ՀՅԴ Բիւրոն սկիզբէն յայտարարութիւն տարածած է Ռուսիոյ արտաքին գործոց նախարար Սերկէյ Լաւրովի` Լեռնային Ղարաբաղի տագնապի խաղաղ լուծման վերաբերեալ կատարուած յայտարարութեան մասին` շատ յստակ նշելով, թէ Հայաստանի ղեկավարութիւնը պէտք է յայտարարէ, որ բանակցային սեղանին չկայ փուլային լուծման առաջարկ եւ անոնց շուրջ իրենք չեն բանակցիր, չկայ միջազգային ճնշում Հայաստանի վրայ` այդ առաջարկին շուրջ բանակցելու: «Թերթ»-ին հետ զրոյցի մը ընթացքին նման նշում մը կատարեց ՀՅԴ Հայաստանի Գերագոյն մարմինի ներկայացուցիչ Իշխան Սաղաթէլեանը:
«Մենք կը կարծենք, թէ անընդունելի է տագնապի լուծումը փուլային տարբերակով, եւ երբեք կարելի չէ բանակցիլ անոր շուրջ», ըսաւ ան:
Յիշեցնենք, որ Ռուսիոյ արտաքին գործոց նախարար Սերկէյ Լաւրովը յայտարարած էր, որ հիմա Լեռնային Ղարաբաղի տագնապի բանակցային սեղանին կայ եւ կը քննարկուի լուծման փուլային տարբերակը:
Հայաստանի արտաքին գործոց նախարար Զոհրաբ Մնացականեանը, անոր ի պատասխան, նշած էր, որ հայկական կողմերուն համար ընդունելի չէ լուծման որեւէ տարբերակ, որ չի նախատեսեր Արցախի ինքնորոշման իրաւունքի` առանց որեւէ սահմանափակման իրականացումը եւ կրնայ վտանգել Արցախի ժողովուրդին անվտանգութիւնը:
«Հայաստանի համար ընդունելի չեն տակաւին մինչեւ 2018 ներկայացուած եւ ղարաբաղեան խաղաղ լուծման փուլային տարբերակ ենթադրող առաջարկները: Աւելին, 2018-էն ի վեր Հայաստան չի վարեր բանակցութիւններ, որոնք հիմնուած ըլլան փուլային լուծման վրայ», հարցազրոյցի մը ընթացքին ըսած էր Հայաստանի արտաքին գործոց նախարարութեան մամլոյ բանբեր Աննա Նաղդալեան:
ՀՅԴ Գերագոյն մարմնի ներկայացուցիչ Իշխան Սաղաթէլեանի համաձայն, պաշտօնական Երեւանի հաստատումները, որ չեն բանակցիր, իրենց մտահոգութիւնները չեն փարատեր եւ վստահութիւն չեն ստեղծեր: «Նախապէս ալ եղած են փուլային լուծման շուրջ քննարկումներ, եւ մենք նախապէս ալ շատ խիստ քննադատած ենք այդ ընթացքը», ըսաւ ան:
Ան նշեց, որ բանակցութիւններու հիմնական բաժինը պէտք է ըլլայ Արցախի կարգավիճակի հարցը, նաեւ 1991-ի Արցախի հանրաքուէով եւ անկէ ետք տեղի ունեցած սահմանադրական հանրաքուէներու կամարարտայայտման սկզբունքները: «Հարցը պէտք է լուծուի ամբողջապէս: Հակառակ պարագային խօսիլ հարցի փուլային տարբերակով լուծման մասին` տարբեր երաշխիքներու հիման վրայ, անընդունելի է», ըսաւ ան:
Իշխան Սաղաթէլեանի խօսքով` նախ պէտք է հասկնանք, թէ Ազրպէյճանի զիջումը ինչ պէտք է ըլլայ: «Մենք այս պահուն Ազրպէյճանի տիրապետութեան տակ գտնուող տարածքներ ունինք: Արցախի մասին այսպէս խօսելու եւ մեր պահանջները դնելու իրաւունքը մենք մեր կենսագրութեամբ վաստակած ենք: Որեւէ զիջողական տրամադրութիւն` մեր կողմէ, անընդունելի է, դատապարտելի է», ըսաւ ան` շեշտելով, որ հարցը պէտք է լուծուի համաժամանակեայ եւ համարժէք. «Այսինքն` մենք կարիք չունինք խօսելու փոխզիջումներու մասին, քանի տակաւին չենք գիտեր, թէ դիմացինը ի՛նչ կը զիջի»:
Հարցումին` եթէ Ազրպէյճանը, ըստ անոր, պատրաստ չէ փոխզիջումի, ինչո՞ւ պէտք է Հայաստանը զիջի, Սաղաթէլեանը պատասխանեց. «Ով որ կը կարծէ, թէ Հայաստանը պատրաստ է, կը սխալի: Մեր գլխաւոր կարգախօսն ու բանաձեւ հետեւեալն է` Հայաստանն ու Արցախը պէտք է զարգանան` առանց զիջումներու: Գաղտնիք չէ, որ կան շրջանակներ, որոնք այլ գաղափարախօսութիւն ունին, բայց ի ուրախութիւն մեզ` պէտք է ըսեմ, որ անոնք շատ չնչին փոքրամասնութիւն են մեր երկրին մէջ: Արցախը մենք ձեռք ձգած ենք մեր արեան գնով եւ պէտք է պահպանենք, պաշտպանենք եւ շէնացնենք», ըսաւ ան:
Պատասխանելով դիտարկման, թէ արդեօք այն, որ Ռուսիոյ արտաքին գործոց նախարարը խօսած է փուլային լուծման տարբերակին մասին, նաեւ անդրադարձած է հայ-ռուսական յարաբերութիւններուն մէջ առկայ խնդիրներու մասին, չի՞ նշանակեր, որ կայ ճնշում ռուսական կողմէն, Իշխան Սաղաթելեանը նշեց. «Ակնյայտ է, որ հայ-ռուսական յարաբերութիւններուն մէջ այսօր կան ոչ հարթ իրավիճակներ, եւ ատիկա շատ յաճախ պայմանաւորուած է մեր վարած արտաքին քաղաքականութեան չմտածուած քայլերով եւ գործողութիւններով: Բայց ատիկա չի նշանակեր, որ ըլլայ ռուսական, թէ որեւէ այլ կողմ, ունի իրաւասութիւն այս հարցով մեր պետութեան վրայ ճնշում գործադրելու: Ասիկա մեզի համար համահայկական, համազգային նշանակութեան խնդիր է: Եթէ կայ նման խնդիր, մենք պէտք է բոլորս միասնաբար դիմադրենք անոր»:
Իշխան Սաղաթէլեան աւելցուց. «Հայկական կողմը պէտք է իր օրակարգով յստակ յառաջ երթայ: Կ’ըլլան ճնշումներ, սպառնալիքներ, տարբեր մօտեցումներ, չեմ բացառեր, բայց ճիշդ քաղաքականութեան շնորհիւ պէտք է սխալ ճամբէն դուրս գանք»:
