոյ պատարագին եւ այս առիթով տուաւ իր պատգամը: Ինչպէս որ Արցախի նահատակները իրենց առաւելագոյնը` ծաղկատի ու երիտասարդ կեանքերը անմնացորդ կերպով նուիրեցին յանուն հայրենիքին եւ գալիք հայ սերունդներու ազատ ու ինքնիշխան ապրելու իրաւունքին, նոյն տրամաբանութեամբ, սրբազանը յորդորեց հարուստները` աղքատին ու կարիքաւորին իրենց առաւելագոյնը տալու, որովհետեւ հարուստներուն տրուած է շատ մեծ պատիւ, որ իրենց նուիրատուութիւններուն ընդմէջէն արժանանան Աստուծոյ նայուածքին, անկէ օրհնութիւն ստանալու վսեմագոյն պարգեւին:

Սրբազանը վեր առնելով Արցախի եւ արցախահայութեան ապրած ներկայ դժնդակ պայմաններն ու անսահման կարիքները` շինարարական, առողջապահական, սննդական, տնտեսական, ընկերային, այլեւ տարրական գոյութեան կապուած անոնց անմիջական պէտքերը, յորդորեց իմաստութեամբ վարուիլ մեր հարստութեան հետ, անպայման անկէ բաժին հանել նաեւ վիրաւոր Արցախին, այլեւ` առատաձեռնութեամբ նուիրել արցախահայութեան:

Պատարագի աւարտին, Հայոց ցեղասպանութեան նահատակներուն ի յիշատակ, Կլենտէյլի Ս. Աստուածածին եկեղեցւոյ շրջափակին մէջ կանգնած խաչքարին առջեւ առաջնորդը կատարեց հոգեհանգստեան յատուկ պաշտօն:

Յունաստան

Կիրակի, 22 նոյեմբերին, թեմի բոլոր եկեղեցիներէն ներս, յաւարտ ս. պատարագի, կատարուեցաւ հոգեհանգստեան հանդիսաւոր արարողութիւն: Աթէնքի «Ս. Գրիգոր Լուսաւորիչ» մայր եկեղեցւոյ մէջ արարողութեանց հանդիսապետեց թեմի առաջնորդ Գեղամ  արք. Խաչերեան:

Սրբազանը իր քարոզին մէջ նկատել տուաւ, որ սոյն նախաձեռնութիւնը, յիշատակի օր եւ եկեղեցական հոգեհանգիստի արարողութեան առիթ ըլլալու կողքին, ազգային խորիմաստ պատգամ եւ կոչ կը բովանդակէ իր մէջ, աւելցնելով, որ յիշատակի այս օրով մենք մեռելները չէ, որ կը յիշենք, որովհետեւ նահատակ հերոսներ մահուան հետ կապ չունին, անոնք կեանքի հետ կապ ունին, համազգային սրբութիւններու ու արժէքներու հետ կապ ունին, որոնք ազգի մը սերունդներուն հետ յաւերժ կ՛ապրին:

Սրբազանը ըսաւ, որ քրիստոնեան մահուան եւ գերեզմանին հետ կապ չունի, որովհետեւ մարմնին մահը վախճանը չէ կեանքին, այլ` գոյավիճակի փոփոխութիւն, աւելցնելով, որ քրիստոնեան իր այդ հաւատքը կ՛արտայայտէ անձնազոհ ապրելակերպով: Անձնուրացութիւնը քրիստոնեայի կեանքին հիմնական սկզբունքն է:

Նահատակները մեռելներ չեն, որովհետեւ անոնք իբրեւ ոգեւորող ոգեղէն տիպարներ` կ՛ապրին սերունդներու հոգիներուն մէջ, սէր եւ նուիրում սնուցանելով հայրենիքին նկատմամբ: Անցեալի մեր բոլոր նահատակ հերոսները շարունակեցին ապրիլ յաջորդ սերունդներուն մէջ, եւ մեր նորօրեայ նահատակ հերոսները պիտի շարունակեն ապրիլ յաջորդող սերունդներուն մէջ` հայրենասիրութեան կենդանի օրինակներ հանդիսանալով, ինչպէս որ եկեղեցւոյ կեանքին մէջ սուրբերը հաստատուն հաւատքի ապրուած վկայութիւններ են:

Սրբազանը յայտնեց, որ նահատակ հերոսներուն յիշատակը յարգելը մեր բոլորին նուիրական, բայց եւ նուազագոյն պարտականութիւնն է, որովհետեւ նահատակները յարգելը իրենց արժէքը չէ, որ կը բարձրացնէ, այլ մեր ազգային գիտակցութեան որակն ու մակարդակը ցոյց կու տայ: Նահատակ հերոսները անմնացորդ հայրենասիրութեան դասագիրքեր են, հայրենասիրութեան չափանիշներ են, որոնց յարաբերաբար կը չափուի մեր հայրենասիրութեան չափն ու մակարդակը: Ան հաստատեց, որ հայրենասիրութիւնը միայն պատերազմի ճակատին վրայ չէ, որ կը դրսեւորուի, այլ ան ազգի իւրաքանչիւր զաւակի կեանքին մէջ մնայուն մտածելակերպ ու գործելակերպ է. պարզապէս, հայրենասէր հերոս նահատակը ան է, որ իր կեանքի ընթացքին, իր հայրենասիրութեան վրայ այնքան հաստատ է, որ եթէ հարկ ըլլայ ան իր կեանքն անգամ կը զոհէ միշտ այն անխախտ հաւատքով, որ իր կեանքի զոհաբերումը հայրենիքը ամրապնդող եւ անոր յաւերժութեան հիմքերը ամուր պահող զօրութիւն է: Այլապէս, ինչպէ՞ս կարելի է բացատրել եւ տարբեր չ՛ընկալուիր, իրենց չափահաս կեանքի արշալոյսին, խանդով ու վառ երազներով ապագային նայող մեր նորօրեայ հերոսներուն նահատակութիւնը ի սէր հայրենիքին:

Սրբազանը հաստատեց, որ նահատակ հերոսները իրենց հայրենիքի պարտականութիւնը կատարեցին` յիշեցնելով, որ իրենք ապրողներուն համար կը մնան հայրենասիրութեան ուղեցոյց եւ խթան, որ մենք անխտիր, ամէնօրեայ մեր կեանքով, ամէն պարագայի եւ ամէն մակարդակի եւ ամէն գնով կատարենք հայրենիքի յաւերժութեան համար մեր նուիրական ազգային պարտականութիւնը:

Լաթաքիա

Կիրակի, 22 նոյեմբեր 2020-ին, Լաթաքիոյ Ս. Աստուածածին եկեղեցւոյ մէջ, յաւարտ ս. պատարագին, հոգեհանգստեան պաշտօն կատարուեցաւ արցախեան գոյապայքարի ընթացքին հայրենիքի պաշտպանութեան համար նահատակուած հերոսներու յիշատակին:

Յետ եկեղեցական արարողութեան, ներկայ հաւատացեալները ուղղուեցան «Արարատ» սրահ, ուր Լաթաքիոյ ազգայիններէն Աւետիս Կարպուշեան կարդաց արցախեան ազատամարտի ընթացքին հայրենիքի պաշտպանութեան ճանապարհին նահատակուած սուրիահայ կամաւոր հերոսներուն` Յարութ Բանոյեանի, Յակոբ Ասթարճեանի եւ Մոսիկ Սեքլեմեանի դամբանականը եւ իր խօսքին մէջ ըսաւ. «Ո՞ւր են Միացեալ ազգերու կազմակերպութիւնը, մարդկային իրաւունքներու պաշտպան դատարանները: Ե՞րբ պիտի շարժին այս անարդարութիւնը դադրեցնելու համար: Դատապարտութիւններ հրապարակելը բաւարար չէ, մենք լսած եւ տեսած ենք այսպիսի արտայայտութիւններ, ժամանակն է խօսքէն գործի անցնելու: Այսօր, այս սրահէն, մեր բոլորին կողմէ կոչ կ՛ուղղենք ըսելով, որ ձեր լռութիւնը պատճառ կը դառնայ ցեղասպանութիւններու շարունակութեան, եթէ ցեղասպան թուրքը դատուեր 1915-ին, այսօր համարձակութիւն չէր ունենար նորը գործելու: Հետեւաբար ամբողջ աշխարհը մեղսակից կը համարենք իր անտարբեր վարմուքին համար: Իրաւացի էր հայոց մեծ բանաստեծը` 1915-ի ցեղասպանութեան զոհ գացած Սիամանթոն, երբ ըսաւ. «Ո՛վ մարդկային արդարութիւն, թող ես թքնեմ քո ճակտին»:

Ապա Լաթաքիոյ Ս. Աստուածածին եկեղեցւոյ հոգեւոր հովիւ Վազգէն քհնյ. Քէօշկէրեան իր սրտի խօսքը արտասանեց` ըսելով. «Մեր հերոսները ի զուր չինկան, անոնք, ըստ Աստուածաշունչին, ինկան իբրեւ սերմնահատիկ, որպէսզի ծլին ու ծաղկին նոր սերունդներ, նոր յոյսեր եւ նոր ապագայ: Անոնք հայոց երկնակամարին վրայ եղան մէկական փայլող աստղեր: Այսօր հայ ժողովուրդը կը գտնուի Գողգոթայի բարձունքին, բայց գիտենք, որ Գողգոթայէն ետք կայ յարութիւն եւ յարութեան արշալոյս»:

Գամիշլի

Կիրակի, 22 նոյեմբեր 2020-ի առաւօտեան Գամիշլիի Ս. Յակոբ եկեղեցւոյ մէջ ս. պատարագ մատուցուեցաւ, նախագահութեամբ Ճեզիրէի առաջնորդական փոխանորդ Լեւոն վրդ. Եղիայեանի: Պատարագիչն էր Պսակ քհնյ. Պէրպէրեան: Ներկայ էին ազգային եւ միութենական մարմիններու ներկայացուցիչներ, արցախեան պատերազմի նահատակ Մովսէս Սեքլեմեանի հարազատները եւ հոծ բազմութիւն մը: Պատարագէն ետք հոգեհանգստեան պաշտօն կատարուեցաւ Արցախի պատերազմին նահատակներուն եւ սուրիահայ երեք հերոսներու` Յարութ Բանոյեանի, Յակոբ Ասթարճեանի եւ Մոսիկ Սեքլեմեանի յիշատակին:

Հայր սուրբը իր քարոզին մէջ անդրադարձաւ նահատակ հերոսներու անձնազոհութեան վեհ գաղափարին եւ վեհանձն առաքելութեան` ի խնդիր հայրենիքի ազատագրական պայքարին: Սուրիահայ երեք նահատակներու գաղափարակից ընկերներուն խօսքը արտասանեց Աբիկ Քեհեայեան, որ ըսաւ. «Յարութին, Յակոբին ու Մոսիկին դէմքերը պիտի դրոշմուին մեր սրտերուն ու մտքերուն մէջ եւ իրենց անունները ոսկեայ տառերով պիտի գրուին հայոց նորօրեայ պատմութեան էջերուն մէջ: Սուրիական պատերազմի առաջին օրէն իսկ անոնք ժողովուրդին ապահովութեան համար տիւ եւ գիշեր հսկեցին հայաշատ թաղամասերուն, Սուրիոյ այլ շրջաններուն մէջ ալ գտնուեցան երբ որեւէ վտանգ կը սպառնար հայ ժողովուրդի ապահովութեան: 5 նոյեմբերին զոհուեցան Արցախի սուրբ հողին վրայ, իրենց նահատակութեամբ պատգամ փոխանցելով հայ երիտասարդութեան, որ թշնամին կրնայ յառաջ անցնիլ միայն մեր դիակներուն վրայով եւ մենք արդարութիւնը կրնանք նուաճել յարատեւ պայքարով եւ աննկուն կամքով: խունկ ու մոմ իրենց յիշատակին: Պայքարը կը շարունակուի մինչեւ վերջնական, արդար հատուցում»:

Այնուհետեւ հայր սուրբը, քահանայ հայրը, ազգայիններն ու նահատակ Մովսէս Սեքլեմեանի հարազատները ցաւակցութիւններ ընդունեցին առաջնորդարանի դահլիճէն ներս:

Քեսապ

Կիրակի, 22 նոյեմբեր 2020-ին, Քեսապի Ս. Աստուածածին եկեղեցւոյ մէջ, յաւարտ սուրբ պատարագի տեղի ունեցաւ հոգեհանգստեան արարողութիւն հազարաւոր հերոսներու, ինչպէս նաեւ հալէպահայ նահատակներ` Յարութիւն Բանոյեանի, Յակոբ Ասթարճեանի եւ Մոսիկ Սեքլեմեանի յիշատակին: Ապա ժողովուրդը ուղղուեցաւ «Սահակեան» սրահ, ուր մէկ վայրկեան յոտնկայս լռութեամբ յարգեց նահատակ հերոսներուն յիշատակը, ապա տեղի ունեցաւ հոգեհանգստեան աղօթք` Արշակ քհնյ. Ալաճաճեանի կողմէ, որմէ ետք կարդացուեցաւ դամբանականը Յարութիւն Լնդեանի կողմէ: Ան ըսաւ, որ հալէպահայ տղաքը կամաւորաբար եւ գիտակցօրէն նուիրուած էին հայրենիքին եւ ազգին, անոնք պաշտպանեցին հալէպահայութիւնը եւ հայահոծ շրջանները Թուրքիոյ կողմէ հովանաւորուած ահաբեկիչներուն յարձակումներէն, իսկ վերջին փուլին ուղղուեցան Արցախ` զայն պաշտպանելու նոյն թշնամիէն:

«Երբեք անցեալի ժամանակով պիտի չխօսինք ձեր մասին, որովհետեւ դուք ներկայ պիտի ըլլաք ինչպէս մեր, այնպէս ալ գալիք սերունդներուն կեանքին մէջ: Ձեր զոհաբերումը անթառամ պիտի մնայ ու պիտի ծաղկի: Պատիւ ունեցաք կրելու հայրենի բանակին համազգեստը, անմահացաք իբրեւ զինուորներ, երբ արդէն զինուորներն էիք 130-ամեայ կուսակցութեան: Փա՜ռք ու պատիւ ձեզի: Հայոց բանակը կայ ու կը մնայ յաղթական:

Այսօր մեր յարգանքի ծաղկեպսակը կազմուած է շուրջ հինգ հազար թարմ ծաղիկներէ, այդ պայծառ բոյլին մէջ դուք երեքն էք, անուն առ անուն կը խոնարհինք ձեր բոլորին յիշատակին առջեւ:

Բախտաւոր օր մը պիտի այցելենք ձեզի` աւետելով, որ Շուշին մերն է: Խունկ ու լոյս ձեր շիրիմներուն: Յարգանք ու երկիւղածութիւն ձեր ընտրած ճամբուն ու գործին, խոնարհում ձեր անմեռ յիշատակին:

Սուրիահայութեան նորագոյն հերոսներ, մեր աննման ընկերներ` Յարո՛ւթ, Յակո՛բ եւ Մոսի՛կ», ըսաւ ան:

Այնուհետեւ ցուցադրուեցաւ զոհուած հերոսներուն նուիրուած տեսերիզ: Արարողութիւնը աւարտին հասաւ քահանայ հօր «Պահպանիչ» աղօթքով:

Միացեալ Նահանգներ

 Լոս Անճելըսի Իրաքահայերու Միութեան
Շաբաթօրեայի 42-րդ Կրթաշրջանը

Ամերիկայի շատ մը նահանգներու նման, Քալիֆորնիոյ մէջ եւս կրթական կեանքը մեծ դժուարութիւններով կ՛ընթանայ: Շուրջ ինն ամիսներէ ի վեր բազմաթիւ ընտանիքներ, ուսուցչուհիներ եւ տնօրէններ մարտահրաւէրներու դէմ յանդիման կը գտնուին: Դասաւանդութիւնները առցանց տեղի կ՛ունենան: Աշակերտները ստիպուած են տուն մնալ եւ տունէն դասերուն հետեւիլ, որովհետեւ դպրոցները փակ են, պսակաձեւ ժահրին պատճառով:

Լոս Անճելըսի մէջ գործող Իրաքահայերու հայ ընտանեկան շաբաթօրեայ վարժարանը եւս այսպիսի դժուարութեան դիմաց կը գտնուի: Մարտ ամիսէն ի վեր, դպրոցին շէնքը փակուած ըլլալով, դպրոցին ժրաջան տնօրէնութիւնը եւ ուսուցչական կազմը անմիջապէս գործի անցան եւ պատրաստեցին առցանց դասաւանութեան անհրաժեշտ քայլերը:

Յիշենք, որ Լոս Անճելըսի մէջ գործող Իրաքահայերու միութիւնը 42 տարիէ ի վեր կը պահէ այս վարժարանը, ուր  4-14 տարեկան փոքրիկներ ամէն շաբաթ օր, օրական երկու ժամ հայոց լեզու, ասմունք, երգ եւ հայոց պատմութիւն կը սորվին: Դպրոցը իր գոյութեան առաջին օրէն մինչեւ այսօր անվճար է: Աշակերտները միայն արձանագրութեան գումար մը կու տան, եւ ամբողջ տարին, առանց թոշակ վճարելու, այս դպրոցը կը յաճախեն:

Դպրոցի տնօրէնուհին է Անահիտ Թովմասեան-Խաչատուրեան:  Դպրոցին մէջ կամաւորաբար կը ծառայեն Հայաստանի, Լիբանանի եւ Սուրիայի լաւագոյն կրթական հաստատութեանց  շրջանաւարտներէն խումբ մը երիտասարդներ` գլխաւորութեամբ համակ նուիրում եւ ամերիկեան համալսարանէն մագիստրոսի վկայականով շրջանաւարտ Անահիտ Թովմասեան-Խաչատուրեանի: 42 տարիներու ընթացքին այս դպրոցը յաճախած են 1700-է աւելի հայորդիներ, որոնց սիրտը, հոգին եւ միտքը լեցուած է հայրենասիրութեամբ, ազգասիրութեամբ եւ հայու հաւատքով:

Լա Քրեսենթայի Վարժարանին Հայկական
Ակումբը Կը Զօրակցի Արցախին

Արցախի եւ Հայաստանի վրայ Ազրպէյճանի եւ Թուրքիոյ յարձակումներուն առաջին օրերէն իսկ Լա Քրեսենթայի հանրային երկրորդական վարժարանի Հայկական ակումբին անդամները, աջակցութեամբ վարժարանին պատասխանատուներուն, շարք մը նախաձեռնութիւններով գումարներ հաւաքեցին` իրենց լուման տալով Արցախին զօրակցելու համահայկական ջանքին:

Հայկական ակումբին ջանքերով կարելի եղաւ 25 հազար ամերիկեան տոլար նուիրել Կլենտէյլի «Էտվենթիսթ» առողջապահական կեդրոնին, որ կենսական աջակցութիւն կը տրամադրէ յարձակումներէն տուժած հայորդիներուն: Անիկա ցարդ 450 հազար ամերիկեան տոլարի բժշկական սարքաւորումներ ուղարկած է եւ 150 հազար ամերիկեան տոլարի նուիրատուութիւն կատարած է «Հայաստան» համահայկական հիմնադրամին:

Հոկտեմբեր ամսուան ընթացքին վարժարանին Հայկական ակումբը երկու տարբեր նախաձեռնութիւններով նաեւ մօտաւորապէս վեց հազար ամերիկեան տոլար կրցած է հանգանակել` մարդասիրական օգնութիւն հասցնելու համար արցախցիներուն:

Թեհրան

Ռուսիոյ Դաշնութեան Դեսպանի
Այցելութիւնը Առաջնորդարան

Կիրակի, 29 նոյեմբերի թեմի առաջնորդ Սեպուհ արք. Սարգիսեան իր  գրասենեակին մէջ ընդունեց Իրանի Իսլամական Հանրապետութեան մէջ հաւատարմագրուած Ռուսիոյ Դաշնութեան արտակարգ եւ լիազօր դեսպան Լեւոն Ջաղարեանի այցելութիւնը:

Ջաղարեան իր ուրախութիւնը յայտնեց սոյն այցելութեան կապակցութեամբ եւ հետաքրքրուեցաւ գաղութի վիճակով, յատկապէս` քորոնա ժահրի հարցով:

Այնուհետեւ զրոյցը շարունակուեցաւ իրանահայ համայնքի նաեւ Իրանի ժողովուրդի դիմագրաւած տնտեսական եւ ընկերային դժուարութիւններու շուրջ:

Ֆրանսա

Համահայկական Հիմնադրամի Ֆրանսայի
Ֆոնեթոնին Հանգանակուեցաւ 2.1 Միլիոն Եւրօ

Հովանաւորութեամբ հանրածանօթ դերասան Սիմոն Աբգարեանի, 19-22 նոյեմբերին տեղի ունեցաւ «Հայաստան» համահայկական հիմնադրամի Ֆրանսայի մասնաճիւղին` հայկական հիմնադրամի հանգանակութեան տարեկան արշաւ «Ֆոնեթոն-2020»-ը, որուն ընթացքին կատարուեցաւ 2.1 միլիոն եւրոյի խոստում, ինչ որ 2019-ի Ֆոնեթոնին բաղդատմամբ 91 տոկոսով աճ մըն է:

Ֆոնեթոնին նպատակն էր Արցախի դէմ շղթայազերծուած պատերազմէն տեղահանուածներու վերադարձին, անոնց կարիքները դիմագրաւելու եւ Արցախի վերակառուցման համար միջոցներ հանգանակել:

Նշենք, որ Ֆոնեթոնը չի սահմանափակուիր միայն այս չորս օրերով եւ հանգանակային արշաւը կը շարունակուի:

Յունաստան

 Անդուլ Թափով Կը Շարունակուի Արցախի
Եւ Հայաստանի Համար Մարդասիրական Օգնութիւնը

Յունաստանի Հայ կապոյտ խաչի ու Մակեդոնիոյ եւ Թրակիոյ Հայ գթութեան խաչի միացեալ յայտարարութեան ընդառաջելով, հե-տեւողական եւ անդուլ թափով կը շարունակուի Արցախի եւ Հայաստանի համար մարդասիրական օգնութեան հաւաքումը:

Հրապարակուած ցանկին համաձայն, շաբաթավերջին մեկնարկեց յունահայ հայրենակիցներուն կողմէ տրամադրուելիք ապրանքներու ամփոփումը: Ընդառաջելով Հայ կապոյտ խաչի կոչին, յայտարարուած իրերու զգալի բաժին մը փոխանցուեցաւ Աթէնքի, Թեսաղոնիկէի եւ Թրակիոյ հայկական ակումբները գտնուող եւ աշխատանքը համադրող խաչուհիներուն եւ պատասխանատուներուն:

Յունական հասարակական ու ընկերային կազմակերպութիւններ եւ կառոյցներ եւս ընդառաջած են միութեան կոչին` մեծաքանակ ծրարներ տրամադրելով: Առաւել, Տոտեքանիսայի (Երկոտասան կղզիներ) Դեղահատներու միութիւնը իր կարեւոր մասնակցութիւնը ունեցաւ դեղերու եւ առողջապահական իրերու առաքման աշխատանքին:

Նշենք, որ ընթացող շաբթուան ամբողջ տեւողութեան, մինչեւ կիրակի, 6 Դեկտեմբեր, պիտի շարունակուի օգնութեան հաւաքումը, որպէսզի դեկտեմբերի առաջին տասնօրեակի աւարտին կարելի ըլլայ զայն ամբողջութեամբ ուղարկել Հայաստան:

 

Share This Article
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
CATEGORIES

COMMENTS

Wordpress (0)
Disqus ( )